Adhyaya 35

Verse 1

यज्ञदेव उवाच । दुर्वासर्षे महाप्राज्ञ परापरविचक्षण । दुर्विनीताभिधः कोऽयं योऽसौ गुर्वंगनामगात्

యజ్ఞదేవుడు అన్నాడు—హే దుర్వాస ఋషీ! మహాప్రాజ్ఞా, పరాపరవిచక్షణా! గురుపత్నియొద్దకు వెళ్లిన ‘దుర్వినీత’ అనే వాడు ఎవరు?

Verse 2

कस्य पुत्रो धनुष्कोटौ स्नानेन स कथं द्विजः । तत्क्षणान्मुमुचे पापाद्गुरुस्त्रीगमसंभवात् । एतन्मे श्रद्धधानस्य विस्तराद्वक्तुमर्हसि

ఆ బ్రాహ్మణుడు ఎవరి కుమారుడు? ధనుష్కోటిలో స్నానం చేసి గురుపత్నీగమనజనిత పాపం నుండి అతడు ఆ క్షణమే ఎలా విముక్తుడయ్యాడు? నేను శ్రద్ధతో అడుగుతున్నాను—దయచేసి దీనిని విస్తారంగా చెప్పండి.

Verse 3

दुर्वासा उवाच । पांड्यदेशे पुरा कश्चिद्ब्राह्मणोभूद्बहुश्रुतः

దుర్వాసుడు పలికెను—పూర్వము పాండ్యదేశమున ఒక మహా బహుశ్రుత బ్రాహ్మణుడు నివసించెను।

Verse 4

इध्मवाहाभिधो नाम्ना तस्य भार्या रुचिंस्तथा । बभूव तस्य तनयो दुर्विनीताभिधो द्विजः

అతని పేరు ఇధ్మవాహ; అతని భార్య పేరు రుచింస్. వారికి దుర్వినీత అనే పేరుగల ఒక ద్విజపుత్రుడు జన్మించెను.

Verse 5

दुर्विनीतः पितुस्तस्य स कृत्वा चौर्ध्वदैहिकम्

దుర్వినీతుడు తన తండ్రికి ఔర్ధ్వదైహిక (శ్రాద్ధాది) కర్మలను నిర్వహించెను.

Verse 6

कंचित्कालं गृहेऽवात्सीन्मात्रा विधवया सह । ततो दुर्भिक्षमभवद्वादशाब्दमवर्षणात्

కొంతకాలము అతడు విధవైన తల్లితో కలిసి ఇంటిలో నివసించెను. తరువాత పన్నెండు సంవత్సరాలు వర్షం లేక దుర్భిక్షము ఏర్పడెను.

Verse 7

ततो देशांतरमगान्मात्रा साकं द्विजोत्तम । गोकर्णं स समासाद्य सुभिक्षं धान्यसंचयैः

అప్పుడు ఆ ద్విజోత్తముడు తల్లితో కలిసి ఇతర దేశమునకు వెళ్లెను. గోకర్ణమునకు చేరి ధాన్యసంచయములతో కూడిన సుభిక్షాన్ని చూచెను.

Verse 8

उवास सुचिरं कालं मात्रा विधवया सह । ततो बहुतिथे काले दुर्विनीतो गते सति

అతను తన విధవ తల్లితో చాలా కాలం నివసించాడు. ఆ తరువాత చాలా కాలం గడిచిన పిమ్మట, దుర్వినీతుడు పెరిగినప్పుడు...

Verse 9

पूर्वदुष्कर्मपाकेन मूढबुद्धिरहो बत । अनंगशरविद्धांगो रागाद्विकृतमानसः

పూర్వజన్మ పాపకర్మల ఫలితంగా, అయ్యో! అతని బుద్ధి మందగించింది. మన్మధుని బాణాల దెబ్బకు అతని మనస్సు కామంతో వికృతమైంది.

Verse 10

मामेति वादिनीमंबां बलादाकृष्य पातकी । बुभुजे काममोहात्मा मैथुनेन द्विजोत्तम

'నేను తల్లిని' అని మొరపెట్టుకుంటున్న తల్లిని బలవంతంగా లాగి, ఆ పాపాత్ముడు కామమోహానికి లోనై ఆమెను అనుభవించాడు, ఓ బ్రాహ్మణోత్తమా.

Verse 11

स खिन्नो दुर्विनीतोऽयं रेतःसेकादनंतरम् । मनसा चिंतयन्पापं रुरोदभृशदुःखितः

ఆ దుర్వినీతుడు వీర్యపతనం తరువాత వెంటనే కృంగిపోయాడు. మనసులో తన పాపాన్ని తలచుకుంటూ అతడు మిక్కిలి దుఃఖంతో రోదించాడు.

Verse 12

अहोतिपापकृदहं महापातकिनां वरः । अगमं जननीं यस्मात्कामबाणवशानुगः

అయ్యో! నేను మహాపాపిని, మహాపాతకులలో శ్రేష్ఠుడను, ఎందుకంటే మన్మథ బాణాలకు వశుడనై నేను నా తల్లిని చేరాను.

Verse 13

इति संचित्य मनसा स तत्र मुनिसन्निधौ । जुगुप्तमानश्चात्मानं तान्मुनीनिदमब्रवीत्

ఇలా మనసులో ఆలోచనలను సమీకరించుకొని, అక్కడ మునుల సన్నిధిలో నిలిచి, లజ్జతో తనను తాను దాచుకొనుచు, ఆ మునులను ఉద్దేశించి ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 14

गुरुस्त्रीगमपापस्य प्रायश्चित्तं ममद्विजाः । वदध्वं शास्त्रतत्त्वज्ञाः कृपया मयि केवलम्

హే ద్విజ మునులారా, గురుపత్నిని సమీపించిన పాపానికి ప్రాయశ్చిత్తం నాకు చెప్పండి. మీరు శాస్త్రతత్త్వజ్ఞులు; నాపై కరుణచేసి నాకే చెప్పండి.

Verse 15

मरणान्निष्कृतिः स्याच्चेन्मरिष्यामि न संशयः । भवद्भिरुच्यते यत्तु प्रायश्चित्तं ममाधुना

మరణంతోనే ఈ దోషం నుండి విముక్తి లభిస్తే, నేను నిస్సందేహంగా మరణిస్తాను. అయినా మీరు ఇప్పుడు నాకు విధించే ప్రాయశ్చిత్తం ఏదైనా నేను స్వీకరిస్తాను.

Verse 16

करिष्ये तद्द्विजाः सत्यं मरणं वान्यदैव वा । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य केचित्तत्रमुनीश्वराः

హే ద్విజులారా, అది మరణమైయినా ఇతర విధానమైయినా, నేను నిజంగా ఆచరిస్తాను. అతని మాటలు విని అక్కడ కొందరు మునీశ్వరులు మనసులోనే విచారించిరి.

Verse 17

अनेन साकं वार्ता तु दोषायेति विनिश्चिताः । मौनित्वं भेजिरे केचिन्मुनयः केचिदा भृशम्

‘ఇతనితో మాటలాడటమే దోషకరం’ అని నిర్ణయించి, కొందరు మునులు మౌనం వహించిరి; మరికొందరు అత్యంత కలవరపడిరి.

Verse 18

दुष्टात्मा मातृगामी त्वं महापातकिनां वरः । गच्छगच्छेतिबहुशो वाचमूचुर्द्विजोत्तमाः

“దుష్టాత్మా! నీవు మాతృగామివి, మహాపాతకులలో శ్రేష్ఠుడవు.” అని ద్విజోత్తములు అతనితో మళ్లీ మళ్లీ—“వెళ్లు, వెళ్లు!” అని పలికిరి.

Verse 19

तान्निवार्य कृपाशीलः सर्वज्ञः करुणानिधिः । कृष्णद्वैपायनस्तत्र दुर्विनीतमभाषत

వారిని ఆపి, కృపాశీలుడు, సర్వజ్ఞుడు, కరుణానిధి అయిన కృష్ణద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) అక్కడ ఆ దుర్వినీతునితో పలికెను.

Verse 20

गच्छाशु रामसेतौ त्वं धनुष्कोटौ सहांबया । मकरस्थे रवौ माघे मासमेकं निरंतरम्

“నీవు వెంటనే తల్లితో కూడి రామసేతువద్ద ధనుష్కోటికి వెళ్లు. సూర్యుడు మకరస్థుడై ఉన్న మాఘమాసంలో అక్కడ నిరంతరం ఒక నెల ఉండుము.”

Verse 21

जितेंद्रियो जितक्रोधः परद्रोहविवर्जितः । एकमासं निराहारः कुरु स्नानं सहांबया

“ఇంద్రియాలను జయించి, క్రోధాన్ని జయించి, పరద్రోహం విడిచి—ఒక నెల నిరాహారంగా ఉండి—తల్లితో కూడి పవిత్రస్నానం చేయుము.”

Verse 22

पूतो भविष्यस्यद्धा गुरुस्त्री गमदोषतः । यत्पातकं न नश्येत सेतुस्नानेन तन्नहि

“గురుపత్నీగమన దోషమునుండి నీవు నిశ్చయంగా పవిత్రుడవగుదువు; ఎందుకంటే సేతుస్నానంతో నశించని పాపం ఏదీ లేదు.”

Verse 23

श्रुतिस्मृतिपुराणेषु धनुष्कोटिप्रशंसनम् । बहुधा भण्यते पंचमहापातकनाशनम्

శ్రుతి, స్మృతి, పురాణాలలో ధనుష్కోటి మహిమ అనేక విధాలుగా చెప్పబడింది—అది పంచ మహాపాతకాలను నశింపజేయునది।

Verse 24

तस्मात्त्वं त्वरया गच्छ धनुष्कोटिं सहांबया । प्रमाणं कुरु मद्वाक्यं वेदवाक्यमिव द्विज

కాబట్టి, ఓ ద్విజా! నీవు తల్లితో కలిసి త్వరగా ధనుష్కోటికి వెళ్లు. నా వాక్యాన్ని ప్రమాణంగా స్థాపించు—వేదవాక్యంలాగ.

Verse 25

श्रीरामधनुषः कोटौ स्नातस्य द्विज पुत्रक । महापातककोट्योपि नैव लक्ष्या इतीव हि

ఓ ద్విజపుత్రా! శ్రీరామధనుస్సు కోటిలో స్నానం చేసినవానికి మహాపాతకాల కోట్లు కూడా, ఇట్లే, కనబడనివిగా అవుతాయి।

Verse 26

प्रायश्चित्तांतरं प्रोक्तं मन्वादिस्मृतिभिः स्मृतौ । तद्गच्छत्वं धनुष्कोटिं महापातक नाशिनीम्

స్మృతిశాస్త్రంలో మనువాది ఋషులు అనేక ప్రాయశ్చిత్తాలను చెప్పారు; కాబట్టి నీవు ధనుష్కోటికి వెళ్లు—అది మహాపాతకనాశిని.

Verse 27

इतीरितोऽथ व्यासेन दुर्विनीतोद्विजोत्तमाः । मात्रा साकं धनुष्कोटिं नत्वा व्यासं च निर्ययौ

వ्यासుని ఉపదేశం పొందిన దుర్వినీతుడు అనే శ్రేష్ఠ ద్విజుడు, వ్యాసునికి నమస్కరించి, తల్లితో కలిసి ధనుష్కోటికి బయలుదేరెను।

Verse 28

मकरस्थे रवौ माघे मासमात्रं निरंतरम् । मात्रा सह निराहारो जितक्रोधो जितेंद्रियः

సూర్యుడు మకరరాశిలో ఉన్న మాఘమాసంలో, అతడు తల్లితో కలిసి నిరంతరంగా ఒక నెలపాటు ఉపవాసంగా ఉండెను; క్రోధాన్ని జయించి, ఇంద్రియాలను నియంత్రించెను.

Verse 29

श्रीरामधनुषः कोटौ सस्नौ संकल्पपूर्वकम् । रामनाथं नमस्कुर्वं स्त्रिकालं भक्तिपूर्वकम्

శ్రీరామధనుష్కోటిలో అతడు సంకల్పపూర్వకంగా స్నానం చేసి, భక్తితో త్రికాలములందు రామనాథునికి నమస్కరించెను.

Verse 30

मासांते पारणां कृत्वा मात्रा सह विशुद्धधीः । व्यासांतिकं पुनः प्रायात्तस्मै वृत्तं निवेदितुम्

మాసాంతంలో తల్లితో కలిసి పారణ చేసి, శుద్ధబుద్ధితో, జరిగిన సంగతిని నివేదించుటకు అతడు మళ్లీ వ్యాసుని సమీపమునకు వెళ్లెను.

Verse 31

स प्रणम्य पुनर्व्यासं दुर्विनीतोऽब्रवीद्वचः

అనంతరం దుర్వినీతుడు మళ్లీ వ్యాసునికి ప్రణామం చేసి ఈ వాక్యములు పలికెను.

Verse 32

दुर्विनीत उवाच । भगवन्करुणासिंधो द्वैपायन महत्तम । भवतः कृपया रामधनुष्कोटौ सहांबया । माघमासे निराहारो मासमात्रमतंद्रितः

దుర్వినీతుడు పలికెను—భగవన్, కరుణాసముద్రా, మహత్తమ ద్వైపాయన! మీ కృపవలన నేను తల్లితో కలిసి రామధనుష్కోటిలో మాఘమాసమున ఒక నెలపాటు అలసటలేక నిరాహారంగా ఉన్నాను.

Verse 33

अहं त्वकरवं स्नानं नमस्कुर्वन्महेश्वरम् । इतः परं मया व्यास भगवन्भक्तवत्सल

నేను పవిత్రస్నానం చేసి మహేశ్వరునికి నమస్కరించాను. ఇకపై, ఓ వ్యాసా—భక్తవత్సల భగవానా—నేను ఏమి చేయవలెను?

Verse 34

यत्कर्त्तव्यं मुने तत्त्वं ममोपदिश तत्त्वतः । इति तस्य वचः श्रुत्वा दुर्विनीतस्य वै मुनिः । बभाषे दुर्विनीतं तं व्यासो नारायणांशकः

ఓ మునీ, నిజంగా చేయవలసిన కర్తవ్యాన్ని నాకు తత్త్వంగా ఉపదేశించుము. దుర్వినీతుని మాటలు విని, నారాయణాంశుడైన వ్యాసముని అతనితో పలికెను.

Verse 35

व्यास उवाच । दुर्विनीत गतं तेऽद्य पातकं मातृसंगजम्

వ్యాసుడు పలికెను—ఓ దుర్వినీతా, నేడు నీ మాతృసంగజ పాపము తొలగిపోయింది.

Verse 36

मातुश्च पातकं नष्टं त्वत्संगतिनिमि त्तजम् । संदेहो नात्र कर्तव्यः सत्यमुक्तं मया तव

నీ తల్లియొక్క పాపమూ—నీ సంగతివలన కలిగినది—నశించింది. ఇందులో సందేహం చేయవద్దు; నేను నీకు సత్యమే చెప్పాను.

Verse 37

बांधवाः स्वजनाः सर्वे तथान्ये ब्राह्मणाश्च ये । सर्वे त्वां संग्रहीष्यंति दुर्विनीतां बया सह

నీ బంధువులు, స్వజనులు మరియు ఇతర బ్రాహ్మణులందరూ—ఓ దుర్వినీతా—నిన్ను (మునుపటి) భయము, అపవాదముతో కూడినప్పటికీ స్వీకరిస్తారు.

Verse 38

मत्प्रसादाद्धनुष्कोटौ विशुद्धस्त्वं निमज्जनात् । दारसंग्रहणं कृत्वा गार्हस्थ्यं धर्ममाचर

నా ప్రసాదమువలన ధనుష్కోటిలో మునిగిస్నానము చేసినందున నీవు శుద్ధుడవైనావు. కాబట్టి భార్యను స్వీకరించి గృహస్థధర్మమును ఆచరించుము.

Verse 39

त्यज त्वं प्राणिहिंसां च धर्मं भज सनातनम् । सेवस्व सज्जनान्नित्यं भक्तियुक्तेन चेतसा

ప్రాణిహింసను విడిచిపెట్టి సనాతనధర్మమును ఆశ్రయించుము. భక్తియుక్తమైన మనస్సుతో నిత్యం సజ్జనులను సేవించుము.

Verse 40

संध्योपासनमुख्यानि नित्यकर्माणि न त्यज । निगृहीष्वेन्द्रियग्राममर्चयस्व हरं हरिम्

సంధ్యోపాసన మొదలైన నిత్యకర్మలను విడువకుము. ఇంద్రియసమూహమును నియంత్రించి హరుడు (శివుడు) మరియు హరి (విష్ణువు)లను ఆరాధించుము.

Verse 41

परापवादं मा ब्रूया मासूयां भज कर्हिचित् । अन्यस्याभ्युदयं दृष्ट्वा संतापं कृणु मा वृथा

పరాపవాదము పలుకకుము; ఎప్పుడూ అసూయను ఆశ్రయించకుము. ఇతరుల అభ్యుదయాన్ని చూచి వ్యర్థంగా మనస్సును బాధింపకుము.

Verse 42

मातृवत्परदा रांश्च त्वन्नित्यमवलोकय । अधीतवेदानखिलान्माविस्मर कदाचन

ఇతరుల భార్యలను నిత్యం మాతృసమానంగా భావించుము. నీవు సంపూర్ణంగా అధ్యయనం చేసిన వేదములను ఎప్పుడూ మరువకుము.

Verse 43

अतिथीन्मावमन्यस्व श्राद्धं पितृदिने कुरु । पैशून्यं मा वदस्व त्वं स्वप्नेऽप्यन्स्य कर्हिचित्

అతిథులను అవమానించకుము; పితృదినమున శ్రాద్ధము చేయుము. పైశున్యము/నింద మాటలు పలుకకుము—ఎప్పుడూ కాదు, స్వప్నములోనైనా ఇతరుని మీద కాదు.

Verse 44

इतिहासपुराणानि धर्मशास्त्राणि संततम् । अवलोकय वेदांतं वेदांगानि तथा पुनः

ఇతిహాస-పురాణములు, ధర్మశాస్త్రములు నిరంతరం అధ్యయనం చేయుము. వేదాంతమును పరిశీలించుము; వేదాంగములనూ మళ్లీ మళ్లీ చూడుము.

Verse 45

हरिशंकरना मानि मुक्तलज्जोऽनुकीर्त्तय । जाबालोपनिषन्मंत्रैस्त्रिपुंड्रोद्धूलनं कुरु

లజ్జను విడిచి హరి-శంకర నామములను పునఃపునః కీర్తించుము. జాబాలోపనిషత్ మంత్రములతో త్రిపుండ్రముగా విభూతిని ధరించుము.

Verse 46

रुद्राक्षान्धारय सदा शौचाचारपरो भव । तुलस्या बिल्वपत्रैश्च नारायणहरावुभौ

ఎల్లప్పుడూ రుద్రాక్షలను ధరించుము; శౌచము, సదాచారములలో నిబద్ధుడవై యుండుము. తులసి, బిల్వపత్రములు అర్పించి నారాయణ-హరులిద్దరినీ ఆరాధించుము.

Verse 47

एकं कालं द्विकालं वा त्रिकालं चार्चयस्य भोः । तुलसीदलसंमिश्रं सिक्तं पादोदकेन च

ఓ ప్రియుడా, ఒకసారి గానీ, రెండుసార్లు గానీ, త్రికాలములలో గానీ ఆరాధించుము. తులసిదళములతో కలిపి, పాదోదకముతో తడిపి అర్పించుము.

Verse 48

नैवेद्यान्नं सदा भुंक्ष्व शंभुनारायणाग्रतः । कुरु त्वं वैश्वदेवाख्यं बलिमन्नविशुद्धये

శంభు-నారాయణుల సన్నిధిలో నైవేద్యము సమర్పించిన తరువాతనే నిత్యము అన్నము భుజించుము. అన్నశుద్ధికై ‘వైశ్వదేవ’మనే బలిభాగములను అర్పించుము.

Verse 49

यतीश्वरान्ब्रह्मनिष्ठान्तर्पयान्नैर्गृहागतान् । वृद्धानन्याननाथांश्च रोगिणो ब्रह्मचारिणः

ఇంటికి వచ్చిన యతీశ్వరులను, బ్రహ్మనిష్ఠులను శ్రేష్ఠమైన అన్నముతో తృప్తిపరచుము. వృద్ధులను, ఇతర నిరాశ్రయులను, రోగులను, బ్రహ్మచారులను కూడా భోజనమిచ్చుము.

Verse 50

कुरु त्वं मातृशुश्रूषामौपासनपरो भव । पंचाक्षरं महामंत्रं प्रणवेन समन्वितम्

మాతృసేవ చేయుము; నిత్య ఔపాసన (గృహ్యాగ్ని-ఉపాసన)లో నిబద్ధుడవై ఉండుము. ప్రణవం ‘ఓం’తో కూడిన పంచాక్షరీ మహామంత్రాన్ని జపించుము.

Verse 51

तथैवाष्टाक्षरं मंत्रमन्यमंत्रानपि द्विज । जप त्वं प्रयतो भूत्वा ध्यायन्मंत्राधिदेवताः

అదేవిధంగా, ఓ ద్విజా! అష్టాక్షరీ మంత్రాన్ని మరియు ఇతర మంత్రాలను కూడా నియమంతో జపించుము; మంత్రాధిదేవతలను ధ్యానిస్తూ ఏకాగ్రుడవై ఉండుము.

Verse 52

एवमन्यांस्तथा धर्मान्स्मृत्युक्तान्त्सर्वदा कुरु । एवं कृतव्रतस्ते स्याद्देहांते मुक्तिरप्यलम्

ఇలాగే స్మృతుల్లో చెప్పబడిన ఇతర ధర్మాలను కూడా నిత్యము ఆచరించుము. అలా వ్రతాచరణ చేసినచో దేహాంతంలో మోక్షము కూడా నిశ్చయంగా లభించును.

Verse 53

इत्युक्तो व्यासमुनिना दुर्विनीतः प्रणम्य तम् । तदुक्तमखिलं कृत्वा देहांते मुक्तिमाप्तवान्

వ్యాసముని ఉపదేశం విని దుర్వినీతుడు ఆయనకు నమస్కరించి, ఆజ్ఞాపించినదంతా ఆచరించి, దేహాంతంలో మోక్షాన్ని పొందెను.

Verse 54

तन्मातापि मृता काले धनुष्कोटिनिमज्जनात । अवाप परमां मुक्तिमपुनर्भवदायिनीम्

అతని తల్లికూడా, మరణకాలం వచ్చినప్పుడు, ధనుష్కోటిలో నిమజ్జనముచేత పునర్జన్మరహితమైన పరమ మోక్షాన్ని పొందెను.

Verse 55

दुर्वासा उवाच । एवं ते दुर्विनीतस्य तन्मातुश्च विमोक्षणम् । धनुष्कोट्यभिषेकेण यज्ञदेव मयेरितम्

దుర్వాసుడు పలికెను—ఓ యజ్ఞదేవా! ధనుష్కోటి అభిషేకముచేత దుర్వినీతునికీ అతని తల్లికీ కలిగిన విమోచనాన్ని నేను నీకు ఇలా వివరించితిని.

Verse 56

पुत्रमेनं त्वमप्याशु ब्रह्महत्याविशुद्धये । समादाय व्रज ब्रह्मन्धनुष्कोटिं विमुक्तिदाम्

నీవు కూడా, ఓ బ్రాహ్మణా! బ్రహ్మహత్యాపాప విశుద్ధికై ఈ కుమారుని త్వరగా తీసుకొని, విముక్తిదాయిని ధనుష్కోటికి వెళ్ళుము.

Verse 57

सिंधुद्वीप उवाच । इति दुर्वाससा प्रोक्तो यज्ञदेवो निजं सुतम् । समादाय ययौ राम धनुष्कोटिं विमुक्तिदाम्

సింధుద్వీపుడు పలికెను—దుర్వాసుడు ఇలా చెప్పగా యజ్ఞదేవుడు తన కుమారుని తీసుకొని, ఓ రామా, విముక్తిదాయిని ధనుష్కోటికి వెళ్లెను.

Verse 58

गत्वा निवासमकरोत्षण्मासं तत्र स द्विजः । पुत्रेण साकं नियतो हे सृगालप्लवंगमौ

అక్కడికి వెళ్లి ఆ ద్విజుడు ఆరు నెలలు నివసించాడు; కుమారునితో కలిసి నియమసంయమాలతో ఉన్నాడు—ఓ శృగాలా, ప్లవంగమా!

Verse 59

स सस्नौ च धनुष्कोटौ षण्मासं वै स पुत्रकः । षण्मासांते यज्ञदेवं प्राह वागशरीरिणी

ఆ కుమారుడు ధనుష్కోటిలో ఆరు నెలలు స్నానం చేశాడు; ఆరు నెలల చివర అశరీరి వాణి యజ్ఞదేవునితో పలికింది।

Verse 60

विमुक्ता यज्ञदेवस्य ब्रह्महत्या सुतस्य ते । स्वर्णस्तेयात्सुरापानात्किरातीसंगमात्तथा

“ఓ యజ్ఞదేవా! నీ కుమారుని బ్రహ్మహత్యాపాపం తొలగిపోయింది; అలాగే స్వర్ణచౌర్యం, సురాపానం, కిరాతీ స్త్రీతో సంగమం వలన కలిగిన పాపాల నుండీ అతడు విముక్తుడయ్యాడు।”

Verse 61

अन्येभ्योपि हि पापेभ्यो विमुक्तोयं सुतस्तव । संशयं मा कुरुष्व त्वं यज्ञदेव द्विजोत्तम

“నీ కుమారుడు ఇతర పాపాల నుండీ కూడా విముక్తుడే; ఓ యజ్ఞదేవా, ద్విజోత్తమా! సందేహం చేయకు।”

Verse 62

इत्युक्त्वा विररामाथ सा तु वाग शरीरिणी । तदाऽशरीरिणीवाक्यं यज्ञदेवः स शुश्रुवान्

ఇలా చెప్పి ఆ అశరీరి వాణి మౌనమైంది; అప్పుడు యజ్ఞదేవుడు ఆ అశరీరి వక్త మాటలను విన్నాడు।

Verse 63

संतुष्टः पुत्रसहितो रामनाथं निषेव्य च । धनुष्कोटिं नमस्कृत्य पुत्रेण सहि तस्तदा

సంతుష్టుడై, కుమారునితో కలిసి అతడు రామనాథుని సేవించి పూజించాడు. ఆపై కుమారునితో కలిసి ధనుష్కోటికి నమస్కరించి అక్కడ నిలిచెను.

Verse 64

स्वदेशं प्रययौ हृष्टः स्वग्रामं स्वगृहं तथा । सपुत्रदारः सुचिरं सुखमास्ते सुनिर्वृतः

హర్షంతో అతడు తన దేశానికి—తన గ్రామానికి, తన ఇంటికి—తిరిగి వెళ్లెను. కుమారుడు, భార్యతో కలిసి అతడు దీర్ఘకాలం సుఖంగా, సంపూర్ణ తృప్తితో నివసించెను.

Verse 65

सिन्धुद्वीप उवाच । गोमायुवानरावेवं युवयोः कथितं मया । यज्ञदेवसुतस्यास्य सुमतेः परिमोक्षणम्

సింధుద్వీపుడు అన్నాడు—ఓ గోమాయు (నక్క) మరియు వానరా! యజ్ఞదేవుని కుమారుడైన ఈ సుమతికి సంపూర్ణ విమోచనమైన కథను మీ ఇద్దరికీ నేను ఇలా చెప్పితిని.

Verse 66

पातकेभ्यो महद्भ्यश्च धनुष्कोटौ निमज्जनात् । युवामतो धनुष्कोटिं गच्छतं पापशुद्धये । नान्यथा पापशुद्धिः स्यात्प्रायश्चित्तायुतैरपि

ధనుష్కోటిలో మునిగిస్నానం చేయుట వలన మహాపాపాల నుండికూడా విముక్తి కలుగుతుంది. కనుక పాపశుద్ధి కోసం మీరు ఇద్దరూ ధనుష్కోటికి వెళ్లండి; లేకపోతే అయుత ప్రాయశ్చిత్తాలచేత కూడా శుద్ధి కలుగదు.

Verse 67

श्रीसूत उवाच । सिन्धुद्वीपस्य वचनमिति श्रुत्वा द्विजो त्तमाः

శ్రీ సూతుడు అన్నాడు—సింధుద్వీపుని ఈ వచనములను విని ఆ ఉత్తమ ద్విజులు (బ్రాహ్మణులు) సమాధానచిత్తంతో శ్రద్ధగా వినుచుండిరి.

Verse 68

सृगालवानरावाशु विलंघितमहापथौ । धनुष्कोटिं प्रयासेन गत्वा स्नात्वा च तज्जले

శృగాలము మరియు వానరుడు శీఘ్రంగా మహామార్గాన్ని దాటి; ప్రయత్నంతో ధనుష్కోటికి చేరి ఆ జలంలో స్నానం చేసిరి।

Verse 69

विमुक्तौ सर्वपापेभ्यो विमानवरसंस्थितौ । देवैः कुसुमवर्षेण कीर्यमाणौ सुतेजसौ

సర్వపాపముల నుండి విముక్తులైన ఆ ఇద్దరు తేజోవంతులు ఉత్తమ విమానంలో ఆసీనులై; దేవులు పుష్పవర్షంతో వారిని కీర్తించారు।

Verse 70

हारकेयूरमुकुटकटकादिविभूषितौ । देवस्त्रीधूयमानाभ्यां चामराभ्यां विराजितौ । गत्वा देवपुरीं रम्यामिंद्र स्यार्द्धासनं गतौ

హారము, కేయూరము, మకుటము, కటకములు మొదలైన విభూషణములతో అలంకృతులై, దేవస్త్రీల చామరాల వీచింపుతో ప్రకాశించి, వారు రమ్య దేవపురికి వెళ్లి ఇంద్రుని సమీపంలో గౌరవాసనాన్ని పొందిరి।

Verse 71

श्रीसूत उवाच । युष्माकमेवं कथितं सृगालस्य कपेरपि

శ్రీ సూతుడు పలికెను—ఈ విధంగా శృగాలుని మరియు వానరుని కథను మీకు నేను వివరించితిని।

Verse 72

पापाद्विमोक्षणं विप्रा धनुष्कोटौ निमजनात् । भक्त्या य इममध्यायं शृणोति पठतेऽपि वा

హే విప్రులారా, ధనుష్కోటిలో మునగుట వలన పాపవిమోచనం కలుగును; భక్తితో ఈ అధ్యాయాన్ని వినువాడు గాని చదువువాడు గాని దాని ఫలాన్ని పొందును।

Verse 73

स्नानजं फलमाप्नोति धनुष्कोटौ स मानवः । योगिवृंदैरसुलभां मुक्तिमप्याशु विंदति

ధనుష్కోటిలో స్నానం చేసిన మనుడు స్నానజన్య ఫలాన్ని పొందుతాడు; యోగివృందాలకు కూడా దుర్లభమైన ముక్తిని సైతం అతడు శీఘ్రమే పొందుతాడు।