Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67
Devanagari script
अहोदवाग्निदवथुस्तथामां न स बाधते । बाधते तु यथा चित्ते चिन्तासंतापसंततिः
Transliteration
ahodavāgnidavathustathāmāṃ na sa bādhate | bādhate tu yathā citte cintāsaṃtāpasaṃtatiḥ
Translation
అయ్యో! అడవిదావాగ్ని దహనజ్వరమూ నన్ను అంతగా బాధించదు; నా చిత్తంలో చింతా-సంతాపాల నిరంతర ప్రవాహమే నన్ను బాధిస్తుంది.
Word by Word
अहोalas!/indeed!
अहो:
Discourse particle (उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formउद्गार-अव्यय
दवाग्निदवथुःforest-fire and burning pain
दवाग्निदवथुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदवाग्नि + दवथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in that way/likewise)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन (1st person pronoun)
नnot
न:
Discourse particle (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
सःthat (pain/fire)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बाधतेafflicts
बाधते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
बाधतेafflicts
बाधते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
तुbut
तु:
Discourse particle (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधसूचक-अव्यय (but/indeed)
यथाas
यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)
चित्तेin the mind
चित्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
चिन्तासंतापसंततिःthe continuous stream of worry and anguish
चिन्तासंतापसंततिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचिन्ता + संताप + संतति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (चिन्ता-संतापस्य संततिः = चिन्ताजन्य-संताप-प्रवाहः)
Speaker
Vindhya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A contrast tableau: a raging forest fire in the distance, yet the speaker clutches his chest/head, showing that the real burning is the continuous stream of worry within.
Characters & Entities
V
VindhyaFAQs
Mental anguish born of anxiety can exceed physical pain; inner discipline is essential for peace.
None directly; it supports the moral tone of the Kāśī-māhātmya narrative.
None.