Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

Devanagari script

ततसर्वहृदंबर वरदनते नतवृजिनमहावन दाहकृते । कृतविविधचरित्रतनोसुतनो तनुविशिखविशोषणधैर्यनिधे

Transliteration

tatasarvahṛdaṃbara varadanate natavṛjinamahāvana dāhakṛte | kṛtavividhacaritratanosutano tanuviśikhaviśoṣaṇadhairyanidhe

Translation

హే వరదా! నీవు ప్రతి హృదయాంతరాకాశమువై; నమస్కరించినవారి పాపమనే మహావనాన్ని దహించువాడవు. నీ దేహమున అనేక దివ్యచరిత్రాలు వికసించును; హే ధైర్యనిధీ, కామబాణాల సూక్ష్మశరాలను శుష్కింపజేయువాడవు।

Word by Word

• तत्-सर्व-हृद्-अम्बर: O covering/sky of all hearts
• तत्-सर्व-हृद्-अम्बर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तत् + सर्व + हृद् + अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वहृदाम् अम्बरः/आवरणः)

• वर-द-नते: O boon-giver, O bowed-to one
• वर-द-नते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + द + नत (प्रातिपदिक; √नम् + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (वरं ददाति; नतैः स्तूयते/नतः)

• नत-वृजिन-महा-वन-दाह-कृते: O burner of the great forest of sins of the bowed/devotees
• नत-वृजिन-महा-वन-दाह-कृते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नत + वृजिन + महा + वन + दाह + कृत (प्रातिपदिक; √कृ + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (नतानां वृजिनरूपं महावनं दाहं कृतवान्)

• कृत-विविध-चरित्र-तनु: O whose body enacts varied deeds
• कृत-विविध-चरित्र-तनु: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कृत + विविध + चरित्र + तनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (विविधचरित्रं तनुं कृतवान्/यस्य)

• सुतनु: O beautiful-bodied one
• सुतनु: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सु + तनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (सुन्दरतनुः)

• तनु-विशिख-विशोषण-धैर्य-निधे: O treasure of courage that dries up Cupid’s arrows
• तनु-विशिख-विशोषण-धैर्य-निधे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तनु + विशिख + विशोषण + धैर्य + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (तनुविशिखस्य विशोषणं यस्य; धैर्यस्य निधिः)

Speaker

Aṅgiras

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Viśveśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi-assembly (typical)

Visual Art Cues

Scene: The hymn paints Śiva as the vast inner sky; behind Him a subtle cosmic expanse appears, while a symbolic forest of dark forms (sins) is shown burning into ash; arrows of desire wither in the heat of wisdom.

Characters & Entities

• Śiva
• Devotees (nata)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and surrender purify: bowing to Śiva leads to the burning away of accumulated sin and the weakening of desire.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the devotional backdrop, where Viśveśvara is praised as the swift destroyer of sins.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act emphasized is namana (bowing/surrender); no specific vrata is stated.