Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 82

Devanagari script

विश्वेदेवा ऊचुः । ज्ञप्तिमात्रैकनिष्ठानां मुक्तिदाय सुयोगिनाम् । रामनाथाय सांबाय नमोऽस्मान्रक्ष शंकर

Transliteration

viśvedevā ūcuḥ | jñaptimātraikaniṣṭhānāṃ muktidāya suyoginām | rāmanāthāya sāṃbāya namo'smānrakṣa śaṃkara

Translation

విశ్వేదేవులు పలికిరి—శుద్ధ జ్ఞానమాత్రమందే ఏకనిష్ఠులైన సుయోగులకు ముక్తిదాత అయిన రామనాథ సాంబకు నమస్కారం. హే శంకరా, మమ్మల్ని రక్షించుము.

Word by Word

• विश्वेदेवाः: Viśvedevas (all-gods)
• विश्वेदेवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वेदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ज्ञप्ति-मात्र-एक-निष्ठानाम्: of those devoted solely to mere knowledge/awareness
• ज्ञप्ति-मात्र-एक-निष्ठानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ज्ञप्ति (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + निष्ठा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (ज्ञप्तिमात्रे एकनिष्ठा येषाम्)

• मुक्तिदाय: to the giver of liberation
• मुक्तिदाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मुक्तिदा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष (मुक्तिं ददाति इति)

• सुयोगिनाम्: of the good yogins
• सुयोगिनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारय (सुयोगिनः)

• रामनाथाय: to Rāmanātha
• रामनाथाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: रामनाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन

• साम्बाय: to the one with Ambā (Umā)
• साम्बाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: साम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष (अम्बया सह/अम्बासहितः)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
• Form: नमः-प्रयोगः (indeclinable salutation)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन

• रक्ष: protect
• रक्ष: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन

• शंकर: O Śaṅkara
• शंकर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Viśvedevas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmanātha (Sāṃba) at Setu

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: The Viśvedevas praise Rāmanātha-Sāṃba as the giver of liberation to yogins fixed in awareness alone; the scene blends temple worship with meditative stillness.

Characters & Entities

• Viśvedevas
• Rāmanātha (Śiva)
• Sāṃba (Śiva with Umā)
• Śaṅkara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation is linked to steadfast absorption in pure awareness, fulfilled by the grace of Sāṃba-Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmanātha at Setu (Rāmeśvaram), praised as the mokṣa-giver for accomplished yogins.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external rite; the verse highlights yogic one-pointedness in awareness and seeks Śiva’s protection.