Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

चक्रतीर्थे महापुण्ये स्नात्वा शापाद्विमोचितौ । ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाप्राज्ञ पुराणार्थविशारद

Transliteration

cakratīrthe mahāpuṇye snātvā śāpādvimocitau | ṛṣaya ūcuḥ | sūtasūta mahāprājña purāṇārthaviśārada

Translation

మహాపుణ్యమైన చక్రతీర్థంలో స్నానం చేసి వారు ఇద్దరూ శాపవిముక్తులయ్యారు. ఋషులు పలికిరి—ఓ సూతపుత్రా, మహాప్రాజ్ఞా, పురాణార్థవిశారదా!

Word by Word

• चक्रतीर्थे: at Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चक्रतीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—चक्रस्य तीर्थम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महापुण्ये: in the very holy (place)
• महापुण्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: महापुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण; समासः—महच्च तत् पुण्यम् (कर्मधारय)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• शापात्: from the curse
• शापात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• विमोचितौ: (the two) were released
• विमोचितौ: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि+मुच् (धातु)
• Form: क्त (past participle) ‘विमोचित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; कर्तरि/भावे प्रयोगे—‘(the two) were freed’

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सूतसूत: O son of the Sūta
• सूतसूत: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सूतसूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/प्रथमा-सम्बोधन), एकवचन; समासः—सूतस्य सूतः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महाप्राज्ञ: O very wise one
• महाप्राज्ञ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: महाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषण; समासः—महान् चासौ प्राज्ञः (कर्मधारय)

• पुराणार्थविशारद: O expert in the meaning of the Purāṇas
• पुराणार्थविशारद: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: पुराण+अर्थ+विशारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेषण; समासः—पुराणस्य अर्थे विशारदः (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे)

Speaker

Sūta (first half); then the Sages (ṛṣayaḥ) address Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakra-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: At a luminous sacred ford named Cakra-tīrtha, Vidhūma and Alambuṣā immerse in shimmering waters; a subtle discus (cakra) motif appears as a divine sign; nearby sages sit in assembly addressing Sūta’s son.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Sūta
• Sages (Ṛṣayaḥ)
• Vidhūma
• Alambuṣā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-bathing (snāna) is upheld as a potent purifier capable of dissolving even heavy karmic burdens like curses.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha, explicitly called mahāpuṇya and shown to grant śāpa-vimocana (release from a curse).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Cakratīrtha is the stated act leading to liberation from the curse.