Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 11

Devanagari script

तथास्त्विति स रामो पि तेन साकं मुनीश्वराः । सुग्रीवांतिकमागप्य सख्यं चक्रेऽग्निसाक्षिकम्

Transliteration

tathāstviti sa rāmo pi tena sākaṃ munīśvarāḥ | sugrīvāṃtikamāgapya sakhyaṃ cakre'gnisākṣikam

Translation

“తథాస్తు” అని శ్రీరాముడు కూడా అతనితో కలిసి సుగ్రీవుని సమీపమునకు వెళ్లి, అక్కడ అగ్నిని సాక్షిగా చేసుకొని సఖ్యతను స్థాపించెను.

Word by Word

• तथा: so
• तथा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (so/thus)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; आशीर्लिङ्गार्थे ‘let it be’

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरणसूचक

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (also)

• तेन: with him
• तेन: Sahartha (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• साकम्: together with
• साकम्: Sahartha (Association/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: साकम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with/together)

• मुनीश्वराः: lords among sages
• मुनीश्वराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (मुनीनां ईश्वराः/मुनिरूपा ईश्वराः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सुग्रीवान्तिकम्: to Sugrīva’s vicinity
• सुग्रीवान्तिकम्: Gati/Karma (Goal of motion/गति)
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक) + अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• आगम्य: having gone/come
• आगम्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) उपसर्गः आ + → आगम्य
• Form: ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक) अव्ययभाव-क्रियाविशेषण; absolutive/gerund ‘having come’

• सख्यम्: friendship
• सख्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• चक्रे: made, formed
• चक्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• अग्निसाक्षिकम्: with fire as witness
• अग्निसाक्षिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + साक्षिक (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषः (अग्निना साक्षी कृतः/अग्निः साक्षी यस्य तत्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सख्यम् इति विशेषणम्

Speaker

Narrator (addressing listeners as munīśvarāḥ)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kiṣkindhā (Sakhya-sthāna, contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rāma and Sugrīva perform friendship rite with Agni as witness—fire altar between them; Hanūmān and Lakṣmaṇa present; circumambulation or joined hands implied; solemn, luminous atmosphere.

Characters & Entities

• Rāma
• Hanūmān
• Sugrīva
• Agni (Fire)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is strengthened when commitments are made solemnly—Agni symbolizes truth, purity, and accountability.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not a direct tirtha-glorification verse; it supports Setukhaṇḍa’s larger pilgrimage narrative connected to Setu/Rāmeśvaram.

What ritualistic prescription is mentioned?

A vow-like act is implied: forming a pact with Agni as witness (a dharmic mode of oath-taking).