Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 45
वाचां प्रपंचैश्चतुरैर्निष्प्रपंचो यतः स्तुतः । अतो वाचां प्रपंचस्य पतिर्वाचस्पतिर्भव
vācāṃ prapaṃcaiścaturairniṣprapaṃco yataḥ stutaḥ | ato vācāṃ prapaṃcasya patirvācaspatirbhava
నిష్ప్రపంచుడైన పరమేశ్వరుని నీవు వాక్కు యొక్క నాలుగు నైపుణ్యమైన విధానాలతో స్తుతించావు. అందుచేత వాక్ప్రపంచానికి అధిపతిగా ‘వాచస్పతి’ అవు.
Śiva (Mahādeva)
Tirtha: Kāśī (vidyā and mokṣa kṣetra)
Type: kshetra
Listener: Śaunaka and sages
Scene: Śiva proclaims the devotee ‘Vācaspati,’ lord of manifold speech, because he praised the transcendent through four skillful modes; the scene suggests sacred syllables and flowing script around them.
FAQs
When speech is disciplined into sacred praise, it becomes a vehicle of dharma and gains divine authority.
The verse belongs to the Kāśīkhaṇḍa’s celebration of Śiva’s grace in Kāśī, though no single shrine is named here.
The implied practice is stotra-recitation using refined, dhārmic speech; no separate external rite is specified.