Adhyaya 25

Verse 1

श्रीसूत उवाच । शिवतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्याविमोक्षणे । स्वपापजालशांत्यर्थं शंखतीर्थं ततो व्रजेत्

శ్రీ సూతుడు పలికెను—బ్రహ్మహత్యాపాపం నుండి విమోచనమిచ్చే శివతీర్థంలో స్నానం చేసి, తన పాపజాల శాంతికై తరువాత శంఖతీర్థానికి వెళ్లవలెను।

Verse 2

यत्र मज्जनमात्रेण कृतघ्नोऽपि विमुच्यते । मातॄः पितॄन्गुरूंश्चापि ये न मन्यंति मोहिताः

ఎక్కడ కేవలం మునకతోనే కృతఘ్నుడైనా విముక్తుడవుతాడు—మోహితులై తల్లి, తండ్రి, గురువులను కూడా గౌరవించని వారు।

Verse 3

ये चाप्यन्ये दुरात्मानः कृतघ्ना निरपत्रपाः । ते सर्वे शंखतीर्थे स्मिञ्छुद्ध्यंति स्नानमात्रतः

ఇతర దురాత్ములు కూడా—కృతఘ్నులు, నిర్లజ్జులు—వారందరూ ఈ శంఖతీర్థంలో కేవలం స్నానమాత్రంతోనే శుద్ధి పొందుతారు।

Verse 4

शंखनामा मुनिः पूर्वं गंधमादनपर्वते । अवर्तत तपः कुर्वन्विष्णुं ध्यायन्समाहितः

పూర్వకాలంలో గంధమాదన పర్వతంపై శంఖనామ ముని నివసించెను. ఆయన తపస్సు చేస్తూ సమాహితచిత్తంతో విష్ణువును ధ్యానించుచుండెను.

Verse 5

स तत्र कल्पयामास स्नानार्थं तीर्थमुत्तमम् । शंखेन निर्मितं तीर्थं शंखतीर्थमितीर्यते

అక్కడ ఆయన స్నానార్థం ఒక ఉత్తమ తీర్థాన్ని స్థాపించెను. శంఖుడు నిర్మించినందున అది ‘శంఖతీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను.

Verse 6

अत्रेतिहासं वक्ष्यामि पुराणं पापनाशनम्

ఇక్కడ నేను పాపనాశకమైన పురాణప్రసిద్ధ ఇతిహాసాన్ని వివరిస్తాను.

Verse 7

यस्य श्रवणमात्रेण नरो मुक्तिमवाप्नुयात् । पुरा बभूव विप्रेंद्रो वत्सनाभो महामुनिः

దాని కేవలం శ్రవణమాత్రంతోనే మనిషి ముక్తిని పొందగలడు. పూర్వకాలంలో వత్సనాభుడనే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠ మహాముని ఉండెను.

Verse 8

सत्यवाञ्छीलवान्वाग्मी सर्वभूतदयापरः । शत्रुमित्रसमो दांतस्तपस्वी विजितेंद्रियः

ఆయన సత్యవంతుడు, శీలవంతుడు, వాగ్మి, సమస్త భూతాలపై దయాపరుడు. శత్రు-మిత్ర సమదృష్టి, దాంతుడు, తపస్వి, ఇంద్రియజయుడు.

Verse 9

परब्रह्मणि निष्णातस्तत्त्वब्रह्मैकसंश्रयः । एवं प्रभावः स मुनिस्तपस्तेपे निजाश्रमे

పరబ్రహ్మంలో నిష్ణాతుడై, తత్త్వబ్రహ్మమునే ఏకైక ఆశ్రయంగా చేసుకున్న ఆ మహాప్రభావ ముని తన ఆశ్రమంలో తపస్సు ఆచరించాడు।

Verse 10

स वै निश्चलसर्वांगस्तिष्ठंस्तत्रैव भूतले । परमाण्वंतरं वापि न स्वस्थानाच्चचाल सः

అతడు భూమిపై అక్కడే నిలిచి, సర్వాంగములు నిశ్చలంగా ఉంచి, తన స్థానమునుండి పరమాణువంత కూడా కదలలేదు।

Verse 11

स्थित्वैकत्र तपस्यंतमनेकशतवत्सरान् । तमाचकाम वल्मीकं छादितांगं चकार च

ఒకే చోట అనేక శతాబ్దాల పాటు తపస్సు చేస్తూ ఉండగా, అతనిపై వల్మీకము పెరిగి అతని అవయవాలను కప్పివేసింది।

Verse 12

वल्मीकाक्रांतदेहोपि वत्सनाभो महामुनिः । अकरोत्तप एवासौ वल्मीकं न त्वबुद्ध्यत

వల్మీకము దేహాన్ని కప్పివేసినప్పటికీ మహాముని వత్సనాభుడు తపస్సునే కొనసాగించాడు; వల్మీకమును కూడా గ్రహించలేదు।

Verse 13

विसृज्य मेघजालानि वर्षयामास वेगवान्

మేఘసమూహాలను విసర్జించి ఆ వేగవంతుడు వర్షాన్ని కురిపించాడు।

Verse 14

एवं दिनानि सप्तायं स ववर्ष निरं तरम् । आसारेणातिमहता वृष्यमाणोपि वै मुनिः

ఇలా ఏడు దినములు అతడు విరామము లేకుండా వర్షించాడు; అతి ఘోరమైన వర్షధారలతో తడిసిపోయినప్పటికీ ఆ ముని ధైర్యంగా సహించాడు।

Verse 15

तं वर्षं प्रतिजग्राह निमीलितविलोचनः । महता स्तनितेनाशु तदा बधिरयञ्छ्रुती

కళ్ళు మూసుకొని అతడు ఆ వర్షాన్ని స్వీకరించాడు; మహా గర్జనతో అప్పుడే అతని చెవులు త్వరగా మూర్ఛించినట్లుగా, బధిరమైనట్లుగా అయ్యాయి।

Verse 16

वल्मीकस्योपरिष्टाद्वै निपपात महाशनिः । तस्मिन्वर्षति पर्जन्ये शीतवातातिदुःसहे

అసహ్యమైన చలి గాలుల మధ్య పర్జన్యుడు వర్షించుచుండగా, వల్మీక శిఖరంపై నిజంగా ఒక మహా వజ్రం పడింది।

Verse 17

वल्मीकशिखरं ध्वस्तं बभूवाशनिताडि तम् । विशीर्णशिखरे तस्मिन्वल्मीकेऽशनिताडिते

వజ్రాఘాతంతో వల్మీక శిఖరం ధ్వంసమైంది. ఆ వల్మీకపు శిఖరం మెరుపు దెబ్బతో విరిగి చెల్లాచెదురైనప్పుడు,

Verse 18

सेहेतिदुःसहां वृष्टिं वत्सनाभो विचिंतयन् । महर्षौ वर्षधाराभिः पीड्यमाने दिवानि शम्

‘ఈ అసహ్యమైన వర్షాన్ని అతడు సహించుగాక’ అని వత్సనాభుడు మనసులో తలచాడు; మహర్షి వర్షధారలచే పీడింపబడినా శాంతితో దినములు గడిపాడు।

Verse 19

धर्मस्य चेतसि कृपा संबभूवातिभूयसी । स धर्मश्चिंतयामास वत्सनाभे तपस्यति

ధర్ముని హృదయంలో అపారమైన కరుణ ఉప్పొంగింది. వత్సనాభుడు తపస్సులో నిలిచియుండగా ధర్ముడు మనసులో ఆలోచించాడు.

Verse 20

पतत्यप्यतिवर्षेऽयं तपसो न निवर्तते । अहोऽस्य वत्सनाभस्य धर्मैकायत्तचित्तता

ఎంతటి ముసలివాన కురిసినా ఇతడు తపస్సు నుండి వెనుదిరగడు. అహో! వత్సనాభుని మనస్సు ధర్మమునకే పూర్తిగా అంకితమైంది.

Verse 21

इति चिंतयतस्तस्य मातिरेवमजायत । अहं वै माहिषं रूपं सुमहांतं मनोहरम्

ఇలా ఆలోచించుచుండగా అతనిలో ఈ సంకల్పం కలిగింది—“నేను మహత్తరమైన, మనోహరమైన మహిషరూపాన్ని ధరించెదను.”

Verse 22

वर्षधारानिपातानां सोढारं कठिनत्वचम् । स्वीकृत्य माहिषं रूपं स्थास्याम्युपरि योगिनः

“వర్షధారల పాతాలను తట్టుకునే కఠినచర్మముగల మహిషరూపాన్ని స్వీకరించి, నేను యోగి మీద నిలిచి (అతనిని కాపాడుదును).”

Verse 23

न हि बाधिष्यते वर्षं महावेगयुतं त्वपि । धर्म एवं विनिश्चित्य धाराः पृष्ठेन धारयन्

“మహావేగంతో కురిసే వాన కూడా అతనికి బాధ కలిగించదు.” అని నిర్ణయించి ధర్ముడు తన వెన్నుపై వర్షధారలను మోశాడు.

Verse 24

वत्सनाभोपरि तदा गात्रमाच्छाद्य तस्थिवान् । ततः सप्तदिनांते तु तद्वै वर्षमुपारमत्

అప్పుడు అతడు వత్సనాభుని మీద తన దేహాన్ని కప్పి నిలిచెను. ఆపై ఏడు దినముల అంతమున ఆ వర్షము నిజముగా ఆగిపోయెను.

Verse 25

ततो महिषरूपी स धर्मोऽतिकृपया युतः । तद्वै वल्मीकमुत्सृज्य नातिदूरे ह्यवर्त्तत

ఆపై మహిషరూపుడై మహాకృపతో నిండిన ధర్ముడు ఆ వల్మీకమును విడిచి, ఎక్కువ దూరం కాక అక్కడే నిలిచెను.

Verse 26

ततो निवृते वर्षे तु वत्सनाभो महामुनिः । निवृत्तस्तपसस्तू र्णं दिशः सर्वा व्यलोकयन्

వర్షము ఆగినప్పుడు మహాముని వత్సనాభుడు తపస్సు నుండి త్వరగా విరమించి, అన్ని దిశలను పరిశీలించెను.

Verse 27

स्थितोऽहं वृष्टिसंपाते कुर्वन्नद्य महत्तपः । पृथिवी सलिलाक्लिन्ना दृश्यते सर्वतोदिशम्

‘వర్షపు ఉద్ధృత ప్రవాహంలో నిలిచి నేను ఈ మహత్తపస్సు చేసితిని. జలంతో తడిసిన భూమి అన్ని దిశలలో కనిపించుచున్నది.’

Verse 28

शिखराणि गिरीणां च वना न्युपवनानि च । आश्रमाणि महर्षीणामाप्लुतानि जलैर्नवैः

పర్వత శిఖరములు, వనములు-ఉపవనములు, మహర్షుల ఆశ్రమములు—ఇవన్నీ నూతన జలములతో మునిగిపోయెను.

Verse 29

एवमादीनि सर्वाणि दृष्ट्वा प्रमुदितोऽभवत् । चिंतयामास धर्मात्मा वत्सना भो महामुनिः

ఈ సమస్త సంఘటనలను చూచి ధర్మాత్ముడైన మహాముని వత్సనాభుడు పరమానందించాడు; అయినా హృదయంలో ధర్మనిష్ఠతో లోతుగా ఆలోచించసాగాడు.

Verse 30

अहमस्मिन्महावर्षे नूनं केनापि रक्षितः । वर्षत्यस्मिन्महावर्षे जीवितं त्वन्यथा कुतः

“ఈ మహావర్షంలో నన్నెవరో తప్పక రక్షించారు; ఎందుకంటే ఇంత ఘోర వర్షం కురుస్తుండగా, లేకపోతే జీవితం ఎలా నిలిచేది?”

Verse 31

विचिंत्यैवं मुनिश्रेष्ठः सर्वत्र समलोकयत् । ततोऽपश्यन्महाकायमदूरादग्रतः स्थितम्

ఇలా ఆలోచించిన మునిశ్రేష్ఠుడు అన్ని దిక్కులా పరిశీలించాడు. అప్పుడు ముందర, దూరం కాకుండా, ఒక మహాకాయ సత్త్వం నిలిచి ఉన్నదాన్ని చూశాడు.

Verse 32

महिषं नीलवर्णं च वत्सनाभस्तपोधनः । महिषं तं समुद्दिश्य मनसा समचिंतयत्

తపోధనుడైన వత్సనాభుడు నీలవర్ణ మహిషాన్ని చూశాడు. ఆ మహిషాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకొని మనసులోనే ఆలోచించాడు.

Verse 33

तिर्यग्योनिष्वपि कथं दृश्यते धर्मशीलता । यतो ह्यहं महावर्षान्महिषेणाभिरक्षितः

“తిర్యగ్యోనిలో పుట్టిన జీవుల్లో కూడా ధర్మశీలత ఎలా కనిపిస్తుంది? ఎందుకంటే ఈ మహిషమే మహావర్షంలో నన్ను రక్షించింది.”

Verse 34

दीर्घमायुरमुष्यास्तु यन्मां रक्षितवानिह । इत्यादि स विचिंत्यैवं तपसे पुनरुद्ययौ

“ఇక్కడ నన్ను రక్షించిన వానికి దీర్ఘాయువు కలుగుగాక.” అని ఇత్యాది విధంగా ఆలోచించి, అతడు మళ్లీ తపస్సుకు ఉద్యుక్తుడయ్యాడు.

Verse 35

तं पुनश्च तपस्यंतं दृष्ट्वा महिषरूपधृक् । रोमांचावृतसर्वांगः प्रमोदमगमद्भृशम्

అతడు మళ్లీ తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉన్నదాన్ని చూసి, మహిషరూపధారి వాడు సర్వాంగమంతా రోమాంచంతో నిండిపోయి అపార ఆనందాన్ని పొందాడు.

Verse 36

वत्सनाभस्य हि मुनेः पुनश्चैव तपस्यतः । मनः पूर्ववदेकाग्रं परब्रह्मणि नाभवत्

అయితే ముని వత్సనాభుడు మళ్లీ తపస్సు చేస్తున్నప్పటికీ, అతని మనస్సు పూర్వంలాగా పరబ్రహ్మంలో ఏకాగ్రం కాలేదు.

Verse 37

स विषण्णमना भूत्वा वत्सनाभो व्यचिंतयत् । न भवेद्यदि नैर्मल्यं तदा स्याच्चंचलं मनः

విషణ్ణమనస్కుడైన వత్సనాభుడు ఇలా ఆలోచించాడు—“నిర్మలత్వం లేకపోతే మనస్సు తప్పక చంచలమవుతుంది.”

Verse 38

मनश्च पापबाहुल्ये निर्मलं नैव जायते । पापलेशोपि मे नास्ति कथं लोला यते मनः

“పాపం అధికంగా ఉన్నప్పుడు మనస్సు ఎప్పటికీ నిర్మలమవదు. కానీ నాలో పాపలేశమూ లేదు—అయితే నా మనస్సు ఎందుకు ఇలా చంచలమవుతోంది?”

Verse 39

अचिंतयद्दोषहेतुं वत्सनाभः पुनःपुनः । स विचिंत्य विनिश्चित्य निनिंदात्मानमंजसा

వత్సనాభుడు తన దోషానికి కారణాన్ని మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచించాడు. బాగా విచారించి నిశ్చయానికి వచ్చి, నేరుగా తననే తాను నిందించుకున్నాడు.

Verse 40

धिङ्मामद्य दुरात्मानमहो मूढोस्म्यहं भृशम् । कृतघ्नता महादोषो मामद्य समुपागतः

ఈ రోజు నాపై ధిక్కారం, ఈ దురాత్ముడిపై! అయ్యో, నేను అత్యంత మూర్ఖుడను. కృతఘ్నత అనే మహాదోషం ఈ రోజు నన్ను ఆవరించింది.

Verse 41

यदीदृशान्महावर्षात्त्रातारं महिषोत्तमम् । तिष्ठाम्यपूजयन्नेव ततो मे भूत्कृतघ्नता

ఇంతటి మహావర్షం తర్వాత కూడా నేను ఆ రక్షకుడైన—శ్రేష్ఠ వృషభుని—పూజించకుండా ఉంటే, నిశ్చయంగా కృతఘ్నత నాదైనట్లే.

Verse 42

कृतघ्नता महान्दोषः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः । कृतघ्नस्य न वै लोकाः कृतघ्नस्य न बांधवाः

కృతఘ్నత మహాదోషం; కృతఘ్నునికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు. కృతఘ్నునికి పుణ్యలోకాలు లేవు, కృతఘ్నునికి నిజమైన బంధువులూ లేరు.

Verse 43

कृतघ्नतादोष वलान्मम चित्तं मलीमसम् । कृतघ्ना नरकं यांति ये च विश्वस्तघातिनः

కృతఘ్నత దోషబలంతో నా చిత్తం మలినమైంది. కృతఘ్నులు నరకానికి వెళ్తారు; అలాగే విశ్వసించినవారిని ద్రోహించే వారూ వెళ్తారు.

Verse 44

निष्कृतिं नैव पश्यामि कृतघ्नानां कथंचन । ऋते प्राणपरित्यागाद्धर्मज्ञानां वचो यथा

కృతఘ్నులకు ఏ విధమైన ప్రాయశ్చిత్తమూ నాకు కనిపించదు; ధర్మజ్ఞుల వచనముల ప్రకారం ప్రాణత్యాగమే తప్ప మరొక మార్గం లేదు।

Verse 45

पित्रोरभरणं कृत्वा ह्यदत्त्वा गुरुदक्षिणाम् । कृतघ्नतां च संप्राप्य मरणांता हि निष्कृतिः

తల్లిదండ్రుల పోషణభారాన్ని మోపి, గురుదక్షిణ ఇవ్వక, కృతఘ్నతలో పడితే—దాని ప్రాయశ్చిత్తం నిజంగా మరణాంతమే।

Verse 46

तस्मात्प्राणान्परित्यज्य प्रायश्चित्तं चराम्यहम् । इति निश्चित्य मनसा वत्सनाभो महामुनिः

కాబట్టి నేను ప్రాణాలను విడిచి ప్రాయశ్చిత్తం ఆచరిస్తాను—అని మనసులో దృఢంగా నిర్ణయించి మహాముని వత్సనాభుడు తేల్చుకున్నాడు।

Verse 47

तृणीकृत्य निजान्प्राणान्निःसंगेनांतरा त्मना । मेरोः शिखरमारूढः प्रायश्चित्तचिकीर्षया

తన ప్రాణాలను తృణప్రాయంగా భావించి, అంతరాత్మలో ఆసక్తిరహితుడై, ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలనే సంకల్పంతో మేరుశిఖరాన్ని అధిరోహించాడు।

Verse 48

सुमेरुशिखरात्तस्मादियेष पतितुं मुनिः । तस्मिन्पतितुमारब्धे मा त्वरिष्ठा इति ब्रुवन् । त्यक्तमाहिषरूपः सन्धर्म एव न्यवारयत्

సుమేరుశిఖరంనుండి ముని పడిపోవాలని ఉద్దేశించాడు; పడటం ప్రారంభించగానే ‘త్వరపడకుము’ అని పలుకుతూ, వృషభరూపాన్ని విడిచిన ధర్ముడే అతన్ని ఆపాడు।

Verse 49

धर्म उवाच । वत्सनाभ महाप्राज्ञ जीवस्व बहुवत्सरान्

ధర్ముడు పలికెను—ఓ వత్సనాభా, మహాప్రాజ్ఞా! నీవు అనేక సంవత్సరాలు జీవించుము।

Verse 50

परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते देहत्यागचिकीर्षया । न हि त्वद्धर्मकक्षायां लोके कश्चित्समोऽस्ति वै

నీకు మంగళం కలుగుగాక; దేహత్యాగం చేయదలచిన నీ సంకల్పంతో నేను సంతుష్టుడను. నీవు ప్రవేశించిన ధర్మపథంలో ఈ లోకంలో నీకు సమానుడు ఎవరూ లేరు।

Verse 51

यद्यपि प्राणसंत्यागः कृतघ्ने निष्कृतिर्भवेत् । तथापि धर्मशीलत्वात्तवान्यां निष्कृतिं वदे

కృతఘ్న పాపికి ప్రాణత్యాగం ప్రాయశ్చిత్తమై ఉండవచ్చును; అయినా నీవు ధర్మశీలుడవు గనుక, నీకు మరొక ప్రాయశ్చిత్తాన్ని నేను ప్రకటిస్తున్నాను।

Verse 52

शंखतीर्थाभिधं तीर्थमस्ति वै गंधमादने । शांत्यर्थमस्य पापस्य तत्र स्नाहि समाहितः

గంధమాదన పర్వతంలో ‘శంఖతీర్థం’ అనే తీర్థం ఉంది. ఈ పాపశాంతి కోసం నీవు అక్కడ ఏకాగ్రచిత్తంతో స్నానం చేయుము।

Verse 53

प्राप्स्यसे चित्तशुद्धिं त्वमतो विगतकल्मषः । ततश्च लब्धविज्ञानः प्राप्स्यसे शाश्वतं पदम्

అప్పుడు నీవు చిత్తశుద్ధిని పొందెదవు; నీ కల్మషం తొలగిపోవును. అనంతరం సత్యవిజ్ఞానం పొందినవాడవై శాశ్వత పదాన్ని చేరెదవు।

Verse 54

अहं धर्मोस्मि योगीन्द्र सत्यमेव ब्रवीमि ते । इति धर्मवचः श्रुत्वा वत्सनाभो महामुनिः

“హే యోగీంద్రా! నేనే ధర్మము; నీతో నేను సత్యమే పలుకుచున్నాను.” ధర్మవాక్యము విని మహాముని వత్సనాభుడు…

Verse 55

स्नातुकामः शंखतीर्थे गंधमादनमन्वगात् । शंखतीर्थं च संप्राप्य तत्र सस्नौ महामुनिः

శంఖతీర్థంలో స్నానము చేయాలని కోరుకొని ఆయన గంధమాదనానికి వెళ్లెను. శంఖతీర్థాన్ని చేరి మహాముని అక్కడే స్నానము చేసెను.

Verse 56

ततो विगतपापस्य मनो निर्मलतां गतम् । ततोऽचिरेण कालेन ब्रह्मभूयमगान्मुनिः

అప్పుడు అతని పాపములు తొలగి మనస్సు నిర్మలమైంది. కొద్దికాలంలోనే ముని బ్రహ్మభావము (బ్రహ్మైక్యము) పొందెను.

Verse 57

एवं वः कथितं विप्राः शंखतीर्थस्य वैभवम् । यत्र हि स्नानमात्रेण कृतघ्नोऽपि विमुच्यते

“హే విప్రులారా! ఈ విధంగా శంఖతీర్థ మహిమను మీకు చెప్పితిని—అక్కడ కేవలం స్నానమాత్రముచేత కృతఘ్నుడైనవాడుకూడా విముక్తి పొందును.”

Verse 58

मातृद्रोही पितृद्रोही गुरुद्रोही तथैव च । अन्ये कृतघ्ननिवहा मुच्यंतेऽत्र निमज्जनात्

“ఇక్కడ మునగడం వలన మాతృద్రోహి, పితృద్రోహి, గురుద్రోహి మరియు ఇతర కృతఘ్నుల సమూహములు కూడ విముక్తి పొందుదురు.”

Verse 59

अतः कृतघ्नैर्मनुजैः सेवनीयमिदं सदा । अहो तीर्थस्य माहात्म्यं यत्कृतघ्नोपि मुच्यते

అతః కృతఘ్నులైన మనుష్యులుకూడా సదా ఈ తీర్థాన్ని ఆశ్రయించి సేవించవలెను. అహో, ఈ తీర్థ మహిమ ఎంత గొప్పదంటే కృతఘ్నుడైనవాడుకూడా దీనివల్ల పాపమునుండి విముక్తుడగును.

Verse 60

अकृत्वा भरणं पित्रोरदत्त्वा गुरुदक्षिणाम् । कृतघ्नतां च संप्राप्य मरणांता हि निष्कृतिः

తల్లిదండ్రుల భరణం చేయక, గురుదక్షిణా సమర్పించక కృతఘ్నతను పొందినవానికి—ఆ దోషానికి ప్రాయశ్చిత్తం మరణాంతం వరకే అని చెప్పబడింది.

Verse 61

इह तु स्नानमात्रेण कृतघ्नस्यापि निष्कृतिः । कृतघ्नतापि तत्तीर्थे स्नानमात्राद्विनश्यति

కానీ ఇక్కడ మాత్రం స్నానమాత్రంతోనే కృతఘ్నునికూడా ప్రాయశ్చిత్తం కలుగుతుంది. ఆ తీర్థంలో స్నానమాత్రంతో కృతఘ్నత అనే మలినమూ నశిస్తుంది.

Verse 62

अन्येषां तुच्छपापानां सर्वेषां किमुताधुना

అయితే ఇతర అన్ని తుచ్ఛ పాపాల విషయమై ఇక ఏమని చెప్పాలి?

Verse 63

अध्यायमेनं पठेद्भक्तियुक्तः कृतघ्नोपि मर्त्याः स पापाद्विमुक्तः । विशुद्धांतरात्मा गतः सत्यलोकं समं ब्रह्मणा मोक्षमप्याशु गच्छेत्

భక్తితో ఈ అధ్యాయాన్ని పఠించే మానవుడు—కృతఘ్నుడైనా—పాపమునుండి విముక్తుడగును. అంతఃకరణం శుద్ధమై సత్యలోకానికి వెళ్లి, బ్రహ్మతో సమానస్థితిని పొందీ, త్వరలోనే మోక్షమును కూడా పొందును.