Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

Devanagari script

यदा हरिष्यसे शीघ्रं सुधां त्वममरालयात् । दास्यान्मुक्ता भवेन्माता वैनतेय तवाद्य हि

Transliteration

yadā hariṣyase śīghraṃ sudhāṃ tvamamarālayāt | dāsyānmuktā bhavenmātā vainateya tavādya hi

Translation

నీవు దేవలోకమునుండి త్వరగా సుధా (అమృతం) తీసుకొస్తే, అప్పుడు—ఓ వైనతేయా—నీ తల్లి నేడు దాస్యబంధం నుండి నిజంగా విముక్తి పొందుతుంది।

Word by Word

• यदा: when
• यदा: Kala-adhikarana (time)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (when)

• हरिष्यसे: you will bring/steal away
• हरिष्यसे: Kriya (main verb)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्); मध्यमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverb)

• सुधाम्: nectar (amṛta)
• सुधाम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषार्थे; प्रथमा एकवचन; pronoun

• अमरालयात्: from the abode of the gods
• अमरालयात्: Apadana (source)
• Type: Noun
• Root: अमर + आलय (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; तत्पुरुष (अमराणाम् आलयः)

• दास्यात्: (you) should give / will give
• दास्यात्: Kriya (conditional/result)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• मुक्ता: freed
• मुक्ता: Karta-anvaya (predicate adjective of mātā)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (become)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• माता: mother
• माता: Karta (subject of भवेत्)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• वैनतेय: O son of Vinatā
• वैनतेय: Sambodhana (address)
• Type: Noun
• Root: वैनतेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचन

• तव: of you / your
• तव: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी एकवचन; pronoun

• अद्य: today / now
• अद्य: Kala-adhikarana (time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (today/now)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis/indeed)

Speaker

Nāgas/serpents (addressing Garuḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-kṣetra (frame) / Amarālaya (mythic)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nāgas declare the condition: bring Sudhā/Amṛta swiftly from Devaloka; Garuḍa stands poised, eyes fixed upward toward the celestial realm.

Characters & Entities

• Garuḍa (Vainateya)
• Vinatā
• Nāgas
• Amarālaya (abode of gods)
• Sudhā/Amṛta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation from bondage may demand extraordinary effort; dharma turns suffering into a purposeful quest.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No earthly tīrtha is named; the verse mentions the divine realm (amarālaya) as the source of Sudhā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it states a condition (bringing Sudhā/Amṛta) rather than a rite.