Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

Devanagari script

लक्ष्मी तीर्थमिति ख्यातमस्त्यैश्वर्यैककारणम् । तत्र स्नानं कुरुष्व त्वमैश्वर्यं ते भविष्यति

Transliteration

lakṣmī tīrthamiti khyātamastyaiśvaryaikakāraṇam | tatra snānaṃ kuruṣva tvamaiśvaryaṃ te bhaviṣyati

Translation

లక్ష్మీతీర్థమని ఖ్యాతిగాంచిన ఒక తీర్థం ఉంది; అది ఐశ్వర్యానికి ఏకైక కారణం. నీవు అక్కడ స్నానం చేయుము; నీకు ఐశ్వర్యం నిశ్చయంగా కలుగును।

Word by Word

• लक्ष्मी: Lakṣmī (name)
• लक्ष्मी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (तीर्थस्य नाम)

• तीर्थम्: a sacred ford/place (tīrtha)
• तीर्थम्: Karta (Subject complement/प्रथमा)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (लक्ष्मी-नामकं तीर्थम्)

• इति: thus
• इति: Vākya-prayojaka (Quotation marker/इत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देश/उद्धरणसूचक

• ख्यातम्: is known/called
• ख्यातम्: Kriyā (Predicative/क्रियाविशेष)
• Type: Verb
• Root: ख्या (धातु)
• Form: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (प्रसिद्धम्)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ऐश्वर्यैककारणम्: the sole cause of prosperity
• ऐश्वर्यैककारणम्: Karta (Predicate nominative/प्रथमा)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य + एक + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सन्निकर्ष (ऐश्वर्यस्य एकं कारणम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location adjunct/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb: there)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरुष्व: do, perform
• कुरुष्व: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (कुरुष्व)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ऐश्वर्यम्: prosperity
• ऐश्वर्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; (तव)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Śrī Kṛṣṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmī-tīrtha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A luminous Himalayan tīrtha-pool named Lakṣmī-tīrtha, ringed by flowering trees and clear water; Kṛṣṇa’s words seem to consecrate it; a subtle presence of Goddess Lakṣmī—lotus, gold aura—hovering or reflected in the water.

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Yudhiṣṭhira
• Lakṣmī-tīrtha
• Lakṣmī
• Gandhamādana Parvata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity is sanctified when sought through tīrtha-sevā and dharmic action rather than greed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lakṣmī-tīrtha, located on/near Mount Gandhamādana.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Lakṣmī-tīrtha is prescribed for attaining aiśvarya.