Adhyaya 14

Verse 1

श्रीसूत उवाच । स्नात्वा त्वमृत वाप्यां वै सेवित्वैकांतराघवम् । जितेंद्रियो नरः स्नातुं ब्रह्मकुंडं ततो व्रजेत्

శ్రీసూతుడు పలికెను—అమృత-వాపీలో స్నానం చేసి, ఏకాంతర-రాఘవుని సేవించి ఆరాధించిన తరువాత, ఇంద్రియజయుడైన మనిషి స్నానార్థం బ్రహ్మ-కుండానికి వెళ్లవలెను.

Verse 2

सेतुमध्ये महातीर्थं गंधमादनपर्वते । ब्रह्मकुडमिति ख्यातं सर्व दारिद्र्यभेषजम्

సేతువు మధ్యభాగంలో గంధమాదన పర్వతంపై ఒక మహాతీర్థం ఉంది; అది ‘బ్రహ్మకుండం’ అని ప్రసిద్ధి, సమస్త దారిద్ర్యదుఃఖాలకు ఔషధము।

Verse 3

विद्यते ब्रह्महत्यानामयुतायुतनाशनम् । दर्शनं ब्रह्मकुंडस्य सर्वपापौघनाशनम्

బ్రహ్మకుండాన్ని దర్శించడమే సమస్త పాపప్రవాహాలను నశింపజేస్తుంది; బ్రహ్మహత్యాదోషాల అనేకానేక సమూహాలనూ అది నిర్మూలిస్తుందని శ్రుతి చెబుతుంది।

Verse 4

किं तस्य बहुभिस्तीर्थैः किं तपोभिः किमध्वरैः । महादानैश्च किं तस्य ब्रह्मकुंडविलोकिनः

బ్రహ్మకుండాన్ని దర్శించినవానికి అనేక తీర్థాలు ఎందుకు? తపస్సులు ఎందుకు? యజ్ఞక్రతువులు ఎందుకు? మహాదానాల అవసరమేంటి?

Verse 5

ब्रह्मकुंडे सकृत्स्नानं वैकुंठप्राप्तिकारणम् । ब्रह्मकुंडसमुद्भूतं भस्म येन धृतं द्विजाः

బ్రహ్మకుండంలో ఒక్కసారి స్నానం చేయడం వైకుంఠప్రాప్తికి కారణం; ఓ ద్విజులారా, బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన భస్మాన్ని ధరించేవాడు ధన్యుడు।

Verse 6

तस्यानुगास्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । ब्रह्मकुंडसमुद्भूतभस्मना यस्त्रिपुंड्रकम्

దానికి అనుగాములుగా మూడు దేవులు—బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు—ఉన్నారు; బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన భస్మంతో త్రిపుండ్రం ధరించేవాడు…

Verse 7

करोति तस्य कैवल्यं करस्थं नात्र संशयः । तद्भस्मपरमाणुर्वा यो ललाटे धृतो भवेत्

అతనికి కైవల్యముక్తి చేతి అరచేతిలో ఉన్నట్లే సిద్ధిస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ పవిత్ర భస్మంలోని ఒక పరమాణువైనా లలాటంపై ధరించితే అదే ఫలాన్ని ఇస్తుంది.

Verse 8

तावदेवास्य मुक्तिः स्यान्नात्र कार्या विचारणा । तत्कुंडभस्मना मर्त्यः कुर्यादुद्धूलनं तु यः

అంతటితోనే అతనికి ముక్తి కలుగుతుంది—ఇక్కడ విచారణ అవసరం లేదు. ఆ పవిత్ర కుండంలోని భస్మంతో శరీరంపై ఉద్ధూలనం (లేపనం) చేసే ఏ మానవుడైనా అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 9

तस्य पुण्यफलं वक्तुं शंकरो वेत्ति वा न वा । ब्रह्मकुंडसमुद्भूतं भस्म यो नैव धारयेत्

ఆ పుణ్యఫలాన్ని వర్ణించగలడు శంకరుడేనా కాదా—అది అపరిమితం. కానీ బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన భస్మాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ధరించని వాడు ఆ పవిత్ర ఉపాయాన్ని వదులుకుంటాడు.

Verse 10

रौरवे नरके सोऽयं पतेदाचंद्रतारकम् । उद्धूलनं त्रिपुंड्रं वा ब्रह्मकुंडस्थभस्मना

బ్రహ్మకుండంలో ఉన్న భస్మంతో శరీరంపై ఉద్ధూలనం గానీ, త్రిపుండ్రధారణ గానీ చేయని వాడు చంద్రతారలు ఉన్నంతకాలం రౌరవ నరకంలో పడతాడు.

Verse 11

नराधमो न कुर्याद्यः सुखं नास्य कदाचन । ब्रह्मकुंडसमुद्भूतभस्मनिंदारतस्तु यः

ఈ ఆచారాన్ని చేయని నరాధమునికి ఎప్పటికీ సుఖం లేదు. బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన భస్మాన్ని నిందించడంలో ఆసక్తి చూపేవాడు తప్పక దుర్గతిని పొందుతాడు.

Verse 12

उत्पत्तौ तस्य सांकर्यमनुमेयं विपश्चिता । ब्रह्मकुंडसमुद्भूतं भस्मैतल्लोकपावनम्

విపశ్చితులు అతని విషయంలో జన్మోద్భవ దోషం (సాంకర్యం) అనుమానించాలి. బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన ఈ భస్మం సమస్త లోకాలను పవిత్రం చేస్తుంది.

Verse 13

अन्यभस्मसमं यस्तु न्यूनं वा वक्ति मानवः । उत्पत्तौ तस्य सांकर्य मनुमेयं विपश्चिता

ఈ భస్మాన్ని ఇతర భస్మంతో సమానమని లేదా తక్కువదని చెప్పే మనిషి విషయంలో, విపశ్చితులు జన్మోద్భవ కలుషం (సాంకర్యం) అనుమానించాలి.

Verse 14

ब्रह्मकुंडसमुद्भूतेऽप्यस्मिन्भस्मनि जाग्रति । भस्मांतरेण मनुजो धारयेद्यस्त्रिपुंड्रकम्

బ్రహ్మకుండం నుండి పుట్టిన ఈ భస్మం అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, ఇతర భస్మంతో త్రిపుండ్రం ధరించే మనిషి విధి పవిత్రతకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తాడు.

Verse 15

उत्पत्तौ तस्य सांक र्यमनुमेयं विपश्चिता । कदाचिदपि यो मर्त्यो भस्मैतत्तु न धारयेत्

విపశ్చితులు అతని విషయంలో జన్మోద్భవ కలుషం (సాంకర్యం) అనుమానించాలి. ఏ మానవుడైనా ఎప్పుడూ ఈ భస్మాన్ని ధరించకపోతే, అతడు మహా పవిత్రకారిణి సాధనాన్ని విసర్జిస్తాడు.

Verse 16

उत्पत्तौ तस्य सांकर्यमनुमेयं विपश्चिता । ब्रह्मकुंडसमुद्भूतं भस्म दद्याद्द्विजाय यः

విపశ్చితులు అతని విషయంలో జన్మోద్భవ కలుషం (సాంకర్యం) అనుమానించాలి. అయితే బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన భస్మాన్ని ద్విజునికి దానం చేసే వాడు పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 17

चतुरर्णवपर्यंता तेन दत्ता वसुन्धरा । संदेहो नात्र कर्तव्यस्त्रिर्वा शपथयाम्यहम्

నాలుగు సముద్రాల సరిహద్దుల వరకు విస్తరించిన ఈ వసుంధరను అతడు దానమిచ్చెను. ఇందులో సందేహం చేయకండి—నేను మూడుసార్లు శపథం చేసి చెబుతున్నాను।

Verse 18

सत्यंसत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । ब्रह्मकुंडोद्भवं भस्म धारयध्वं द्विजोत्तमाः

“సత్యం, సత్యం, మళ్లీ సత్యం!” అని చెప్పి భుజాన్ని ఎత్తి ప్రకటించాడు: “హే ద్విజోత్తములారా, బ్రహ్మకుండమునుండి ఉద్భవించిన పవిత్ర భస్మాన్ని ధరించండి।”

Verse 19

एतद्धि पावनं भस्म ब्रह्मयज्ञसमुद्भवम् । पुरा हि भगवान्ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः

ఈ భస్మం నిజంగా పరమ పవిత్రమైనది, బ్రహ్మయజ్ఞమునుండి ఉద్భవించినది. ఎందుకంటే పూర్వకాలంలో సమస్త లోకాల పితామహుడైన భగవాన్ బ్రహ్మా (ఇలా చేశాడు)।

Verse 20

सन्निधौ सर्वदेवानां पर्वते गंधमादने । ईशशापनिवृत्त्यर्थं क्रतून्सर्वान्समातनोत्

సర్వ దేవతల సన్నిధిలో గంధమాదన పర్వతంపై, ఈశ (శివ) శాప నివృత్తి కోసం అతడు సమస్త క్రతువులను విస్తరించి నిర్వహించాడు।

Verse 21

विधाय विधिवत्सर्वानध्वरान्बहुदक्षिणान् । मुमुचे सहसा ब्रह्मा शंभुशापाद्द्विजोत्तमाः

విధివిధానంగా, సమృద్ధమైన దక్షిణలతో కూడిన సమస్త యజ్ఞాలను నిర్వహించి బ్రహ్ముడు అకస్మాత్తుగా శంభువు శాపం నుండి విముక్తుడయ్యాడు—హే ద్విజోత్తములారా।

Verse 22

तदेतत्तीर्थमासाद्य स्नानं कुर्वंति ये नराः । ते महादेवसायुज्यं प्राप्नुवंति न संशयः

ఈ తీర్థానికి చేరి అక్కడ స్నానం చేసే మనుష్యులు నిస్సందేహంగా మహాదేవునితో సాయుజ్యము (ఏకత్వము) పొందుతారు.

Verse 23

ऋषय ऊचुः । व्यासशिष्य महाप्राज्ञ पुराणार्थविशारद । चतुर्दशानां लोकानां स्रष्टारं चतुराननम्

ఋషులు పలికిరి—హే వ్యాసశిష్యా, మహాప్రాజ్ఞా, పురాణార్థవిశారదా! చతుర్దశ లోకాల స్రష్ట అయిన చతుర్ముఖ బ్రహ్మను గురించి మాకు వివరించుము.

Verse 24

शंभुः केनापराधेन शप्तवान्भारतीपतिम् । शापश्च कीदृशस्तस्य पुरा दत्तो हरेण वै । एतत्सर्वं मुने ब्रूहि तत्त्वतोऽस्माकमादरात्

శంభువు ఏ అపరాధం వల్ల భారతీపతి (బ్రహ్మ)ను శపించాడు? అలాగే హరి పూర్వం ఇచ్చిన ఆ శాపం స్వరూపం ఏది? హే మునీ, మా భక్తి-ఆదరంతో ఇది సమస్తం తత్త్వంగా వివరించుము.

Verse 25

श्रीसूत उवाच । पुरा बभूव कलहो ब्रह्मविष्ण्वोः परस्परम्

శ్రీ సూతుడు పలికెను—పూర్వకాలంలో బ్రహ్మా మరియు విష్ణువుల మధ్య పరస్పర కలహం ఏర్పడింది.

Verse 26

कंचिद्धेतुं समुद्दिश्य स्पर्धया श्लाघमानयोः । अहं कर्त्ता न मत्तोऽन्यः कर्त्तास्ति जगतीतले

ఏదో ఒక కారణాన్ని చూపి, పోటీలో చిక్కిన ఆ ఇద్దరూ గర్వంగా పలికిరి—“నేనే కర్తను; జగత్తు మీద నన్ను మించిన మరొక కర్త లేడు.”

Verse 27

एवमाह हरिं ब्रह्मा ब्रह्माणं च हरिस्तथा । एवं विवादः सुमहान्प्रावर्त्तत पुरा तयोः

ఇలా బ్రహ్మ హరిని (విష్ణువును) ఉద్దేశించి పలికెను; హరియు అలాగే బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ప్రతివచనమిచ్చెను. ఈ విధంగా పురాకాలంలో ఆ ఇద్దరి మధ్య మహా వివాదము ప్రారంభమైంది.

Verse 28

एतस्मिन्नंतरे विप्राः कुर्वतोः कलहं मिथः । तयोर्गर्वविनाशाय प्रबोधार्थं च देवयोः

ఓ విప్రులారా! ఆ ఇద్దరూ పరస్పరం కలహించుచుండగా, వారి గర్వనాశనార్థమును మరియు ఆ దేవద్వయానికి ప్రబోధనార్థమును (ఒక దివ్య వ్యవస్థ) ఏర్పడెను.

Verse 29

मध्ये प्रादुरभूल्लिंगं स्वयंज्योतिरनामयम् । तौ दृष्ट्वा विस्मितौ लिंगं ब्रह्मविष्णु परस्परम्

వారి మధ్యలో స్వయంజ్యోతి, నిరామయమైన లింగము ప్రాదుర్భవించెను. ఆ లింగమును చూచి బ్రహ్మా విష్ణువులు ఆశ్చర్యచకితులై పరస్పరం చూచుకొనిరి.

Verse 30

समयं चक्रतुर्विप्रा देवानां सन्निधौ पुरा । अनाद्यंतं महालिंगं यदेतद्दृश्यते पुरः

ఓ విప్రులారా! దేవతల సన్నిధిలో పురాకాలంలో ఆ ఇద్దరూ, తమ ముందర దర్శనమిచ్చుచున్న అనాది-అనంత మహాలింగము విషయమై ఒక ఒప్పందము చేసిరి.

Verse 31

अनंतादित्यसंका शमनंताग्निसमप्रभम् । आवयोरस्य लिंगस्य योंऽतमादिं च द्रक्ष्यति

అనేక సూర్యులవలె ప్రకాశమానము, అనంత అగ్నిసమాన తేజస్సుగలది—మన ఇద్దరిలో ఎవడు ఈ లింగమునకు అంతమును ఆదియును దర్శించునో,

Verse 32

स भवेदधिको लोके लोककर्ता च स प्रभुः । अहमूर्ध्वं गमिष्यामि लिंगस्यातं गवेषयन्

అతడు లోకంలో అధికుడుగా, లోకకర్తగా, ప్రభువుగా భావింపబడును. (బ్రహ్మా అన్నాడు) “నేను పైకి వెళ్లి లింగముని అంతాన్ని అన్వేషిస్తాను.”

Verse 33

गवेषणाय मूलस्य त्वमधस्ताद्धरे व्रज । इति तस्य वचः श्रुत्वा तथे त्याह रमापतिः

“మరియు హే హరి! మూలం (ఆధారం) వెదకుటకు నీవు క్రిందికి వెళ్లు.” ఆ మాట విని రమాపతి (విష్ణువు) “అలాగే” అని పలికెను.

Verse 34

एवं तौ समयं कृत्वा मार्गणाय विनिर्गतौ । विष्णुर्वराहरूपेण गतोऽधस्ताद्गवेषितुम्

ఇలా ఇద్దరూ ఒప్పందం చేసుకొని అన్వేషణకు బయలుదేరిరి. విష్ణువు వరాహరూపం ధరించి క్రిందికి (మూలం) వెదకుటకు వెళ్లెను.

Verse 35

हंसतां भारतीजानिः स्वीकृत्योपरि निर्ययौ । अधो लोकान्विचित्याथो विष्णुर्वर्षगणान्बहून् । यथास्थानं समागत्य वभाषे देवसन्निधौ

భారతీభర్త (బ్రహ్మా) హంసరూపం ధరించి పైకి ఎగిరెను. విష్ణువు క్రింది లోకాలను అనేక సంవత్సరాలు వెదికి, తన స్థానానికి తిరిగి వచ్చి దేవసన్నిధిలో పలికెను.

Verse 36

विष्णुरुवाच । अहं लिंगस्य नाद्राक्षमादिमस्येति सत्यवाक्

విష్ణువు పలికెను—“నేను సత్యమే చెబుతున్నాను; ఈ లింగముని ఆది (ప్రారంభం) నేను చూడలేదు.”

Verse 37

ऊर्ध्वं गवेषयित्वाथ ब्रह्माप्यागच्छदत्र सः । आगत्य च वचः प्राह छद्मना चतुराननः

పైకి వెదికి బ్రహ్మ కూడా అక్కడికే తిరిగి వచ్చాడు. వచ్చి చతురాననుడు మాయచేసి సత్యాన్ని దాచుతూ మాటలు పలికాడు.

Verse 38

ब्रह्मोवाच । अहमद्राक्षमस्यांतं लिंगस्येति मृषा पुनः । तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा व्रह्मविष्ण्वोर्महेश्वरः । मिथ्यावादिनमाहेदं प्रहस्य चतुराननम्

బ్రహ్మ అన్నాడు—“ఈ లింగానికి అంతం నేను చూశాను” అని మళ్లీ అబద్ధం పలికాడు. బ్రహ్మా, విష్ణువుల మాటలు విని మహేశ్వరుడు చిరునవ్వుతో చతురాననుణ్ని ‘మిథ్యావాది’ అని సంబోధించాడు.

Verse 39

ईश्वर उवाच । असत्यं यदवोचस्त्वं चतुरानन मत्पुरः

ఈశ్వరుడు అన్నాడు—“ఓ చతురాననా, నా సమక్షంలో నీవు పలికినది అసత్యం.”

Verse 40

तस्मात्पूजा न ते भूयाल्लोके सर्वत्र सर्वदा । अथ विष्णुं पुनः प्राह भगवान्परमेश्वरः

“అందువల్ల లోకమంతటా ఎల్లప్పుడూ నీకు పూజ ఉండదు.” తరువాత భగవాన్ పరమేశ్వరుడు మళ్లీ విష్ణువుతో పలికాడు.

Verse 41

यस्मात्सत्यमवोचस्त्वं कमलायाः पते हरे । तस्मात्ते मत्समा पूजा भविष्यति न संशयः

“ఎందుకంటే ఓ హరి, కమలా (లక్ష్మీ) పతి, నీవు సత్యం పలికావు; అందువల్ల నీ పూజ నా పూజతో సమానమగును—సందేహం లేదు.”

Verse 42

ततो ब्रह्मा विषण्णः सञ्छंकरं प्रत्यभाषत । स्वामिन्ममापराधं त्वं क्षमस्व करुणानिधे

అప్పుడు విషణ్ణుడైన బ్రహ్మ శంకరునితో పలికెను— “స్వామీ! కరుణానిధీ, నా అపరాధాన్ని క్షమించుము।”

Verse 43

एकोपराधः क्षंतव्यः स्वामि भिर्जगदीश्वरैः । ततो महेश्वरोऽवादीद्ब्रह्माणं परिसांत्वयन्

“స్వాములైన జగదీశ్వరులు ఒక్క అపరాధాన్ని క్షమించవలెను।” అప్పుడు మహేశ్వరుడు బ్రహ్మను సాంత్వనపరుస్తూ పలికెను।

Verse 44

ईश्वर उवाच । न मिथ्यावचनं मे स्याद्ब्रह्मन्वक्ष्यामि ते शृणु । गच्छ त्वं सहसा वत्स गन्धमादनपर्वतम्

ఈశ్వరుడు పలికెను— “హే బ్రహ్మన్! నా వాక్యంలో అసత్యం ఉండదు. నేను నీకు చెప్పుచున్నాను— వినుము. వత్సా, వెంటనే గంధమాదన పర్వతానికి వెళ్ళుము।”

Verse 45

तत्र क्रतून्कुरुष्व त्वं मिथ्यादोषप्रशांतये । ततो विधूतपापस्त्वं भविष्यसि न संशयः

“అక్కడ మిథ్యాదోష శాంతికై నీవు క్రతువులను నిర్వహించుము. అప్పుడు నీ పాపం తొలగిపోతుంది— సందేహం లేదు।”

Verse 46

तेन श्रौतेषु ते ब्रह्मन्स्मार्तेष्वपि च कर्मसु । पूजा भविष्यति सदा न पूजा प्रतिमासु ते

“ఈ ప్రాయశ్చిత్తముచేత, హే బ్రహ్మా, శ్రౌత మరియు స్మార్త కర్మలలో నీకు సదా పూజ జరుగును; కాని నీ ప్రతిమలకు పూజ ఉండదు।”

Verse 47

इत्युक्त्वा भगवानीशस्तत्रैवांतरधीयत । ततो ब्रह्मा ययौ विप्रा गंधमादनपर्वतम्

ఇట్లు పలికి భగవాన్ ఈశ్వరుడు అక్కడికక్కడే అంతర్ధానమయ్యెను. తదుపరి, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, బ్రహ్మ గంధమాదన పర్వతమునకు ప్రయాణమయ్యెను.

Verse 48

ईजे च क्रतुकर्तारं क्रतुभिः पार्वतीपतिम् । अष्टाशीतिसहस्राणि वर्षाणि मुनिपुंगवाः

అతడు యజ్ఞక్రియల ద్వారా యజ్ఞకర్తయైన పార్వతీపతిని ఆరాధించెను. ఓ మునిపుంగవులారా, అది ఎనభై ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు కొనసాగెను.

Verse 49

पौंडरीकादिभिः सर्वैरध्वरैर्भूरिदक्षिणैः । इन्द्रादिसर्वदेवानां सन्निधावयजच्छिवम् । तेन तुष्टोभवच्छंभुर्वरमस्मै प्रदत्तवान्

పౌండరీకాది సమస్త మహాయజ్ఞములతో, విస్తార దక్షిణలతో కూడి, ఇంద్రాది సమస్త దేవతల సన్నిధిలో అతడు శివుని యజించాడు. దానితో ప్రసన్నుడైన శంభువు అతనికి వరమును ప్రసాదించాడు.

Verse 50

ईश्वर उवाच । मिथ्योक्तिदोषस्ते नष्टः कृतैरेतैर्मखैरिह

ఈశ్వరుడు పలికెను—ఇక్కడ నిర్వహించిన ఈ యజ్ఞముల వలన నీ మిథ్యోక్తి దోషము నశించెను.

Verse 51

चतुरानन ते पूजा श्रौतस्मार्तेषु कर्मसु । भविष्यत्यमला ब्रह्मन्न पूजा प्रतिमासु ते

ఓ చతురాననా! శ్రౌత-స్మార్త కర్మములలో నీ పూజ నిర్మలముగా ఉండును, ఓ బ్రహ్మన్; ప్రతిమలలోనూ నీ పూజ పవిత్రముగా నిలిచియుండును.

Verse 52

यागस्थलमिदं तेऽद्य ब्रह्मकुण्डमिति प्रथाम् । गमिष्यति त्रिलोकेस्मिन्पुण्यं पापविनाशनम्

హే దేవా! నీ ఈ యాగస్థలం నేడు ‘బ్రహ్మకుండ’ అనే నామంతో త్రిలోకములందు ప్రసిద్ధి పొందును—ఇది పుణ్యప్రదమై పాపనాశక తీర్థమగును।

Verse 53

ब्रह्मकुण्डाभिधे तीर्थे सकृद्यः स्नानमा चरेत् । मुक्तिद्वारार्गलं तस्य भिद्यते तत्क्षणाद्विधे

‘బ్రహ్మకుండ’ అనే తీర్థంలో ఎవడు ఒక్కసారి అయినా స్నానం చేయునో, హే విధాత (బ్రహ్మా)! అతని ముక్తిద్వారపు తాళం ఆ క్షణమే విరుగును।

Verse 54

ब्रह्मकुण्डसमुद्भूतं ललाटे भस्म धारयन् । मायाकपाटं निर्भिद्य मुक्तिद्वारं प्रया स्यति

బ్రహ్మకుండమునుండి ఉద్భవించిన పవిత్ర భస్మాన్ని నుదుట ధరించువాడు, మాయాకపాటాన్ని ఛేదించి ముక్తిద్వారమునకు సాగును।

Verse 55

ब्रह्मकुण्डोत्थितं भस्म ललाटे यो न धारयेत् । स्वपितुर्बीजसंभूतो न मातरि सुतस्तु सः

బ్రహ్మకుండమునుండి వచ్చిన భస్మాన్ని నుదుట ధరించని వాడు, కేవలం తండ్రి బీజమునుండి పుట్టినవాడే; తల్లికి నిజమైన కుమారుడని చెప్పబడడు।

Verse 56

ब्रह्मकुण्डसमुद्भूतभस्मधारणतो विधे । ब्रह्महत्यायुतं नश्येत्सुरापानायुतं तथा

హే విధాత (బ్రహ్మా)! బ్రహ్మకుండమునుండి ఉద్భవించిన భస్మాన్ని ధరించుటవలన బ్రహ్మహత్యకు సంబంధించిన పదివేల పాపములు నశించును; అలాగే సురాపానపు పదివేల పాపములును నశించును।

Verse 57

गुरुतल्पायुतं नश्येत्स्वर्णस्तेयायुतं तथा । तत्संसर्गायुतं नश्येत्सत्यमुक्तं मया विधे

గురుశయ్యను అపహాస్యం చేసిన పాపాలు కోటిసంఖ్యలో ఉన్నా నశిస్తాయి; అలాగే స్వర్ణచౌర్యపు కోటిపాపాలూ నశిస్తాయి. ఆ కర్మలతో సంబంధం వల్ల కలిగిన కోటిపాపాలూ నశిస్తాయి—ఓ విధి (బ్రహ్మా), ఇదే నేను చెప్పిన సత్యం.

Verse 58

ब्रह्मकुण्डसमुद्भूतभस्मधारणवैभवात् । भूतप्रेतपिशाचाद्या नश्यंति क्षणमात्रतः

బ్రహ్మకుండం నుండి ఉద్భవించిన భస్మాన్ని ధరించే అద్భుత మహిమవల్ల భూత, ప్రేత, పిశాచాది క్షణమాత్రంలోనే నశిస్తారు.

Verse 59

इत्युक्त्वा भगवानीशस्तत्रैवांतरधीयत । यज्ञेष्वथ समाप्तेषु मुनयश्च जितेंद्रियाः

ఇలా చెప్పి భగవాన్ ఈశుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు. తరువాత యజ్ఞాలు ముగిసినపుడు జితేంద్రియ మునులు ఆ పవిత్రస్థలంలో స్థిరంగా నిలిచారు.

Verse 60

इन्द्रादिदेवताश्चैव सिद्धचारणकिन्नराः । अन्ये च देवनिवहा गंधमादनपर्वते

ఇంద్రాది దేవతలు, సిద్ధులు, చారణులు, కిన్నరులు మరియు ఇతర దేవగణాలు గంధమాదన పర్వతంపై సమవేతమయ్యారు.

Verse 61

तां यज्ञभूमिमाश्रित्य स्वयं रुद्रेण सेविताम् । निरंतरमवर्तंत विदित्वा तस्य वैभवम्

స్వయంగా రుద్రుడు సేవించే ఆ యజ్ఞభూమిని ఆశ్రయించి, దాని వైభవాన్ని తెలిసికొని వారు నిరంతరం మళ్లీ మళ్లీ అక్కడికి వచ్చుచుండిరి.

Verse 62

यथाविधि ततो यज्ञान्समाप्य बहुदक्षिणान् । सत्यलोकमगाद्ब्रह्मा शिवाल्लब्धमनोरथः

అనంతరం బ్రహ్మదేవుడు విధివిధానంగా విస్తార దక్షిణలతో యజ్ఞాలను సమాప్తి చేసి, శివుని అనుగ్రహంతో మనోరథం సిద్ధించి సత్యలోకానికి వెళ్లెను।

Verse 63

तदाप्रभृति देवाश्च मुनयश्च द्विजोत्तमाः । ब्रह्मकुण्डं समासाद्य चक्रुर्यागान्विधानतः

ఆ కాలం నుంచే దేవతలూ మునులూ—శ్రేష్ఠ ద్విజులు—బ్రహ్మకుండాన్ని చేరి శాస్త్రవిధానానుసారంగా యాగయజ్ఞాలు నిర్వహించసాగారు।

Verse 64

तस्मादियक्षवो मर्त्याः कुर्युर्यज्ञानिहैव हि

కాబట్టి, హే యోగ్యశక్తి గల మనుష్యులారా, ఇక్కడే నిశ్చయంగా యజ్ఞాలను చేయవలెను।

Verse 65

मनुजदेवमुनीश्वरवंदितं सकलसंसृतिनाशकरं द्विजाः । जलजसंभवकुण्डमिदं शुभं सकल पापहरं सकलार्थदम्

హే ద్విజులారా, మనుష్యులు, దేవతలు, మునీశ్వరులు వందించే ఈ శుభమైన ‘జలజసంభవ’ (బ్రహ్మ) కుండం సమస్త సంసారబంధనాన్ని నశింపజేస్తుంది; ఇది సమస్త పాపాలను హరిస్తూ సమస్తార్థాలను ప్రసాదిస్తుంది।