Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 54

Devanagari script

विभीषेणोक्तमे वेदं मोदते मम वानराः । अहं त्विमं जलनिधिमुपास्ये मार्गसिद्धये

Transliteration

vibhīṣeṇoktame vedaṃ modate mama vānarāḥ | ahaṃ tvimaṃ jalanidhimupāsye mārgasiddhaye

Translation

విభీషణుడు చెప్పిన మాటలకు నా వానరులు ఆనందిస్తున్నారు. అయితే మార్గసిద్ధి కోసం నేను ఈ జలనిధి-ప్రభువైన సముద్రాన్ని ఉపాసిస్తాను.

Word by Word

• विभीषेण: by Vibhīṣaṇa
• विभीषेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• उक्तम्: said, spoken
• उक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; 'वेदम्' विशेषणम्

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; 'वेदम्' विशेषणम्

• वेदम्: the statement/knowledge (what is known)
• वेदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• मोदते: rejoices
• मोदते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुद् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• मम: my
• मम: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• वानराः: monkeys
• वानराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तु: but
• तु: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)

• इमम्: this
• इमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; 'जलनिधिम्' विशेषणम्

• जलनिधिम्: ocean (repository of waters)
• जलनिधिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जलस्य निधिः)

• उपास्ये: I will propitiate/worship
• उपास्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + आस् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद

• मार्गसिद्धये: for the accomplishment of a path/way
• मार्गसिद्धये: Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुषः (मार्गस्य सिद्धिः)

Speaker

Rāma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Samudra-tīrtha at Setu

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience/interlocutor

Visual Art Cues

Scene: Vānaras rejoice at Vibhīṣaṇa’s counsel; Rāma turns inward, preparing to worship the ocean—hands in añjali, gaze steady toward the waves, Lakṣmaṇa nearby.

Characters & Entities

• Rāma
• Vibhīṣaṇa
• Vānaras
• Jalanidhi (Ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Before undertaking great works, dharma begins with upāsanā—aligning human effort with divine order to open the right path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu ocean-shore where Rāma performs propitiation—foundational to the later pilgrimage memory of the Setu region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upāsanā (propitiatory worship) of the ocean for mārga-siddhi is indicated, though the detailed procedure appears in subsequent verses.