Adhyaya 9

Verse 1

ततः स विप्रः प्रत्यूषे पुत्रशोकेन पीडितः । अशोक दत्तसंयुक्तो भार्यया विललाप ह

ఆపై ప్రాతఃకాలంలో ఆ విప్రుడు కుమారశోకంతో బాధపడుతూ, భార్యతో కూడి అశోకదత్తుని సహితంగా విలపించెను।

Verse 2

विलपंतं समालोक्य गोविंदस्वामिनं द्विजाः । वणिक्समुद्रदत्ताख्यः समानिन्ये निजं गृहम्

విలపిస్తున్న గోవిందస్వామి అనే ద్విజుని చూచి, సముద్రదత్త అనే వణిక్ అతనిని తన ఇంటికి తీసికొనిపోయెను।

Verse 3

समानीय समाश्वास्य दयायुक्तो वणिग्वरः । स्वधनानां हि सर्वेषां रक्षितारमकल्पयत्

అతనిని తీసికొని వచ్చి ఓదార్చి, దయగల ఆ వణిగ్వర్యుడు తన సమస్త ధనానికి రక్షకునిగా అతనిని నియమించెను।

Verse 4

स्मरन्महायतिवचः पुत्रदर्शनलालसः । स तस्थौ वणिजो गेहे पुत्रभार्यासमन्वितः

మహాయతి వచనాలను స్మరించుచు, కుమారదర్శనాభిలాషతో అతడు భార్యతో కూడి ఆ వణికుని గృహమున నిలిచెను।

Verse 5

अशोकदत्तनामा तु द्वितीयो विप्रनंदनः । शस्त्रे चैव तथा शास्त्रे बभूवातिविचक्षणः

అశోకదత్తనామకుడు ఆ రెండవ బ్రాహ్మణపుత్రుడు శస్త్రవిద్యలోను శాస్త్రవిద్యలోను అత్యంత విచక్షణుడైయెను।

Verse 6

तथान्यास्वपि विद्यासु नास्ति तत्सदृशो भुवि । कृतविद्यो द्विजसुतः प्रख्यातो नगरेऽभवत्

ఇతర విద్యలలోనూ భూమిపై అతనితో సమానుడు లేడు; కృతవిద్యుడైన ఆ బ్రాహ్మణపుత్రుడు నగరమున ప్రసిద్ధుడయ్యెను।

Verse 7

अत्रांतरे नरपतिं प्रतापमुकुटाभिधम् । काशीदेशाधिपो मल्लः कश्चिदभ्याययौ बली

ఇంతలో కాశీదేశాధిపతియైన ఒక బలవంతుడు మల్లుడు ప్రతాపముకుటనామక నరపతిపై దండెత్తి వచ్చెను।

Verse 8

प्रतापमुकुटो राजा मल्लस्यास्य जयाय सः । बलिनं द्विजपुत्रं तमाह्वयामास भृत्यकैः

ఆ మల్లునిపై జయము పొందుటకై రాజు ప్రతాపముకుటుడు తన భృతులచేత ఆ బలవంతుడైన బ్రాహ్మణపుత్రుని పిలిపించెను।

Verse 9

तमागतं समालोक्य प्रतापमुकुटोऽब्रवीत् । अशोकदत्त सहसा मल्लमेनं बलोत्कटम्

అతడు సమీపించుట చూచి ప్రతాపముకుటుడు వెంటనే పలికెను— “అశోకదత్తా! బలోత్కటుడైన ఈ మల్లుని తక్షణమే జయించు।”

Verse 10

दुर्जयं जहि संग्रामे त्वं वै वलवतां वरः । दाक्षिणात्यमहामल्लपतावस्मिञ्जिते त्वया

“సంగ్రామంలో ఈ దుర్జయ శత్రువును సంహరించు; నీవు బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడవు. దాక్షిణాత్య మహామల్లుల అధిపతి ఇతడు నీ చేత ఓడితే…”

Verse 11

यदिष्टं तव तत्सर्वं दास्याम्यहं न संशयः । इति तस्य वचः श्रुत्वा वलवान्द्विजनंदनः

“నీకు ఇష్టమైనదంతా నేను ఇస్తాను—సందేహమే లేదు।” అతని మాటలు విని బలవంతుడైన బ్రాహ్మణపుత్రుడు…

Verse 12

दाक्षिणात्यमहामल्लनृपतिं समताडयत् । ताडितो द्विजपुत्रेण मल्लः स बलिना बली

అతడు దాక్షిణాత్య మహామల్లుల నృపతిని బలంగా కొట్టెను. బ్రాహ్మణపుత్రుని దెబ్బకు ఆ మల్లుడు, తానే బలవంతుడైనా, మరింత బలానికి లోబడ్డాడు।

Verse 13

सद्यो विवृत्तनयनः परासुर्न्यपतद्भुवि । द्विज पुत्रस्य तत्कर्म देवैरपि सुदुष्करम्

క్షణమాత్రంలో అతని కన్నులు తిరిగి, ప్రాణం విడిచి, భూమిపై పడిపోయెను. బ్రాహ్మణపుత్రుని ఆ కార్యం దేవతలకైనా అత్యంత దుష్కరం।

Verse 14

प्रतापमुकुटो दृष्ट्वा प्रसन्नहृदयोऽभवत् । दत्त्वा वहुधनान्ग्रामान्समीपेऽस्थापयत्तदा

అది చూచి ప్రతాపముకుటుడు హృదయానందంతో పరవశుడయ్యాడు. తరువాత అనేక ధనసంపన్న గ్రామాలను దానమిచ్చి అతనిని తన సమీపంలో నివసింపజేశాడు.

Verse 15

स कदाचिन्महाराज सहितो द्विजसूनुना । संध्यायां विजने देशे चचार तुरगेण वै

ఒకసారి ఆ మహారాజు ద్విజపుత్రునితో కలిసి సంధ్యాసమయంలో నిర్జన ప్రదేశంలో గుర్రంపై సంచరించాడు.

Verse 16

द्विजसूनुसखस्तत्र दीनां वाणीमथाशृणोत् । राजन्नल्पापराधोऽहं शत्रुप्रेरणयासकृत्

అక్కడ ద్విజపుత్రుని సఖుడు ఒక దీనమైన స్వరం విన్నాడు—“ఓ రాజా, నా అపరాధం స్వల్పమే; శత్రువు ప్రేరణతో నేను ఒక్కసారి అలా చేశాను.”

Verse 17

दण्डपालेन निहितः शूले निर्घृणचेतसा । दिनमद्य चतुर्थं मे शूलस्थस्यैव जीवतः

“కఠినహృదయుడైన దండపాలుడు నన్ను శూలంపై గుచ్చి పెట్టాడు. ఈ రోజు శూలస్థుడై జీవించి ఉన్న నాకు నాలుగో రోజు.”

Verse 18

प्राणाः सुखेन निर्यांति न हि दुष्कृतकर्मणाम् । भृशं मां बाधते तृष्णा तां निवारय भूपते

“దుష్కర్ములు చేసినవారికి ప్రాణాలు సులభంగా విడవవు. ఘోరమైన దాహం నన్ను బాగా బాధిస్తోంది—ఓ భూపతే, దానిని నివారించు.”

Verse 19

इति दीनां समाकर्ण्य वाचं राजा द्विजा त्मजम् । अशोकदत्तनामानं धैर्यवंतमभाषत

దీనుల ఆర్తవాక్యాన్ని విని రాజు బ్రాహ్మణపుత్రుడైన, అశోకదత్తనామక, ధైర్యశాలీ వీరుణ్ణి సంబోధించాడు।

Verse 20

अस्मै निरपराधाय शूलप्रोताय जंतवे । तृष्णार्दिताय दातव्यं द्विजसूनो त्वया जलम्

ఈ నిరపరాధ జీవి శూలంపై గుచ్చబడి దాహంతో బాధపడుతున్నాడు—ఓ బ్రాహ్మణపుత్రా, నీవు ఇతనికి జలాన్ని ఇవ్వవలెను।

Verse 21

इत्यादिष्टो नरेन्द्रेण सहसा द्विजनन्दनः । जलपूर्णं समादाय कलशं वेगवान्ययौ

రాజాజ్ఞతో బ్రాహ్మణపుత్రుడు వెంటనే జలంతో నిండిన కలశాన్ని తీసుకొని వేగంగా బయలుదేరాడు।

Verse 22

तच्छ्मशानं समासाद्य भूतवेतालसंकुलम् । शूलप्रोताय वै तस्मै जलं दातुं समुत्सुकः

భూతవేతాళాలతో నిండిన ఆ శ్మశానాన్ని చేరుకొని, శూలంపై గుచ్చబడిన అతనికి జలం ఇవ్వాలని అతడు ఎంతో ఉత్సుకతతో ఉన్నాడు।

Verse 23

ददर्शाथ स्थितां नारीं नवयौवनशालिनीम् । उदैक्षत महाकांतिं मूर्तामिव रतिं द्विजः

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణయువకుడు అక్కడ నిలిచిన నవయౌవనశాలినీ స్త్రీని చూశాడు; ఆమె మహాకాంతి రతిదేవి మూర్తిమంతమైనట్లుగా అనిపించింది।

Verse 24

तामालोक्य ततः प्राह धैर्यवान्द्विजनंदनः । कासि भद्रे वरारोहे श्मशाने विजने स्थिता

ఆమెను చూచి ధైర్యవంతుడైన ద్విజనందనుడు పలికెను— “హే భద్రే, వరారోహే! ఈ నిర్జన శ్మశానంలో ఒంటరిగా నిలిచిన నీవెవరు?”

Verse 25

अस्याधस्तात्किमर्थं त्वं शूलप्रोतस्य तिष्ठसि । इति तस्य वचः श्रुत्वा सा प्राह रुचिरानना

“శూలంపై గుచ్చబడిన ఈ మనిషి కింద నీవెందుకు నిలిచివున్నావు?” అని అతడు అడగగా, ఆ రుచిరాననా స్త్రీ పలికెను।

Verse 26

पुरुषो वल्लभोऽयं मे शूले राज्ञा समर्पितः । धनं यथा च कृपणः पश्य प्राणान्न मुंचति

ఆమె పలికెను— “ఈ పురుషుడు నాకు ప్రియుడు. రాజు ఇతనిని శూలానికి అప్పగించాడు; చూడుము, కృపణుడు ధనాన్ని విడువనట్లు ఇతడు ప్రాణాన్ని విడువడు.”

Verse 27

आसन्नमरणं चैनमनुयातुमिह स्थिता । तृषितो याचते वारि मामयं व्यथते मुहुः

“ఇతని మరణం సమీపించింది; ఇతనిని అనుసరించుటకే నేను ఇక్కడ నిలిచాను. దాహంతో నీరు అడుగుతున్నాడు; తన బాధతో మళ్లీ మళ్లీ నన్ను కలచివేస్తున్నాడు.”

Verse 28

शूलप्रोतो द्धतग्रीवं मुमूर्षुं प्राणनायकम् । नास्मि पाययितुं शक्ता जलमेनमधःस्थिता

“శూలంలో గుచ్చబడి, మెడ పైకెత్తి—మరణాసన్నుడైన నా ప్రాణనాయకుడు ఇతడు. కింద నిలిచిన నేను ఇతనికి ఈ నీరు త్రాగించలేను.”

Verse 29

अशोकदत्तस्तच्छ्रुत्वा करुणावरुणालयः । तत्कालसदृशं वाक्यं तां वधूमब्रवीत्तदा

ఆమె మాటలు విని కరుణాసాగరుడైన అశోకదత్తుడు తక్షణమే ఆ అత్యవసర వేళకు తగిన వాక్యాలతో ఆ నవవధువుతో పలికెను।

Verse 30

अशोकदत्त उवाच । मातर्मत्स्कंधमारुह्य देह्यस्मै शीतलं जलम् । सा तथेति तमाभाष्य तरुणी त्वरयान्विता

అశోకదత్తుడు అన్నాడు—“అమ్మా, నా భుజంపై ఎక్కి ఇతనికి చల్లని నీరు ఇవ్వు.” ఆమె “అలాగే” అని చెప్పి, తొందరతో వెంటనే చేయసాగింది.

Verse 31

आनम्रवपुषस्तस्य स्कंधं पद्भ्यां रुरोह वै । द्विजसूनुर्ददर्शाथ शोणितं नूतनं पतत्

అతడు దేహాన్ని వంచగా ఆమె పాదాలతో అతని భుజంపై ఎక్కింది. అప్పుడు బ్రాహ్మణపుత్రుడు తాజా రక్తం పడుతున్నదాన్ని చూచెను.

Verse 32

किमेतदिति सोपश्यदुन्नम्य सहसा मुखम् । भक्ष्यमाणं तया तत्स विज्ञाय द्विजनंदनः

“ఇది ఏమిటి?” అని అనుకొని అతడు అకస్మాత్తుగా ముఖం పైకెత్తి చూచెను; ఆమె దానిని భక్షిస్తున్నదని చూసి బ్రాహ్మణనందనుడు నిజం గ్రహించెను.

Verse 33

अशोकदत्तो जग्राह तस्याः पादं सनूपुरम् । ततोऽगान्नूपुरं त्यक्त्वा बद्धरत्नं विहाय तत्

అశోకదత్తుడు ఆమె నూపురంతో కూడిన పాదాన్ని పట్టుకున్నాడు. అప్పుడు ఆమె నూపురాన్ని వదలి, రత్నబద్ధమైన ఆభరణాన్ని విడిచి పారిపోయింది.

Verse 34

प्रत्युप्तानेकरत्नाढ्यं तदादायच नूपुरम् । अशोकदत्तः प्रययौ तच्छ्मशानान्नृपांतिकम्

అనేక రత్నాలతో పొదిగిన ఆ నూపురాన్ని తీసుకొని అశోకదత్తుడు శ్మశానభూమి నుండి బయలుదేరి రాజసన్నిధికి వెళ్లెను।

Verse 35

स्मशानवृत्तं तत्सर्वं स नृपाय निवेद्य वै । महार्घ्यरत्नप्रत्युप्तं नूपुरं च ददौ तदा

శ్మశానంలో జరిగిన సంగతులన్నిటిని అతడు రాజుకు వినయంగా నివేదించి, అనంతరం అమూల్య రత్నాలతో పొదిగిన నూపురాన్ని సమర్పించెను।

Verse 36

ज्ञात्वा तद्वीरचरितं वीरैरन्यैः सुदुष्करम् । ददौ मदनलेखाख्यां सुतां तस्मै महीपतिः

ఆ వీరకార్యాన్ని తెలిసికొని—ఇతర వీరులకు సైతం అత్యంత దుష్కరమైనదని గ్రహించి—రాజు మదనలేఖ అనే తన కుమార్తెను అతనికి ఇచ్చెను।

Verse 37

कदाचिदथ ताद्दिव्यं नूपुरं वीक्ष्य भूपतिः । अस्य नूपुरवर्यस्य तुल्यं वै नूपुरांतरम्

ఒకసారి ఆ దివ్య నూపురాన్ని చూచి రాజు మనసులో ఆలోచించెను—“ఈ శ్రేష్ఠ నూపురానికి సమానమైన మరొకటి ఎక్కడైనా ఉందా?”

Verse 38

कुतो वा लभ्यत इति सादरं समचिंतयत् । अशोकदत्तस्तु तदा विज्ञाय नृपकांक्षितम्

అతడు గౌరవంతో ఆలోచించెను—“ఇది ఎక్కడి నుండి లభించగలదు?” అప్పుడు అశోకదత్తుడు రాజు ఆకాంక్షను గ్రహించి సమాధానం చెప్పుటకు సిద్ధమయ్యెను।

Verse 39

नृपुरांतरसि द्ध्यर्थं चिंतयामास चेतसा । श्मशाने नूपुरमिदं यतः प्राप्तं मया पुरा

రాజనగర అంతఃపురంలో ప్రవేశసిద్ధికి ఉపాయం కోరుతూ అతడు మనసులో ఆలోచించాడు—“ఈ నూపురం నాకు పూర్వం శ్మశానంలో లభించింది।”

Verse 40

तां नूपुरांतरप्राप्त्यै कुत्र द्रक्ष्यामि सांप्रतम् । इत्थं वितर्क्य बहुधा नि श्चिकाय महामतिः

“ఇప్పుడు నూపురాన్ని తిరిగి పొందేందుకు ఆమెను ఎక్కడ చూడగలను (కనుగొనగలను)?” అని అనేక విధాల తర్కించి ఆ మహామతి దృఢనిశ్చయానికి వచ్చాడు।

Verse 41

विक्रेष्यामि महामांसं समेत्य पितृकाननम् । तत्र राक्षसवेतालपिशाचादिषु सर्वशः

“నేను పితృకాననానికి వెళ్లి విస్తారమైన మాంసాన్ని అమ్ముతాను; అక్కడ రాక్షసులు, వేతాళులు, పిశాచులు మొదలైనవారు అన్ని వైపులా చేరుతారు।”

Verse 42

मंत्रैराहूयमानेषु साप्यायास्य ति राक्षसी । तामागतां बलाद्गृह्य तद्ग्रहीष्यामि नूपुरम्

“మంత్రాలతో ఆహ్వానించబడితే ఆ రాక్షసీ కూడా వస్తుంది; ఆమె వచ్చిన వెంటనే బలంగా పట్టుకొని ఆ నూపురాన్ని తిరిగి తీసుకుంటాను।”

Verse 43

राक्षसानां सहस्रं वा पिशाचानां तथायुतम् । वेतालानां तथा कोटिर्न लक्ष्यं बलिनो मम

“వెయ్యి రాక్షసులైనా, పది వేల పిశాచులైనా, కోటి వేతాళులైనా—బలవంతుడైన నాకెవరూ సమానం కాదు; వారు నాకు సరిపోరు।”

Verse 44

इति निश्चित्य मनसा श्मशानं सहसा ययौ । विक्रीणानो महामांसं मंत्रैराहूय राक्षसान्

ఇట్లు మనసులో నిశ్చయించుకొని అతడు వెంటనే శ్మశానానికి వెళ్లెను. మహామాంసాన్ని అమ్ముతున్నట్టు చేసి మంత్రాలతో రాక్షసులను ఆహ్వానించెను.

Verse 45

गृहाणेत्युच्चया वाचा चचार श्रावयन्दि शः । विक्रीयते महामांसं गृह्यतांगृह्यतामिति

‘తీసుకోండి!’ అని గట్టిగా అరుస్తూ అతడు తిరుగుతూ దిక్కులన్నీ వినిపించెను—‘మహామాంసం అమ్మకానికి ఉంది, తీసుకోండి, తీసుకోండి!’

Verse 46

तत्र राक्षसवेतालाः कंकालाश्च पिशाचकाः । अन्ये च भूतनिवहाः समाजग्मुः प्रहर्षिताः

అక్కడ రాక్షసులు, వేతాళులు, కంకాలప్రేతలు, పిశాచులు మరియు ఇతర భూతగణాలు హర్షంతో కూడి చేరిరి.

Verse 47

भक्षयिष्यामहे सर्वे मांसमिष्टतमं त्विति । तत्रागच्छत्सु सर्वेषु रक्षःकन्यासमावृता

వారు—‘మాకు అత్యంత ఇష్టమైన ఈ మాంసాన్ని మేమందరం భక్షించుదము’ అని పలికిరి. అందరూ అక్కడికి వస్తుండగా ఆమె రాక్షసకన్యలతో చుట్టుముట్టబడి అక్కడికి వచ్చింది.

Verse 48

आययौ राक्षसी सापि मांसभक्षणलालसा । गवेषयंस्तदा विप्रस्तां समुद्वीक्ष्य राक्षसीम्

ఆ రాక్షసీ కూడా మాంసభక్షణలాలసతో అక్కడికి వచ్చింది. అప్పుడు ఆమెను వెదుకుతున్న విప్రుడు ఆ రాక్షసీని స్పష్టంగా చూచెను.

Verse 49

सेयं दृष्टा पुरेत्येष प्रत्यभिज्ञानमाप्तवान् । तामाह द्विजपुत्रोऽन्यद्देहि मे नूपुरं त्विति

ఆమెను గుర్తించిన అతడు—“ఇదే నేను పూర్వం నగరంలో చూసినదే” అని జ్ఞాపకం తెచ్చుకున్నాడు. ఆపై బ్రాహ్మణపుత్రుడు ఆమెతో—“నాకు మరొక నూపురం ఇవ్వు” అని అన్నాడు.

Verse 50

सा तस्य वचनं श्रुत्वा प्रीता वाक्यमथाऽब्रवीत् । ममैव च त्वया नीतं पुरा वीरेंद्र नूपुरम्

అతని మాటలు విని ఆమె సంతోషించి ఇలా పలికింది—“ఓ వీరేంద్రా! ఆ నూపురం నాదే; నీవు పూర్వం దానిని తీసుకెళ్లావు.”

Verse 51

गृहाण रत्नरुचिरं द्वितीयमपि नूपुरम् । इत्युक्त्वा नूपुरं तस्मै स्वसुतां च ददौ प्रियाम्

“రత్నకాంతితో మెరిసే ఈ రెండవ నూపురమును కూడా స్వీకరించు.” అని చెప్పి ఆమె అతనికి నూపురాన్ని ఇచ్చి, తన ప్రియ కుమార్తెను కూడా అతనికి సమర్పించింది.

Verse 52

विद्युत्केश्या तदा दत्तां प्रियां विद्युत्प्रभाभिधाम् । विप्रः संप्राप्य मुमुदे रूपयौवनशालि नीम्

విద్యుత్కేశి అప్పుడిచ్చిన ప్రియ కన్య—‘విద్యుత్ప్రభ’ అనే నామముగలదానిని పొందిన బ్రాహ్మణుడు ఆనందించాడు; ఆమె రూపయౌవన సంపన్నురాలు.

Verse 53

विद्युत्केशी तु जामात्रे हेमाब्जमपि सा ददौ । विद्युत्प्रभां नूपुरं च हेमाब्जमपिलभ्य सः

విద్యుత్కేశి తన అల్లుడికి స్వర్ణకమలమును కూడా ఇచ్చింది. ఈ విధంగా అతడు విద్యుత్ప్రభను, నూపురాన్ని, స్వర్ణకమలాన్ని కూడ పొందాడు.

Verse 54

श्वश्रूमाभाष्य सहसा पुनः प्रायान्नृपांतिकम् । ततः प्रतापमुकुटो नूपुरप्राप्तिनंदितः

అత్తతో సహసా మాటలాడి అతడు మళ్లీ వెంటనే రాజసన్నిధికి బయలుదేరెను. అప్పుడు నూపురము పొందినందుకు ఆనందించిన ప్రతాపముకుటుడు హర్షించెను.

Verse 55

शौर्यधैर्यसमायुक्तं प्रशशंस द्विजात्मजम् । अथ विद्युत्प्रभां विप्रः सोऽब्रवीद्रहसि प्रियाम्

శౌర్యధైర్యసమాయుక్తుడైన ఆ ద్విజపుత్రుని అతడు ప్రశంసించెను. అనంతరం విప్రుడు తన ప్రియ విద్యుత్ప్రభతో ఏకాంతముగా పలికెను.

Verse 56

मात्रा तव कुतो लब्धमेतद्धेमांबुज प्रिये । एतत्तुल्यानि चान्यानि यतः प्राप्स्ये वरानने

ప్రియే, నీ తల్లి ఈ స్వర్ణకమలమును ఎక్కడ నుండి పొందెను? ఓ వరాననే, దీనితో సమానమైన ఇతర వస్తువులను నేను ఏ స్థలమునుండి పొందగలను?

Verse 57

द्विजात्मजं ततः प्राह पतिं विद्युत्प्रभा रहः । प्रभो कपालविस्फोटनाम्नो वेतालभूपतेः

అప్పుడు విద్యుత్ప్రభ ఏకాంతముగా తన భర్త అయిన ఆ ద్విజపుత్రునితో పలికెను—“ప్రభూ, కపాలవిస్ఫోట అనే పేరుగల వేతాళరాజు ఉన్నాడు…”

Verse 58

अस्ति दिव्यं सरः किंचिद्धेमांबुजपरिष्कृतम् । तव श्वश्र्वा जलक्रीडां वितन्वं त्येदमाहृतम्

స్వర్ణకమలములతో అలంకృతమైన ఒక దివ్య సరస్సు ఉంది. నీ అత్తగారు జలక్రీడ చేస్తూ అక్కడి నుండి ఇదిని తెచ్చెను.

Verse 59

इति श्रुत्वा वचस्तत्र मां नयेति जगाद सः । ततः सा सहसा विप्रं निन्ये तत्कांचनं सरः

ఆ మాటలు విని అతడు అక్కడే—“నన్ను అక్కడికి నడిపించు” అని అన్నాడు. వెంటనే ఆమె ఆ బ్రాహ్మణుణ్ని ఆ స్వర్ణమయ సరస్సు వద్దకు తీసుకెళ్లింది.

Verse 60

ततः स हेमपद्मानामाजिहीर्षुर्द्विजात्मजः । तद्विप्रकारिणः सर्वान्वेतालादींस्ततोऽवधीत्

తర్వాత ఆ ద్విజపుత్రుడు ఆ స్వర్ణపద్మాలను తీసుకోవాలని కోరుతూ, బ్రాహ్మణద్రోహులైన వారందరినీ—వేతాళులతో మొదలుకొని—అక్కడే సంహరించాడు.

Verse 61

स्वयं कपालविस्फोटं निहताशेषसैनिकम् । ददर्श वेतालपतिं तं च हंतुं प्रचक्रमे

అతడు స్వయంగా, సమస్త సైన్యం నశించిన వేతాళపతి కపాల-విస్ఫోటను చూచి, అతనినీ సంహరించుటకు పూనుకున్నాడు.

Verse 62

अत्रांतरे महातेजा नाम्ना विज्ञप्तिकौतुकः । विद्याधरपतिः प्राप्य विमानेनैनमब्रवीत्

అంతలో మహాతేజస్సుగల ‘విజ్ఞప్తి-కౌతుక’ అనే విద్యాధరపతి విమానంలో వచ్చి అతనితో పలికాడు.

Verse 63

अशोकदत्तं विप्रेंद्र साहसं मा कृथा इति । तदाकर्ण्य द्विजसुतो विमानवरसंस्थितम्

అతడు—“ఓ అశోకదత్తా, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! సాహసం చేయకు” అని అన్నాడు. అది విని ద్విజపుత్రుడు ఉత్తమ విమానంలో ఆసీనుడైన అతనివైపు చూశాడు.

Verse 64

ददर्श प्रभया युक्तं विद्याधरपतिं दिवि । तस्य दर्शनमात्रेण शापामुक्तो द्विजा त्मजः

అతడు ఆకాశంలో ప్రభతో యుక్తమైన విద్యాధరాధిపతిని దర్శించాడు. అతని మాత్ర దర్శనంతోనే బ్రాహ్మణపుత్రుడు శాపముక్తుడయ్యాడు.

Verse 65

संत्यज्य मानुषं रूपं दिव्यं रूपमवाप्तवान् । विमानवरमारूढं दिव्याभरणभूषितम्

మానవ రూపాన్ని విడిచి అతడు దివ్యరూపాన్ని పొందాడు. ఉత్తమ విమానంపై ఆరూఢుడై దివ్యాభరణాలతో అలంకృతుడయ్యాడు.

Verse 66

शापान्मुक्तं सुकर्णं तं प्राह विज्ञप्ति कौतुकः । अयं सुकर्ण ते भ्राता गालवस्य महामुनेः

అప్పుడు విజ్ఞప్తి-కౌతుకుడు శాపముక్తుడైన సుకర్ణునితో ఇలా అన్నాడు— “ఈ సుకర్ణుడు నీ సహోదరుడు, మహాముని గాలవుని వాడు.”

Verse 67

शापाद्वेतालतां प्राप तत्कन्यास्पर्शपातकी । त्वं च शप्तः पुरा तेन तत्पापस्यानु मोदकः

“శాపవశాత్ అతడు వేతాలత్వాన్ని పొందాడు; ఆ కన్యను స్పర్శించి పాపంలో పడ్డాడు. నీవు కూడా పూర్వం అతనిచేత శపింపబడ్డావు, ఎందుకంటే ఆ పాపాన్ని నీవు సమ్మతించావు.”

Verse 68

तवायमल्पपापस्य शापो मद्दर्शनावधिः । कल्पिस्ततेन मुनिना शापांतो नास्य कल्पितः

“నీ పాపం స్వల్పం; నీ శాపం నా దర్శనం వరకు మాత్రమే. కానీ అతనికి ఆ ముని శాపాంతాన్ని ఏ మాత్రం నిర్ణయించలేదు.”

Verse 69

तदेहि मुक्तशापोसि सुकर्ण स्वर्गमारुह । ततः सुकर्णस्तं प्राह विद्याधरकुलाधिपम्

“రా, సుకర్ణా—నీవు శాపముక్తుడవు; స్వర్గానికి आरोహించు.” అప్పుడు సుకర్ణుడు విద్యాధర కులాధిపతిని ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 70

विद्याधरपते भ्रात्रा विना ज्येष्ठेन सांप्रतम् । सर्वभोगयुतं स्वर्गं नैव गंतुं समुत्सहे

సుకర్ణుడు అన్నాడు: “హే విద్యాధరపతీ, ప్రస్తుతం నా జ్యేష్ఠ భ్రాత లేకుండా, సమస్త భోగసంపన్నమైన స్వర్గానికైనా వెళ్లుటకు నాకు మనస్సు ఒప్పదు।”

Verse 71

शापस्यांतो यथा भूयान्मम भ्रातुस्तथा वद । तमुवाच महातेजास्तथा विज्ञप्तिकौतुकः

“నా అన్న శాపానికి అంతం ఎలా కలుగుతుందో అలా చెప్పండి.” అని వినతిపెట్టగా, మహాతేజస్సుగలవాడు ఆ అభ్యర్థనపై ఆసక్తితో సమాధానమిచ్చెను।

Verse 72

दुर्निवारमिमं शापमन्यः को वा निवारयेत् । किं तु गुह्यतमं किंचित्तव वक्ष्यामि सांप्रतम्

“ఈ శాపం నివారించుట దుర్లభం—ఇదిని మరెవరు ఆపగలరు? అయినా నీ హితార్థం ఇప్పుడు ఒక పరమగుహ్యమైన విషయాన్ని చెబుతాను।”

Verse 73

ब्रह्मणा सनकादिभ्यो मुनिभ्यः कथितं पुरा । सर्वतीर्थाश्रये पुण्ये दक्षिणस्यो दधेस्तटे

“పూర్వం బ్రహ్మదేవుడు సనకాది మునులకు ఇలా ఉపదేశించాడు: దక్షిణ సముద్ర తీరంలో సర్వతీర్థాశ్రయమైన పరమ పుణ్యస్థలం ఉంది।”

Verse 74

चक्रतीर्थसमीपे तु तीर्थमस्तिमहत्तरम् । महापातकसंघाश्च यस्य दर्शनमात्रतः

చక్రతీర్థ సమీపంలో ఒక అత్యుత్తమమైన తీర్థం ఉంది; దాని దర్శనమాత్రంతోనే మహాపాతక సమూహాలు నశిస్తాయి.

Verse 75

नश्यंति तत्क्षणादेव न जाने स्नानजं फलम् । तत्र गत्वा तव ज्येष्ठो यदि स्नायान्महत्तरे

అవి ఆ క్షణమే నశిస్తాయి; అక్కడ స్నానఫలాన్ని నేను కొలవలేను. నీ జ్యేష్ఠుడు అక్కడికి వెళ్లి ఆ మహత్తర తీర్థంలో స్నానం చేస్తే…

Verse 76

वेतालत्वं त्यजेन्नूनं तदा गालवशापजम् । सुकर्णस्तद्वचः श्रुत्वा भ्रात्रा वेतालरूपिणा

అప్పుడు అతడు గాలవ శాపజన్యమైన వేతాలత్వాన్ని నిశ్చయంగా విడిచిపెడతాడు. ఈ మాటలు విని సుకర్ణుడు, వేతాలరూపుడైన అన్నతో కలిసి…

Verse 77

सहितः सहसा प्रायाद्दक्षिणस्योदधेस्तटम् । दक्षिणं चक्रतीर्थाख्यादुत्तरं गंधमादनात्

వారు ఇద్దరూ కలిసి వేగంగా దక్షిణ సముద్ర తీరానికి వెళ్లారు—చక్రతీర్థమనే స్థలానికి దక్షిణంగా, గంధమాదనానికి ఉత్తరంగా.

Verse 78

ब्रह्मणा सनकादिभ्यः कथितं तीर्थमभ्यगात् । तत्तीर्थकूलमासाद्य भ्रातरं चेदमब्रवीत्

బ్రహ్మ సనకాది ఋషులకు చెప్పిన ఆ తీర్థాన్ని అతడు చేరాడు. ఆ తీర్థ తీరానికి చేరి తన అన్నతో ఈ మాటలు అన్నాడు.

Verse 79

भ्रातर्गालवशापस्य घोरस्यास्य निवृत्तये । तीर्थेऽस्मिन्नचिरात्स्नाहि सर्वतीर्थोत्तमोत्तमे

సోదరా, గాలవుని ఈ ఘోర శాపం నివృత్తి కావాలంటే త్వరగా ఈ తీర్థంలో స్నానం చేయి—ఇది సమస్త తీర్థాలలో ఉత్తమోత్తమము.

Verse 80

तस्मिन्न वसरे विप्रास्तस्य तीर्थस्य शीकराः । न्यपतंस्तस्य गात्रेषु वायुना वै समाहृताः

అదే క్షణంలో, ఓ బ్రాహ్మణులారా, ఆ తీర్థపు జలబిందువులు—గాలిచే సమాహరింపబడి తెచ్చబడినవి—అతని అవయవాలపై పడ్డాయి.

Verse 81

स तच्छीकरसंस्पर्शात्त्यक्त्वा वेतालतां तदा । तदेव मानुषं भावं द्विजपुत्रत्वमाप्तवान्

ఆ జలబిందువుల స్పర్శమాత్రంతోనే అతడు అప్పుడే వేతాళస్థితిని విడిచి, మళ్లీ మానవభావాన్ని పొంది బ్రాహ్మణపుత్రుడయ్యాడు.

Verse 82

ततः संकल्प्य सहसा तस्मिंस्तीर्थोत्तमोत्तमे । मनुष्यत्वनिवृत्त्यर्थं निममज्ज द्विजात्मजः

అనంతరం ద్విజాత్మజుడు తక్షణమే సంకల్పించి, మానవత్వం నుండికూడా విముక్తి పొందుటకై, ఆ ఉత్తమోత్తమ తీర్థంలో మునిగాడు.

Verse 83

उत्तिष्ठन्नेव सहसा दिव्यं रूपमवाप्तवान् । विमानवरमारूढो देवस्त्रीपरिवारितः

పైకి లేచిన వెంటనే అతడు సహసా దివ్యరూపాన్ని పొందాడు; శ్రేష్ఠ విమానంపై ఆరూఢుడై దేవస్త్రీల పరివారంతో విరాజిల్లాడు.

Verse 84

सर्वाभरणसंयुक्तः सह भ्रात्रा सुदर्शनः । श्लाघमानश्च तत्तीर्थं नमस्कत्य पुनःपुनः

సర్వాభరణాలతో అలంకృతుడై, సోదరునితో కూడిన ఆ సుదర్శనుడు ఆ తీర్థాన్ని స్తుతిస్తూ మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించాడు।

Verse 85

विज्ञप्तिकौतुकं चापि पुरस्कृत्य दिवं ययौ । तदाप्रभृति तत्तीर्थं वेतालवरदाभिधम्

అతని కృతజ్ఞ వినతిని, ఆశ్చర్యభావాన్ని గౌరవించి ఆయన స్వర్గానికి వెళ్లాడు। అప్పటినుంచి ఆ తీర్థం ‘వేతాలవరదా’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 86

वेतालत्वं विनष्टं यच्छीकरस्पर्शमात्रतः । य इदं तीर्थमासाद्य चक्रतीर्थस्य दक्षिणे

దాని జలబిందువుల స్పర్శమాత్రంతోనే వేతాలత్వం నశిస్తుంది—చక్రతీర్థానికి దక్షిణంగా ఉన్న ఈ తీర్థాన్ని ఎవడు చేరుతాడో,

Verse 87

स्नानं कदाचित्कुर्वंति जीवन्मुक्ता भवंति ते । एतत्तीर्थसमं पुण्यं न भूतं न भविष्यति

ఇక్కడ ఎప్పుడైనా స్నానం చేసినవారు జీవన్ముక్తులవుతారు। ఈ తీర్థంతో సమానమైన పుణ్యం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు।

Verse 88

घोरां वेतालतां त्यक्त्वा दिव्यतां स यदाप्तवान्

భయంకరమైన వేతాలస్థితిని విడిచి అతడు దివ్యత్వాన్ని పొందాడు।

Verse 89

अत्र संकल्प्य च स्नात्वा वेतालवरदे शुभे । पितृभ्यः पिंडदानं च कुर्याद्वै नियमान्वितः

ఇక్కడ శుభమైన వేతాలవరద తీర్థంలో సంకల్పం చేసి స్నానం చేసి, నియమాలను పాటిస్తూ పితృదేవతలకు విధివిధానంగా పిండదానం చేయవలెను।

Verse 90

एवं वः कथितं विप्रास्तस्य तीर्थस्य वैभवम् । वेतालवरदाभिख्या यथा चास्य समागता

హే విప్రులారా! ఈ విధంగా ఆ తీర్థ మహిమను మీకు చెప్పాను; అది ‘వేతాలవరద’ అనే పేరుతో ఎలా ప్రసిద్ధి పొందిందో కూడా వివరించాను।

Verse 91

यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा स मुच्यते

ఈ అధ్యాయాన్ని పఠించే వాడు గానీ, వినే వాడు గానీ పాపముక్తుడై నిశ్చయంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు।