Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

Devanagari script

संति पाठान्यनेकानि क्षितौ साधकसिद्धये । परं योगीश्वरी पीठाद्भूपृष्ठेनाशु सिद्धिदम्

Transliteration

saṃti pāṭhānyanekāni kṣitau sādhakasiddhaye | paraṃ yogīśvarī pīṭhādbhūpṛṣṭhenāśu siddhidam

Translation

భూమిపై సాధకుల సిద్ధికి అనేక పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి; కానీ వాటన్నిటికన్నా యోగీశ్వరీ పీఠం శ్రేష్ఠం—భూపృష్టంపై ఉండగానే ఇది త్వరగా సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.

Word by Word

• सन्ति: there are
• सन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः (3rd), बहुवचनम्

• पाठानि: recitations / texts / methods
• पाठानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्

• अनेकानि: many
• अनेकानि: Visheshana (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; विशेषणम् (पाठानि-विशेषणम्)

• क्षितौ: on earth
• क्षितौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• साधक-सिद्धये: for the success of the practitioner
• साधक-सिद्धये: Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: साधक (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्; तत्पुरुषः: साधकस्य सिद्धये

• परम्: however / but
• परम्: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोगः (adverbial accusative: but/however/indeed; ‘param’)

• योगीश्वरी: Yogīśvarī (goddess)
• योगीश्वरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योगीश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• पीठात्: from the sacred seat (pīṭha)
• पीठात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• भू-पृष्ठेन: by/through the earth-surface
• भू-पृष्ठेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; तत्पुरुषः: भूमेः पृष्ठम्

• आशु: quickly
• आशु: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषणम् (adverb: quickly)

• सिद्धि-दम्: bestowing success
• सिद्धि-दम्: Visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक ‘द’ = दाता, from √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; तत्पुरुषः: सिद्धिं ददाति इति; विशेषणम् (योगीश्वरी/पीठ-सम्बद्धम्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yogīśvarī Pīṭha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim-inquirer (not specified)

Visual Art Cues

Scene: A symbolic map-like vision: many tīrthas spread across the earth, yet a radiant beacon marks Yogīśvarī Pīṭha as surpassing them, pouring down siddhi like a concentrated stream of light onto a sādhaka.

Characters & Entities

• Yogīśvarī Pīṭha
• Sādhakas
• Kṣiti (earth)
• Kāśī (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Not all sacred places are equal in potency; the Yogīśvarī pīṭha is presented as exceptionally swift in granting spiritual accomplishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Yogīśvarī Pīṭha within the Kāśī-kṣetra, connected to the Candreśvara cycle, is exalted as supreme.

What ritualistic prescription is mentioned?

No fixed rite is detailed; the verse recommends the Yogīśvarī pīṭha as a superior locus for sādhana aimed at siddhi.