Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 11›Shloka 40
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40

Devanagari script

गणावूचतुः । निष्क्रमोथ चतुर्थेऽस्य मासि पित्राकृतो गृहात् । अन्नप्राशनमब्दार्धे चूडाब्दे चार्थवत्कृता

Transliteration

gaṇāvūcatuḥ | niṣkramotha caturthe'sya māsi pitrākṛto gṛhāt | annaprāśanamabdārdhe cūḍābde cārthavatkṛtā

Translation

గణులు అన్నారు—అతని నాల్గవ నెలలో తండ్రి గృహం నుండి నిష్క్రమణ సంస్కారాన్ని నిర్వహించాడు. అర్ధవత్సరంలో అన్నప్రాశనాన్ని చేశాడు; చూడా జరిగే సంవత్సరంలో తగిన దానాలతో కూడిన చూడాకర్మను విధివిధానంగా చేసాడు.

Word by Word
गणाःthe attendants (gaṇas)
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचतुःsaid (the two said)
ऊचतुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, द्विवचन (Dual)
निष्क्रमःthe going-out ceremony
निष्क्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिष्क्रम (प्रातिपदिक; नि: + क्रम् से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक-अव्यय (particle: then/now)
चतुर्थेin the fourth
चतुर्थे:
Adhikarana (Location in time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; ‘मासि’ विशेषण
अस्यof him / his
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पित्राby the father
पित्रा:
Karana (Agent/instrument/करण)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
कृतःdone, performed
कृतः:
Kriya (Resultative action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (passive participle)
गृहात्from the house
गृहात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
अन्नप्राशनम्the first feeding of solid food
अन्नप्राशनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्न + प्राशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अन्नस्य प्राशनम्)
अब्दार्धेat half a year
अब्दार्धे:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअब्द + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अब्दस्य अर्धे)
चूडाब्देin the tonsure year
चूडाब्दे:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचूडा + अब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (चूडायाः अब्दे/चूडाकर्मणि अब्दे—अर्थतः ‘चूडाकरण-वर्षे’)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अर्थवत्properly, meaningfully
अर्थवत्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootअर्थवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable-like adverbial use); क्रियाविशेषणार्थ (as an adverb)
कृताwas done/performed
कृता:
Kriya (Resultative action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत-प्रत्ययान्त (PPP/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(क्रिया) कृता’—कर्मणि/भावे
Speaker

Gaṇas (Śiva’s attendants)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sequence-like tableau: father carrying the infant out (niṣkramaṇa), then feeding first solid food (annaprāśana), then the tonsure ceremony (cūḍā) with priests and gifts laid out; Kāśī courtyard with Ganga motif.

Characters & Entities
G
Gaṇas

FAQs

Life in dharma is sanctified through saṃskāras; the householder purifies and blesses a child’s growth through timely rites.

The text belongs to the Kāśīkhaṇḍa (Kāśī), but this verse focuses on saṃskāras rather than a particular tīrtha.

Niṣkramaṇa in the 4th month, annaprāśana at half-year, and cūḍākaraṇa (tonsure) in the appropriate year, performed with proper offerings.

←Previous Verse
Next Verse→