Adhyaya 37

Verse 1

श्रीसूत उवाच । भोभोस्तपोधनाः सर्वे नैमिषारण्यवासिनः । यावद्रामधनुष्कोटिचक्रतीर्थमुखानि वः

శ్రీసూతుడు పలికెను—హే తపోధనులారా, నైమిషారణ్యవాసులారా; రాముని ధనుష్కోటి, చక్రతీర్థము మొదలైన వృత్తాంతములు మీకు ఇంతవరకు వివరించబడినవి.

Verse 2

चतुर्विंशतितीर्थानि कथितानि मयाधुना । इतोऽन्यदद्भुतं यूयं किं भूयः श्रोतुमिच्छथ

ఇప్పుడే నేను ఇరవై నాలుగు తీర్థములను వర్ణించితిని. దీనికి మించి మరే అద్భుతాన్ని మీరు మరల వినదలచుకున్నారు?

Verse 3

मुनय ऊचुः । क्षीरकुंडस्य माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामहे मुने । यत्समीपे त्वया चक्रतीर्थमित्युदितं पुरा

మునులు పలికిరి—హే మునీంద్రా, క్షీరకుండ మహాత్మ్యమును వినదలచితిమి; దాని సమీపమందు మీరు పూర్వము ‘చక్రతీర్థము’ అని పేర్కొనితిరి।

Verse 4

क्षीरकुंडं च तत्कुत्र कीदृशं तस्य वैभवम् । क्षीरकुण्डमिति ख्यातिः कथं वास्य समागता

ఆ క్షీరకుండము ఎక్కడ ఉన్నది? దాని వైభవము ఏ విధమైనది? మరియు ‘క్షీరకుండము’ అనే ఖ్యాతి దానికి ఎలా కలిగింది?

Verse 5

एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि । श्रीसूत उवाच । ब्रवीमि मुनयः सर्वे शृणुध्वं सुसमाहिताः

శ్రద్ధగల మాకు ఇది విస్తారముగా చెప్పవలసినది. శ్రీసూతుడు పలికెను—నేను చెప్పుదును; హే మునులారా, మీరందరూ సుసమాహితులై వినుడి।

Verse 6

देवीपुरान्महापुण्यात्प्रतीच्यां दिश्यदूरतः । फुल्लग्राममिति ख्यातं स्थानमस्ति महत्तरम्

మహాపుణ్యమైన దేవీపురమునకు పశ్చిమదిశలో దూరముకాక ‘ఫుల్లగ్రామము’ అని ఖ్యాతిగాంచిన మహత్తర స్థలము ఉన్నది।

Verse 7

यत आरभ्य रामेण सेतुबन्धो महार्णवे । तद्धि पुण्यतमं क्षेत्रं फुल्लग्रामाभिधं पुरम्

ఆ స్థలమునుండియే రాముడు మహాసముద్రమందు సేతుబంధనమును ఆరంభించెను; అదే ‘ఫుల్లగ్రామము’ అనే నగరము పరమ పుణ్యక్షేత్రము।

Verse 8

क्षीरकुण्डं तु तत्रैव महापातकनाशनम् । दर्शनात्स्पर्शनाद्ध्यानात्कीर्तनाच्चापि मोक्षदम्

అక్కడే క్షీరకుండం అనే పవిత్ర తీర్థం ఉంది; అది మహాపాతకాలను నశింపజేస్తుంది. దర్శనం, స్పర్శ, ధ్యానం, కీర్తనం మాత్రమేగానీ మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 9

तस्य तीर्थस्य पुण्यस्य क्षीरकुण्डमिति प्रथाम् । भवतां सादरं वक्ष्ये शृणुध्वं श्रद्धया सह

ఆ పుణ్య తీర్థానికి ‘క్షీరకుండం’ అనే ప్రసిద్ధి గల వృత్తాంతాన్ని నేను మీకు గౌరవంతో వివరిస్తాను. మీరు శ్రద్ధతో వినండి.

Verse 10

पुरा हि मुद्गलोनाम मुनिर्वेदोक्तमार्गकृत् । दक्षिणांबुनिधेस्तीरे फुल्लग्रामेतिपावने

పూర్వకాలంలో ముద్గలుడు అనే ముని ఉండెను; అతడు వేదోక్త మార్గాన్ని అనుసరించేవాడు. దక్షిణ సముద్ర తీరంలోని ‘ఫుల్లగ్రామ’ అనే పవిత్ర స్థలంలో నివసించెను.

Verse 11

नारायणप्रीतिकरम करोद्यज्ञमुत्तमम् । तस्य विष्णुः प्रसन्नात्मा यागेन परितोषितः

అతడు నారాయణునికి ప్రీతికరమైన ఉత్తమ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు. ఆ యాగంతో విష్ణువు హృదయపూర్వకంగా ప్రసన్నుడై సంపూర్ణంగా తృప్తి పొందెను.

Verse 12

प्रादुर्बभूव पुरतो यज्ञवाटे द्विजोत्तमाः । तं दृष्ट्वा मुद्गलो विष्णुं लक्ष्मीशोभितविग्रहम्

హే ద్విజోత్తములారా, యజ్ఞవాటలో హరి స్వయంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు. లక్ష్మీశోభతో అలంకృతమైన విష్ణు రూపాన్ని చూసి ముద్గలుడు విస్మయానికి లోనయ్యాడు.

Verse 13

कालमेघतनुं कांत्या पीतांबरविराजितम् । विनतानंदनारूढं कौस्तुभालंकृतोरसम्

ఆయన దేహము కాలమేఘసమ శ్యామము, కాంతితో ప్రకాశించెను; పీతాంబరధారిగా విరాజిల్లెను. వినతానందనుడు గరుడునిపై ఆరూఢుడై, వక్షస్థలమున కౌస్తుభమణితో అలంకృతుడై యుండెను.

Verse 14

शंखचक्रगदापद्मराजद्बाहुचतु ष्टयम् । भक्त्या परवशो दृष्ट्वा पुलकांकुरमंडितः । मुद्गलः परितुष्टाव शब्दैः श्रोत्रसुखावहैः

శంఖము, చక్రము, గద, పద్మము ధరించిన నాలుగు ప్రకాశమాన భుజములు గల ప్రభువును చూచి ముద్గలుడు భక్తితో పరవశుడై, దేహమంతా రోమాంచములతో అలంకృతుడయ్యెను. అనంతరం శ్రోత్రసుఖకరమైన వచనములతో ప్రభువును స్తుతించెను.

Verse 15

मुद्गल उवाच । प्रथमं जगतः स्रष्ट्रे पालकाय ततः परम्

ముద్గలుడు పలికెను—హే జగత్సృష్టికర్తా! మొదట నీకు నమస్కారం; ఆపై, హే జగత్పాలకా! నీకు నమస్కారం.

Verse 16

संहर्त्रे च ततः पश्चान्नमो नारायणाय ते । नमः शफररूपाय कमठाय चिदात्मने

ఆపై, హే సంహర్తా, నీకు నమస్కారం; హే నారాయణా, నీకు నమస్కారం. మత్స్యరూపమునకు నమస్కారం; కూర్మరూపమునకు—శుద్ధ చైతన్యస్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం.

Verse 17

नमो वराहवपुषे नमः पंचास्यरूपिणे । वामनाय नमस्तुभ्यं जमदग्निसुताय ते

వరాహవపువైన నీకు నమస్కారం; పంచాస్యరూపమునకు నమస్కారం. వామనరూపమునకు నీకు నమస్కారం; జమదగ్నిసుతుడు (పరశురామ) రూపమునకు నీకు నమస్కారం.

Verse 18

राघवाय नमस्तुभ्यं बलभद्राय ते नमः । कृष्णाय कल्कये तुभ्यं नमो विज्ञानरूपिणे

హే రాఘవా! నీకు నమస్కారం; హే బలభద్రా! నీకు నమస్కారం. హే కృష్ణా! హే కల్కీ! నీకు నమస్కారం—నీవు జ్ఞానస్వరూపుడవు.

Verse 19

रक्ष मां करुणासिंधो नारायण जगत्पते । निर्लज्जं कृपणं क्रूरं पिशुनं दांभिकं कृशम्

హే కరుణాసింధు నారాయణా, హే జగత్పతీ! నన్ను రక్షించు—నేను నిర్లజ్జుడను, కృపణుడను, క్రూరుడను, పిశునుడను, దాంభికుడను, కృశుడను.

Verse 20

परदारपरद्रव्यपरक्षेत्रैकलो लुपम् । असूयाविष्टमनसं मां रक्ष कृपया हरे

హే హరీ! కృపతో నన్ను రక్షించు—నేను పరస్త్రీ, పరధనం, పరభూమి పట్ల లోభుడను; నా మనస్సు అసూయతో ఆవిష్టమైంది.

Verse 21

इति स्तुतो हरिः साक्षान्मुद्गलेन द्विजोत्तमाः । तमाह मुद्गलमुनिं मेघगंभीरया गिरा

హే ద్విజోత్తములారా! ఇలా ముద్గలునిచే స్తుతింపబడిన సాక్షాత్తు హరి, మేఘగంభీరమైన వాణితో ముద్గల మునిని ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 22

श्रीहरिरुवाच । प्रीतोऽस्म्यनेन स्तोत्रेण मुद्गल क्रतुना च ते । प्रत्यक्षेण हविर्भोक्तुमहं ते क्रतुमागतः

శ్రీహరి పలికెను—హే ముద్గలా! ఈ స్తోత్రముచేతను, నీ యజ్ఞముచేతను నేను ప్రసన్నుడను. ప్రత్యక్షంగా హవిస్సును భుజించుటకు నీ క్రతువుకు నేను వచ్చితిని.

Verse 23

इत्युक्तो हरिणा तत्र मुद्गलस्तुष्टमानसः । उवाचाधोक्षजं विप्रो भक्त्या परमया युतः

అక్కడ హరి ఇలా పలికినప్పుడు ముద్గలుని మనస్సు పరమానందంతో నిండింది. పరమభక్తితో యుక్తుడైన ఆ బ్రాహ్మణుడు అధోక్షజ ప్రభువును ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 24

मुद्गल उवाच । कृतार्थोऽस्मि हृषीकेश पत्नी मे धन्यतां ययौ । अद्य मे सफलं जन्म ह्यद्य मे सफलं तपः

ముద్గలుడు అన్నాడు— ఓ హృషీకేశా! నేను కృతార్థుడనయ్యాను; నా భార్య ధన్యత్వాన్ని పొందింది. నేడు నా జన్మ ఫలించింది, నేడు నా తపస్సు కూడా ఫలించింది.

Verse 25

अदय मे सफलो वंशो ह्यद्य मे सफलाः सुताः । आश्रमः सफलोऽद्यैव सर्वं सफलमद्य मे

నేడు నా వంశం ఫలించింది; నేడు నా కుమారులు కూడా ఫలించారు. నేడు నా ఆశ్రమం సార్థకమైంది—నేడు నా సమస్తమూ సఫలమైంది.

Verse 26

यद्भवान्यज्ञवाटं मे हविर्भोक्तुमिहागतः । योगिनो योगनिरता हृदये मृगयंति यम्

మీరు నా యజ్ఞవాటానికి హవిస్సును స్వీకరించుటకు ఇక్కడికి వచ్చారు—యోగనిరతులైన యోగులు హృదయంలో అన్వేషించే ఆ పరమాత్మ మీరు—ఇదే నా పరమ భాగ్యం.

Verse 27

तमद्य साक्षात्त्वां पश्ये सफ लोऽयं मम क्रतुः । इतीरयित्वा तं विष्णुमर्चयित्वाऽसनादिभिः

నేడు నేను మిమ్మును సాక్షాత్తుగా దర్శిస్తున్నాను; అందువల్ల నా ఈ క్రతువు (యజ్ఞం) నిజంగా సఫలమైంది. ఇలా పలికి అతడు ఆ విష్ణువును ఆసనాది ఉపచారాలతో ఆరాధించాడు.

Verse 28

चंदनैः कुसुमैरन्यैर्दत्त्वा चार्घ्यं स विष्णवे । प्रददौ विष्णवे प्रीत्या पुरो डाशादिकं हविः

చందనం, పుష్పాలు మొదలైన మంగళద్రవ్యాలు సమర్పించి, విష్ణువుకు అర్ఘ్యం అర్పించిన తరువాత, అతడు ఆనందంతో విష్ణువుకు పురోడాశాది హవిని నివేదించాడు।

Verse 29

स्वयमेव समादाय पाणिना लोकभावनः । हविस्तद्बुभुजे विष्णुर्मुद्गलेन समर्पितम्

అప్పుడు లోకాలను పోషించే విష్ణువు తన స్వహస్తంతో దానిని స్వీకరించి, ముద్గలుడు సమర్పించిన హవిని భుజించాడు।

Verse 30

तस्मिन्हविषि भुक्ते तु विष्णुना प्रभविष्णुना । साग्नयस्त्रिदशाः सर्वे तृप्ताः समभवन्द्विजाः

సర్వశక్తిమంతుడైన విష్ణువు ఆ హవిని భుజించినప్పుడు, అగ్నితో కూడిన సమస్త దేవతలు తృప్తి పొందారు, ఓ ద్విజులారా।

Verse 31

ऋत्विजो यजमानश्च तत्रत्या ब्राह्मणास्तथा । यत्किंचित्प्राणिलोकेऽ स्मिंश्चरं वा यदि वाऽचरम्

అక్కడి ఋత్వికులు, యజమానుడు మరియు అక్కడున్న బ్రాహ్మణులు—అలాగే ఈ ప్రాణిలోకంలో ఉన్నదంతా, చరమైనదైనా అచరమైనదైనా—

Verse 32

सर्वमेव जगत्तृप्तं भुक्ते हविषि विष्णुना । ततो हरिः प्रसन्नात्मा मुद्गलं प्रत्यभाषत

విష్ణువు హవిని భుజించగానే సమస్త జగత్తు తృప్తి పొందింది. ఆపై ప్రసన్నహృదయుడైన హరి ముద్గలునితో పలికాడు।

Verse 33

प्रीतोऽहं वरदोऽस्म्येष वरं वरय सुव्रत । इत्युक्ते केशवेनाथ महर्षिस्तमभाषत

కేశవుడు పలికెను—“నేను ప్రసన్నుడను; నేను వరదాతను. ఓ సువ్రతా, వరం కోరుకొనుము.” అట్లు చెప్పగా మహర్షి ఆయనకు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చెను.

Verse 34

मुद्गल उवाच । यत्त्वया मे हविर्भुक्तं यागे प्रत्यक्षरूपिणा । अनेनैव कृतार्थोऽस्मि किमस्मादधिकं वरम्

ముద్గలుడు అన్నాడు—“ప్రత్యక్షరూపుడవై ఈ యాగంలో నా హవిస్సును మీరు స్వీకరించారు; ఇదే నాకు పరిపూర్ణత. దీనికన్నా గొప్ప వరం ఏముంటుంది?”

Verse 35

तथापि भगवन्विष्णो त्वयि मे निश्चला सदा । भक्तिर्निष्कपटा भूयादिदं मे प्रथमं वरम्

అయినప్పటికీ, ఓ భగవాన్ విష్ణో, మీపై నా భక్తి ఎల్లప్పుడూ అచలంగా ఉండుగాక. నా భక్తి నిష్కపటంగా ఉండుగాక—ఇదే నా మొదటి వరం.

Verse 36

माधवाहं प्रतिदिनं सायंप्रातरिहाग्नये । त्वद्रूपाय तव प्रीत्यै सुरभेः पयसा हरे

ఓ మాధవా, నేను ప్రతిదినం సాయంకాలం మరియు ప్రాతఃకాలం ఇక్కడ అగ్నిలో—అది మీ స్వరూపమే—మీ ప్రీతికై, ఓ హరీ, సురభి పాలను ఆహుతిగా సమర్పించదలచుకున్నాను.

Verse 37

होतुमिच्छामि वरद तन्मे देहि वरांतरम् । पयसा नित्यहोमो हि द्विकालं श्रुतिचोदितः

ఓ వరదా, నేను దీనిని నిత్యంగా చేయదలచుకున్నాను; కావున నాకు మరొక వరం ప్రసాదించండి. ఎందుకంటే పాలతో నిత్య హోమం—ప్రాతః సాయంకాల ద్వికాలంలో—శ్రుతి ఆజ్ఞాపిస్తుంది.

Verse 38

न मे सुरभयः संति तापसस्याधनस्य च । इत्युक्ते मुद्गलेनाथ देवो नारायणो हरिः

ధనరహిత తపస్వి ముద్గలుడు “హే సురభి, నాకు ఏ భయమూ లేదు” అని పలికినప్పుడు, స్వయంగా నారాయణుడు హరి సమాధానమిచ్చెను।

Verse 39

आहूय विश्वकर्माणं त्वष्टारममृताशिनम् । एकं सरः कारयित्वा शिल्पिना तेन शोभनम्

అమృతభోజి దివ్య శిల్పి త్వష్టా విశ్వకర్మను పిలిపించి, ఆ శిల్పి చేత ఒకే ఒక అతి శోభనమైన సరస్సును నిర్మింపజేసెను।

Verse 40

स्फटिकादि शिलाभेदैस्तेनासौ विश्वकर्मणा । समीचकार च पुनस्तत्प्राकाराद्यलंकृतम् । तत आहूय भगवान्सुरभिं वाक्यमब्रवीत्

స్ఫటికాది వివిధ శిలాభేదాలతో విశ్వకర్మ ఆ సరస్సును చక్కగా నిర్మించి, ప్రాకారములు మొదలైన అలంకారాలతో మరల శోభింపజేసెను। అనంతరం భగవంతుడు సురభిని పిలిచి ఈ వాక్యములు పలికెను।

Verse 41

श्रीहरिरुवाच । मुद्गलो मम भक्तोऽयं सुरभे प्रत्यहं मुदा

శ్రీహరి పలికెను—“హే సురభి, ఈ ముద్గలుడు నా భక్తుడు; అతడు ప్రతిదినం ఆనందంతో…”

Verse 42

मत्प्रीत्यर्थं पयोहोमं कर्तुमिच्छति सांप्रतम् । मत्प्रीत्यर्थमितो देवि त्वमतो मत्प्रचोदिता

“ప్రస్తుతం అతడు నా ప్రీతికోసం పయోహోమం చేయదలచెను. కనుక, హే దేవి, నా సంతృప్తికై నిన్ను ఇక్కడ నేను ప్రేరేపిస్తున్నాను.”

Verse 43

सायंप्रातरिहागत्य प्रत्यहं सुरभे शुभे । पयसा त्वत्प्रसूतेन सर एतत्प्रपूरय

ఓ శుభమయి సురభీ! సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం ప్రతిరోజూ ఇక్కడికి వచ్చి, నీ నుండి ప్రవహించే పాలతో ఈ సరస్సును పూర్తిగా నింపుము।

Verse 44

तेनासौ पयसा नित्यं सायंप्रातश्च होष्यति । ओमित्युक्त्वाथ सुरभिरेवं नारयणेरिता

ఆ పాలతో అతడు నిత్యం సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం హోమం చేయును. ‘ఓం’ అని పలికి, నారాయణుని ఆజ్ఞతో ప్రేరితమైన సురభి అంగీకరించింది।

Verse 45

अथ नारायणो देवो मुद्गलं प्रत्यभाषत । सुरभेः पयसा नित्यमस्मिन्सरसि तिष्ठता

అప్పుడు దేవుడు నారాయణుడు ముద్గలునితో పలికెను—“ఈ సరస్సులో సురభి నిలిచియుండుటవలన నిత్యం లభించే ఆమె పాలతో—”

Verse 46

सायंप्रातः प्रतिदिनं मत्प्रीत्यर्थमिहाग्नये । जुहुधि त्वं महाभाग तेन प्रीणाम्यहं तव

ఓ మహాభాగ! నా ప్రీతికోసం ప్రతిరోజూ సాయంకాలం, ప్రాతఃకాలం ఇక్కడ అగ్నిలో దానిని హోమం చేయుము; దానివలన నేను నీపై ప్రసన్నుడనగుదును।

Verse 47

मत्प्रीत्या तेऽखिला सिद्धिर्भविष्यति च मुद्गल । इदं क्षीरसरोनाम तीर्थं ख्यातं भविष्यति

ఓ ముద్గల! నా ప్రీతివలన నీకు సమస్త సిద్ధులు కలుగును. మరియు ఈ తీర్థం ‘క్షీరసర’—పాల సరస్సు—అని ప్రసిద్ధి పొందును।

Verse 48

अस्मिन्क्षीरसरस्तीर्थे स्नातानां पंचपातकम् । अन्यान्यपि च पापानि नाशं यास्यंति तत्क्षणात्

ఈ క్షీరసర తీర్థంలో స్నానం చేసినవారి పంచమహాపాతకములు మరియు ఇతర పాపములన్నియు ఆ క్షణమే నశించును।

Verse 49

मुद्गल त्वं च मां याहि देहांते मुक्तबंधनः । इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुस्तं समालिंग्य मुद्गलम्

“ముద్గల! దేహాంతంలో నీవు కూడా బంధనముక్తుడై నా వద్దకు వచ్చెదవు.” అని చెప్పి భగవాన్ విష్ణువు ముద్గలుని ఆలింగనం చేసెను।

Verse 50

नमस्कृतश्च तेनायं तत्रैवांतरधीयत । मुद्गलोऽपि गते विष्णावनेकशतवत्सरम्

అతడు నమస్కరించగా భగవాన్ అక్కడే అంతర్ధానమయ్యెను। విష్ణువు వెళ్లిన తరువాత ముద్గలుడు కూడా అక్కడ అనేక శతవత్సరములు నివసించెను।

Verse 51

सुरभेः पयसा जुह्वन्नग्नये हरितुष्टये । उवास प्रयतो नित्यं फुल्ल ग्रामे विमुक्तिदे । देहांते मुक्तिमगमद्विष्णुसायुज्यरूपिणीम्

సురభి పాలను అగ్నిలో ఆహుతిగా సమర్పించి హరిని తృప్తిపరచుచు, నియమశీలుడై విముక్తిదాయక ఫుల్లగ్రామంలో నిత్యము నివసించెను। దేహాంతంలో విష్ణుసాయుజ్యరూపమైన ముక్తిని పొందెను।

Verse 52

श्रीसूत उवाच । एवमेतद्द्विजवरा युष्माकं कथितं मया

శ్రీసూతుడు పలికెను—హే ద్విజవరులారా, ఈ విధముగా ఇదంతా నేను మీకు వివరించితిని।

Verse 53

यथा क्षीरसरो नाम तीर्थस्यास्य पुराऽभवत् । इदं क्षीरसरः पुण्यं सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ఈ తీర్థానికి పూర్వం ‘క్షీరసర’ అనే నామం ఎలా ఏర్పడిందో నేను వివరిస్తాను. ఈ పుణ్యమైన క్షీరసరము సర్వలోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 54

काश्यपस्य मुनेः पत्नी कद्रूर्यत्र द्विजोत्तमाः । स्नात्वा स्वभर्तृवाक्येन नोदिता नियमान्विता

హే ద్విజోత్తములారా, ఇక్కడే కాశ్యప ముని భార్య కద్రూ తన భర్త వాక్యంతో ప్రేరితమై స్నానం చేసి నియమాలను ఆచరించింది.

Verse 55

छलेन मुमुचे सद्यः सपत्नीजयदोषतः । अतोऽत्र तीर्थे ये स्नांति मानवाः शुदमानसाः

ఆమె ఒక ఉపాయంతో సహపత్నిపై విజయమునకు సంబంధించిన దోషం నుండి తక్షణమే విముక్తి పొందింది. అందువల్ల శుద్ధమనస్సుతో ఈ తీర్థంలో స్నానం చేసే మనుష్యులు అటువంటి మలినాల నుండి విడిపోతారు.

Verse 56

तेषां विमुक्तबंधानां मुक्तानां पुण्यकर्मिणाम् । किं यागैः किमु वा वेदैः किं वा तीर्थनिषेवणैः

బంధనాలు తెగి, ముక్తులై, పుణ్యకర్మలలో నిమగ్నులైన వారికి యజ్ఞాలు ఎందుకు? వేదవిధులు ఎందుకు? మరల తీర్థసేవనమే ఎందుకు?

Verse 57

जपैर्वा नियमैर्वापि क्षीर कुंडविलोकिनाम् । क्षीरकुंडस्य वातेन स्पृष्टदेहो नरो द्विजाः

క్షీరకుండాన్ని దర్శించినవారికి జపముచేత గానీ నియమాచరణచేత గానీ పుణ్యం కలుగుతుంది. హే ద్విజులారా, క్షీరకుండపు గాలి తాకినవాడి దేహమూ పవిత్రమగును.

Verse 58

ब्रह्मलोकमनुप्राप्य तत्रैव परिमुच्यते । निमग्नाः क्षीरकुंडेऽस्मिन्नवमत्यापि भास्करिम्

బ్రహ్మలోకాన్ని చేరి అక్కడే విముక్తి పొందుతాడు. ఈ క్షీరకుండంలో మునిగినవారు భాస్కరుని తేజస్సు‑సామర్థ్యాన్నికూడా మించిన పరమస్థితిని పొందుతారు.

Verse 59

तस्य मूर्द्धनि तिष्ठेयुर्ज्वलतः पावकोपमाः । मग्नानां क्षीरकुंडेस्मिञ्छीता वैतरणी नदी

అతని శిరస్సుపై మండే అగ్నిలాంటి జ్వాలలు నిలుస్తాయి; అయితే ఈ క్షీరకుండంలో మునిగినవారికి వైతరణీ నదీ శీతలమై, దాని భయాలు శమిస్తాయి.

Verse 60

सर्वाणि नरकाण्यद्धा व्यर्थानि च भवंति हि । कामधेनुसमे तस्मिन्क्षीरकुंडे स्थितेप्यहो

నిజంగా సమస్త నరకాలు వ్యర్థమై శక్తిహీనమవుతాయి. అహో! ఆ క్షీరకుండం కామధేనువలె వరప్రదం—అందులో స్థితి మాత్రముచేతనూ.

Verse 61

योन्यत्र भ्रमते स्नातुं स नरो विप्रसत्तमाः । गोक्षीरे विद्यमानेऽपि ह्यर्कक्षीराय गच्छति

హే విప్రశ్రేష్ఠులారా! స్నానార్థం ఇతరత్రా తిరిగేవాడు, గోక్షీరం ఉన్నప్పటికీ అర్కక్షీరాన్ని వెదకడానికి వెళ్తాడు; అలాగే శ్రేష్ఠ తీర్థాన్ని వదలి తక్కువ జలాల వెనుక పరుగెడతాడు.

Verse 62

स्नातानां क्षीरकुंडेऽस्मिन्नालभ्यं किंचिदस्ति हि । करप्राप्तैव मुक्तिः स्यात्किमन्यैर्बहुभाषणैः

ఈ క్షీరకుండంలో స్నానం చేసినవారికి ఏదీ అప్రాప్యం కాదు. ముక్తి కూడా చేతికి వచ్చినట్లే అవుతుంది—ఇంకా ఎన్నో మాటలు ఎందుకు?

Verse 63

ब्रवीमि भुजमुद्धत्य सत्यंसत्यं ब्रवीमि वः । यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । स क्षीरकुंडस्नानस्य लभते फलमुत्तमम्

నేను భుజాన్ని ఎత్తి మీకు సత్యం సత్యమని ప్రకటిస్తున్నాను—ఎవడు ఈ అధ్యాయాన్ని పఠిస్తాడో లేదా ఏకాగ్రచిత్తంతో వింటాడో, వాడు క్షీరకుండంలో స్నానఫలములో పరమఫలాన్ని పొందుతాడు।