Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

Devanagari script

अहोरात्रं वसिष्यामि त्रैलोक्यैश्वर्यसंयुतः । ततोत्र पूर्णिमायां तु कृता स्वल्पापि सत्क्रिया

Transliteration

ahorātraṃ vasiṣyāmi trailokyaiśvaryasaṃyutaḥ | tatotra pūrṇimāyāṃ tu kṛtā svalpāpi satkriyā

Translation

నేను త్రిలోకైశ్వర్యంతో యుక్తుడై ఇక్కడ పగలు-రాత్రి నివసిస్తాను; అందువల్ల పౌర్ణమి నాడు ఇక్కడ చేసిన స్వల్పమైన సత్క్రియ కూడా మహాఫలప్రదమవుతుంది।

Word by Word

• अहोरात्रम्: day and night
• अहोरात्रम्: Kāla (Duration/काल)
• Type: Noun
• Root: ahaḥ-rātra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/कालावधि), एकवचन; द्वन्द्वसमास

• वसिष्यामि: I will dwell
• वसिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vas (धातु)
• Form: लृट् (साधारणभविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• त्रैलोक्यैश्वर्यसंयुतः: endowed with sovereignty over the three worlds
• त्रैलोक्यैश्वर्यसंयुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: trailokya-aiśvarya-saṃyuta (प्रातिपदिक); tri-loka (त्रिलोक) + aiśvarya (ऐश्वर्य) + saṃyuta (संयुत)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अहम्-लुप्त)

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: atra (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• पूर्णिमायाम्: on the full-moon day
• पूर्णिमायाम्: Kāla (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: pūrṇimā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (काल/अधिकरण), एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; विशेषार्थक/विरोधार्थक

• कृता: is performed/done
• कृता: Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: √kṛ (धातु) + क्त
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सत्क्रिया) इत्यस्य विशेषण

• स्वल्पा: small
• स्वल्पा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: svalpa (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सत्क्रिया)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थक (even)

• सत्क्रिया: a good rite/meritorious act
• सत्क्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sat-kriyā (प्रातिपदिक); sat (सत्) + kriyā (क्रिया)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Śiva (Maheśāna)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candreśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Śiva’s sovereign aura pervades the shrine for a full day and night on Paurṇamāsī; a humble devotee performs a small but proper act of worship that becomes immensely potent.

Characters & Entities

• Śiva
• Candreśvara-liṅga
• Pūrṇimā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In a supremely sanctified setting, even modest devotion becomes greatly magnified in spiritual result.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Candreśvara-liṅga in Kāśī, particularly on Pūrṇimā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform satkriyā (proper worship/observance) on Pūrṇimā at the shrine; the text emphasizes its amplified fruit.