Adhyaya 11

Verse 1

श्रीसूत उवाच । पापनाशे नरः स्नात्वा सर्वपापनिबर्हणे । ततः सीतासरो गच्छेत्स्नातुं नियमपूर्वकम्

శ్రీసూతుడు పలికెను—సర్వపాపనాశకమైన పాపనాశ తీర్థంలో స్నానమాచరించి, తరువాత నియమపూర్వకంగా సీతాసరస్సుకు వెళ్లి స్నానం చేయవలెను।

Verse 2

यानि कानि च पुण्यानि ब्रह्मांडांतर्गतानि वै । तानि गंगादितीर्थानि स्वपापपरिशुद्धये

బ్రహ్మాండమంతటిలో ఉన్న ఏ ఏ పుణ్యాలు, పవిత్ర తీర్థాలు ఉన్నవో, అవన్నీ గంగా మొదలైన తీర్థాలుగా ఇక్కడ స్వపాపపరిశుద్ధి కొరకు సన్నిహితమై ఉన్నాయి।

Verse 3

सीतासरसि वर्तंते महापातकनाशने । क्षेत्राण्यपि महार्हाणि काश्यादीनि दिवानिशम्

మహాపాతకనాశకమైన సీతాసరస్సులో కాశీ మొదలైన మహార్హ క్షేత్రాలు కూడా దివానిశలు నివసించుచున్నవి।

Verse 4

सीतासरोत्र सेवंते स्वस्वकल्मषशांतये । तस्याः सरसि संगीतगुणेनाकृष्य बालिशः

తమ తమ కల్మషశాంతి కొరకు జనులు సీతాసరస్సును ఆశ్రయించుదురు; కాని మూర్ఖుడు సరస్సు యొక్క గానసదృశ మధురగుణానికి ఆకర్షితుడై కేవలం బాహ్యంగా మాత్రమే అక్కడ చేరుదును।

Verse 5

पंचाननोऽपि वसते पंचपातकनाशनः । तदेतत्तीर्थमागत्य स्नात्वा वै श्रद्धया सह । पुरंदरः पुरा विप्रा मुमुचे ब्रह्महत्यया

పంచ మహాపాతకనాశకుడైన పంచాననుడును ఇక్కడ నివసించుచున్నాడు। ఓ విప్రులారా, ఈ తీర్థమునకు వచ్చి శ్రద్ధతో స్నానమాచరించగా పురందరుడు (ఇంద్రుడు) పూర్వకాలంలో బ్రహ్మహత్యా పాపమునుండి విముక్తుడయ్యెను।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । ब्रह्महत्या कथमभूद्वासवस्य पुरा मुने । सीतासरसि स्नानात्कथं मुक्तोऽभवत्तया

ఋషులు పలికిరి—హే మునీ! పూర్వకాలంలో వాసవుడు (ఇంద్రుడు) బ్రహ్మహత్య పాపానికి ఎలా లోనయ్యెను? మరియు సీతాసరస్సులో స్నానం చేయుటవలన ఆ పాపమునుండి ఎలా విముక్తుడయ్యెను?

Verse 7

श्रीसूत उवाच । कपालाभरणोनाम राक्षसोऽभूत्पुरा द्विजाः

శ్రీసూతుడు పలికెను—హే ద్విజులారా! పూర్వకాలంలో ‘కపాలాభరణ’ అనే రాక్షసుడు ఉండెను.

Verse 8

अवध्यः सर्वदेवानां सोऽभवद्ब्रह्मणो वरात् । शवभक्षणनामा तु तस्यासीन्मंत्रिसत्तमः

బ్రహ్మదేవుని వరమువలన అతడు సమస్త దేవతలకు అవధ్యుడయ్యెను. అతనికి ‘శవభక్షణ’ అనే ఉత్తమ మంత్రి ఉండెను.

Verse 9

अक्षौहिणीशतं तस्य हयेभरथसंकुलम् । अस्ति तस्य पुरं चापि वैजयंतमिति श्रुतम्

అతనికి గుర్రములు, ఏనుగులు, రథములతో నిండిన వంద అక్షౌహిణీ సైన్యము ఉండెను. అతని నగరము ‘వైజయంతం’ అని ప్రసిద్ధమని వినబడుచున్నది.

Verse 10

वसत्यस्मिन्पुरे सोऽयं कपालाभरणो बली । शवभक्षं समाहूय बभाषे मंत्रिणं द्विजाः

ఆ నగరములో బలవంతుడైన కపాలాభరణుడు నివసించుచుండెను. హే ద్విజులారా! ‘శవభక్ష’ను పిలిపించి తన మంత్రితో అతడు పలికెను.

Verse 11

शवभक्ष महावीर्य मंत्रशास्त्रेषु कोविद । वयं देवपुरीं गत्वा विनिर्जित्य सुरान्रणे

హే శవభక్షా! నీవు మహావీరుడవు, మంత్రశాస్త్రాలలో నిపుణుడవు. రా, మనం దేవపురికి వెళ్లి, అక్కడ చేరి యుద్ధంలో దేవతలను జయిద్దాం.

Verse 12

शक्रस्य भवने रम्ये स्थास्यामस्सैनिकैः सह । रमावो नंदने तस्य रंभाद्यप्सरसां गणैः

మన సైన్యంతో కలిసి శక్రుని రమ్యమైన భవనంలో నివసిద్దాం; అతని నందనవనంలో రంభా మొదలైన అప్సరాగణాలతో ఆనందంగా విహరిద్దాం.

Verse 13

कपालाभरणस्येदं निशम्य वचनं तदा । शवभक्षोऽब्रवीद्विप्रा वचस्तत्र तथास्त्विति

కపాలాభరణుని మాటలు విని, అప్పుడు శవభక్షుడు—ఓ బ్రాహ్మణులారా—ఇలా అన్నాడు: “తథాస్తు; అట్లే జరగుగాక.”

Verse 14

ततः कपालाभरणः पुत्रं दुर्मेधसं बली । प्रतिष्ठाप्य पुरे शूरं सेनया परिवारितः

అనంతరం బలవంతుడైన కపాలాభరణుడు తన దుర్మేధసు కుమారుని నగరంలో పాలకుడిగా స్థాపించి, వీరుడై సేనతో చుట్టుముట్టబడి బయలుదేరాడు.

Verse 15

युयुत्सुरमरैः साकं प्रययावमरावतीम् । गजाश्वरथपादातैरुद्धतै रेणुसंचयैः

దేవతలతో యుద్ధం చేయాలని ఉత్సుకుడై అతడు రాక్షసులతో కలిసి అమరావతీ వైపు సాగాడు; ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, పాదాతులు ఉద్ధతంగా కదలడంతో ధూళి మేఘాలు లేచాయి.

Verse 16

शोषयञ्जलधीन्सिंधूंश्चूर्णयन्पर्वतानपि । निःसाणध्वनिना विप्रा नादयन्रोदसी तथा

సముద్రాలనూ నదులనూ శోషింపజేసి, పర్వతాలనూ ధూళిగా చేయునట్లు—హే విప్రులారా—అతని సేన గమనధ్వనితో ఆకాశమూ భూమీ రెండూ మార్మోగినవి।

Verse 17

अश्वानां हेषितरवैर्गजानामपि बृंहितैः । रथनेमिस्वनैरुग्रैः सिंहनादैः पदातिनाम्

గుర్రాల హేషారవాలతో, ఏనుగుల బృంహితాలతో, రథచక్రాల ఉగ్ర ఘర్షణధ్వనులతో, పాదాతుల సింహనాదాలతో—

Verse 18

श्रोत्राणि दिग्गजानां च वितन्वन्बधिराणि सः । अगमद्देवनगरीं युयुत्सुरमरैः सह

దిక్కుల దిగ్గజాల చెవులనూ బధిరం చేయునట్లు గర్జిస్తూ, దేవులతో యుద్ధం చేయాలని తపనతో, అతడు తన సేనతో కూడి దేవనగరికి చేరెను।

Verse 19

तत इन्द्रादयो देवाः सेनाकलकलध्वनिम् । श्रुत्वाभिनिर्य्ययुः पुर्या युद्धाभिमनसो द्विजाः

అప్పుడు ఇంద్రాది దేవతలు సేన యొక్క కలకలధ్వనిని విని—హే ద్విజులారా—యుద్ధాభిముఖ మనస్సుతో నగరినుండి బయటికి దూసుకొచ్చిరి।

Verse 20

ततो युद्धं समभवद्देवानां राक्षसैः सह । अदृष्टपूर्वं जगति तथैवाश्रुतपूर्वकम्

అప్పుడు దేవులకూ రాక్షసులకూ మధ్య అటువంటి యుద్ధం చెలరేగెను; లోకంలో అది ఎప్పుడూ చూడనిది, ఎప్పుడూ విననిది।

Verse 21

तत इन्द्रादयो देवा राक्षसाञ्जघ्नुराहवे । राक्षसाश्च सुराञ्जघ्नुः समरे विजिगीषवः

అప్పుడు ఇంద్రాది దేవతలు యుద్ధంలో రాక్షసులను సంహరించారు. అలాగే విజయాకాంక్షతో రాక్షసులు కూడా ఘోర సమరంలో దేవులను వధించారు.

Verse 22

द्वन्द्वयुद्धं च समभूदन्योन्यं सुररक्षसाम् । कपालाभरणेनाजौ युयुधे बलवृत्रहा

తర్వాత దేవులు–రాక్షసుల మధ్య పరస్పర ద్వంద్వయుద్ధం ఏర్పడింది. యుద్ధభూమిలో బలవంతుడైన వృత్రహా (ఇంద్రుడు) కపాలాభరణునితో పోరాడాడు.

Verse 23

यमेन शवभक्षश्च वरुणेन च कौशिकः । कुबेरो रुधिराक्षेण युयुधे ब्राह्मणोत्तमाः

శవభక్షుడు యమునితో, కౌశికుడు వరుణునితో యుద్ధం చేశాడు. కుబేరుడు రుధిరాక్షునితో పోరాడాడు—ఇలా సమరం సాగింది.

Verse 24

मांसप्रियो मद्यसेवी क्रूरदृष्टिर्भयावहः । चत्वार एते विक्रांताः कपालाभरणानुजाः

మాంసప్రియుడు, మద్యపానాసక్తుడు, క్రూరదృష్టి గలవాడు, భయంకరుడు—ఇలాంటి ఈ నలుగురు వీరులు కపాలాభరణుని తమ్ముళ్లు.

Verse 25

अश्विभ्यामग्निवायुभ्यां युद्धे युयुधिरे मिथः । ततो यमो महावीर्यः कालदण्डेन वेगवान्

యుద్ధంలో వారు అశ్వినీకుమారులతో, అలాగే అగ్ని మరియు వాయువులతో పరస్పరం పోరాడారు. అప్పుడు మహావీరుడైన యముడు కాలదండాన్ని వేగంగా ధరించి ముందుకు దూసుకొచ్చాడు.

Verse 26

शवभक्षं निहत्याजावनयद्यमसादनम् । तस्य चाक्षौहिणीस्त्रिंशन्निजघ्ने समरे यमः

రణరంగంలో శవభక్షుని సంహరించి యముడు అతనిని యమసదనానికి పంపెను. ఆ యుద్ధంలో యముడు అతని సేనలోని ముప్పై అక్షౌహిణీలను కూడా సంహరించెను.

Verse 27

वरुणः कौशिकस्याजौ प्रासेन प्राहरच्छिरः । कुबेरो रुधिराक्षस्य कुन्तेनाभ्यहरच्छिरः

యుద్ధంలో వరుణుడు ప్రాసంతో కౌశికుని శిరస్సును ఛేదించెను. కుబేరుడు కూడా కుంతంతో రుధిరాక్షుని తలను వేరు చేసెను.

Verse 28

अश्विभ्यामग्निवायुभ्यां कपालाभरणानुजाः । निहताः समरे विप्राः प्रययुर्यमसादनम्

అశ్వినీకుమారులు, అగ్ని మరియు వాయువు కపాలాభరణుని తమ్ముళ్లను యుద్ధంలో సంహరించిరి. ఓ విప్రులారా, వారు యమసదనానికి వెళ్లిరి.

Verse 29

अक्षौहिणीशतं चापि देवेन्द्रेण मृधे द्विजाः । यामार्द्धेन हतं युद्धे प्रययौ यमसादनम्

ఓ ద్విజులారా, యుద్ధంలో దేవేంద్రుడు వంద అక్షౌహిణీలను నాశనం చేసెను. ఆ మహాబలవంతునిచే యుద్ధంలో హతులైనవారు యమసదనానికి వెళ్లిరి.

Verse 30

ततः कपालाभरणः प्रेक्ष्य सेनां निजां हताम् । चापमादाय निशिताञ्छरांश्चापि महाजवान्

అప్పుడు కపాలాభరణుడు తన సేన హతమైనదని చూచి ధనుస్సును ఎత్తుకొని, పదునైన మహావేగశీల బాణాలను కూడా గ్రహించెను.

Verse 31

अभ्ययात्समरे शक्रं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । ततः शक्रस्य शिरसि व्यधमच्छरपंचकैः

అతడు యుద్ధంలో శక్రుడు (ఇంద్రుడు) వైపు దూసుకెళ్లి— “నిలువు, నిలువు!” అని పలికాడు. ఆపై ఇంద్రుని శిరస్సుపై ఐదు బాణాలతో గాయపరిచాడు.

Verse 32

तानप्राप्तान्प्रचिच्छेद शरैर्युद्धे स वृत्रहा । ततः शूलं समादाय कपालाभरणो मृधे

ఆ ఆయుధాలు తనపైకి రాగానే వృత్రహా (ఇంద్రుడు) యుద్ధంలో తన బాణాలతో వాటిని ఛేదించాడు. ఆపై సమరంలో కపాలాభరణుడు త్రిశూలాన్ని ఎత్తుకున్నాడు.

Verse 33

देवेंद्राय प्रचिक्षेप तं शक्त्या निजघान सः । ततः कपालाभरणः शतहस्तायतां गदाम्

అతడు ఆ త్రిశూలాన్ని దేవేంద్రుడు (ఇంద్రుడు) మీదకు విసిరాడు; కానీ శక్రుడు తన శక్తి (భాలం)తో దానిని కూల్చివేశాడు. ఆపై కపాలాభరణుడు వంద చేతుల పొడవైన గదను ఎత్తుకున్నాడు.

Verse 34

आयसीं पंचसाहस्रतुलाभारेणनिर्मिताम् । आददे समरे शक्रं वक्षोदेशे जघान च

అతడు ఐదు వేల తులాల బరువుతో తయారైన ఇనుప గదను పట్టుకొని, యుద్ధంలో శక్రుడు (ఇంద్రుడు) వక్షస్థలంపై బలంగా కొట్టాడు.

Verse 35

ततः स मूर्च्छितः शक्रो रथोपस्थ उपाविशत् । मृतसंजीविनीं विद्यां जपित्वाथ बृहस्पतिः

అప్పుడు మూర్ఛించిన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) రథాసనంపై కూర్చున్నాడు. అనంతరం బృహస్పతి ‘మృతసంజీవిని’ అనే ప్రాణప్రదాయిని విద్యామంత్రాన్ని జపించాడు.

Verse 36

पुलोमजापतिं युद्धे समजीवयदद्भुतम् । ऐरावतं तदारुह्य कपालाभरणांतिकम्

యుద్ధంలో అతడు పులోమజా పతిని (ఇంద్రుని) ఆశ్చర్యకరంగా పునర్జీవింపజేశాడు. ఆపై ఐరావతంపై అధిరోహించి కపాలాభరణుని సమీపానికి చేరాడు.

Verse 37

आजगाम शचीभर्ता प्रहर्तुं कुलिशेन तम् । एकप्रहारेण तदा महेंद्रः पाकशासनः

అప్పుడు శచీభర్త (ఇంద్రుడు) అతనిని వజ్రంతో కొట్టుటకు ముందుకు వచ్చాడు. అప్పుడు పాకశాసనుడైన మహేంద్రుడు ఒక్క ప్రహారంతో—

Verse 38

कपालाभरणं युद्धे वज्रेण सरथाश्वकम् । सचापं सध्वजं चैव सतूणीरं सवर्मकम्

యుద్ధంలో అతడు వజ్రంతో కపాలాభరణుని రథం-గుర్రాలతో సహా ధ్వంసం చేశాడు—ధనుస్సు, ధ్వజం, తూణీరం, కవచం సహా.

Verse 39

चूर्णयामास कुपितस्तिलशः कणशस्तथा । हते तस्मिन्महावीरे कपालाभरणे रणे

కోపంతో అతడు అతనిని నువ్వుల్లా ముక్కలుగా, ధూళికణాల్లా చూర్ణం చేశాడు. ఆ యుద్ధంలో మహావీరుడైన కపాలాభరణుడు హతుడైనప్పుడు,

Verse 40

सुखं सर्वस्य लोकस्य बभूव चिरदुःखिनः । राक्षसस्य वधोत्पन्ना ब्रह्महत्या पुरंदरम् । अन्वधावत्तदा भीमा नादयंती दिशो दश

దీర్ఘకాలంగా దుఃఖించిన సమస్త లోకాలకు సుఖం కలిగింది. కానీ ఆ రాక్షసవధం వల్ల పుట్టిన బ్రహ్మహత్య పురందరుడైన (ఇంద్రుని) వెంటపడింది—భయంకరంగా గర్జిస్తూ దశదిశలను మార్మోగిస్తూ.

Verse 41

ऋषय ऊचुः । न विप्रो राक्षसः सूत कपालाभरणो मुने । तत्कथं ब्रह्महत्येंद्रं तद्वधात्समुपाद्रवत्

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా, హే మునీ! కపాలాన్ని ఆభరణంగా ధరించినప్పటికీ అతడు బ్రాహ్మణుడూ కాదు, రాక్షసుడూ కాదు. అట్లయితే అతని వధవల్ల బ్రహ్మహత్యాపాపం ఇంద్రునిపై ఎలా దూసుకొచ్చెను?

Verse 42

श्रीसूत उवाच । वक्ष्यामि परमं गुह्यं मुनींद्राः परमाद्भुतम्

శ్రీ సూతుడు పలికెను—హే మునీంద్రులారా! పరమ గుహ్యమైన, పరమాద్భుతమైన రహస్యాన్ని నేను వివరించెదను.

Verse 43

शृणुत श्रद्धया यूयं समाधाय स्वमानसम् । पुरा विंध्यप्रदेशेषु त्रिवक्रो नाम राक्षसः

శ్రద్ధతో వినుడి, మనస్సును స్థిరపరచుకొనుడి. పూర్వకాలంలో వింధ్యప్రదేశాలలో త్రివక్ర అనే రాక్షసుడు నివసించెను.

Verse 44

तस्य भार्या गुणोपेता सौंदर्यगुणशालिनी । सुशीला नाम सुश्रोणी सर्वलक्षणलक्षिता

అతనికి గుణవతియైన, సౌందర్యసద్గుణసంపన్నమైన భార్య ఉండెను. ఆమె పేరు సుశీలా; సుశ్రోణియై, సమస్త శుభలక్షణాలతో లక్షితురాలై ఉండెను.

Verse 45

सा कदाचिन्मनोज्ञांगी सुवेषा चारुहासिनी । विंध्यपादवनोद्देशे विचचार विलासिनी

ఒకసారి ఆ మనోహరాంగి, సువేషధారిణి, మధురహాసిని అయిన స్త్రీ వింధ్యపర్వత పాదవనప్రదేశంలో క్రీడాభావంతో విహరించెను.

Verse 46

तस्मिन्वने शुचिर्नाम वर्ततेस्म महामुनिः । तपसमाधिसंयुक्तो वेदाध्ययनतत्परः

అదే అరణ్యంలో ‘శుచి’ అనే మహాముని నివసించుచుండెను. ఆయన తపస్సు–సమాధులతో యుక్తుడై, వేదాధ్యయనంలో పరాయణుడై ఉండెను.

Verse 47

तस्याश्रमसमीपं तु सा ययौ वरवर्णिनी । तां दृष्ट्वा स मुनिर्धैर्यं मुमोचानंगपीडितः । तामासाद्य वरारोहां बभाषे मुनिसत्तमः

ఆయన ఆశ్రమ సమీపమునకు ఆ సుందరవర్ణిని వచ్చెను. ఆమెను చూచి కామపీడితుడైన ముని ధైర్యమును విడిచెను; ఆ వరారోహిణి దగ్గరకు చేరి మునిశ్రేష్ఠుడు పలికెను.

Verse 48

शुचिरुवाच । ललने स्वागतं तेऽस्तु कस्य भार्या शुचिस्मिते

శుచి పలికెను—హే లలనే, నీకు స్వాగతము. హే శుచిస్మితే, నీవు ఎవరి భార్యవు?

Verse 49

किमागमनकृत्यं ते वनेऽस्मिन्नतिभीषणे । श्रांतासि त्वं वरारोहे वसास्मिन्नुटजे मम

ఈ అత్యంత భయంకరమైన అరణ్యంలో నీ రాకకు కారణమేమి? హే వరారోహిణీ, నీవు శ్రమించితివి—నా ఈ కుటీరంలో నివసించుము.

Verse 51

पुष्पावचयकामेन वनमेतत्समागता । अपुत्राहं मुने भर्त्रा प्रेरिता पुत्रमिच्छता

పుష్పాలు ఏరుకొనుటకు కోరి నేను ఈ అరణ్యానికి వచ్చితిని. హే మునీ, నేను సంతానహీనురాలిని; పుత్రకాంక్షగల నా భర్త నన్ను పంపెను.

Verse 52

शुचिं मुनिं समाराध्य तस्मात्पुत्रमवाप्नुहि । इति प्रतिसमादिष्टा पतिना त्वां समागता

“ముని శుచిని ఆరాధించు; ఆయన ద్వారా కుమారుణ్ని పొందు.” అని భర్త పదేపదే ఆజ్ఞాపించగా ఆమె నీ వద్దకు (ముని సమీపానికి) వచ్చింది.

Verse 53

पुत्रमुत्पादय त्वं मे कृपां कुरु मुने मयि । एवमुक्तः स तु शुचिः सुशीलां तामभाषत

“నాకు కుమారుణ్ని ప్రసాదించండి; ఓ మునీ, నాపై కరుణ చూపండి.” అని చెప్పగా ముని శుచి ఆ సద్గుణవతి సుశీలతో పలికాడు.

Verse 54

शुचिरुवाच । त्वां दृष्ट्वा मम च प्रीतिः सुशीले विद्यतेऽधुना । मनोरथमहांभोधिं त्वमापूरय मामकम्

శుచి అన్నాడు—“ఓ సుశీలా, నిన్ను చూచి ఇప్పుడు నాలో ప్రీతి కలిగింది. నా మనోరథమనే మహాసముద్రాన్ని నీవు పరిపూర్ణం చేయి (నా కోరిక నెరవేర్చు).”

Verse 55

इत्युक्त्वा स मुनिस्तत्र तया रेमे दिनत्रयम् । तामुवाच मुनिः प्रीतः सुशालां सुन्दराकृतिम्

ఇలా చెప్పి ఆ ముని అక్కడ ఆమెతో మూడు దినాలు క్రీడించాడు. ఆపై సంతోషించిన ముని సుందరాకారిణి అయిన ఆ సుశాలాతో పలికాడు.

Verse 56

तवोदरे महावीर्यः कपालाभरणाभिधः । भविष्यति चिरं राज्यं पालयिष्यति मेदिनीम्

“నీ గర్భంలో మహావీరుడైన కుమారుడు జన్మిస్తాడు; అతని పేరు కపాలాభరణ. అతడు దీర్ఘకాలం రాజ్యాన్ని పాలించి భూమిని రక్షిస్తాడు.”

Verse 57

सहस्रं वत्सरान्वत्सस्तपसा प्रीणयन्विधिम् । पुरंदरं विनान्येभ्यो देवेभ्यो नास्य वध्यता

వెయ్యి సంవత్సరాలు అతడు తపస్సుతో విధాత బ్రహ్మను ప్రసన్నం చేశాడు. అందువల్ల పురందరుడు (ఇంద్రుడు) తప్ప ఇతర దేవులు అతనిని వధించలేకపోయారు.

Verse 58

ईदृशस्ते सुतो भूयादिंद्रतुल्यपराक्रमः । इत्युक्त्वा स मुनिर्नारीं काशीं शिवपुरीं ययौ

“నీకు ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం గల ఇలాంటి కుమారుడు కలుగుగాక.” అని చెప్పి ఆ ముని ఆ స్త్రీని విడిచి శివపురి కాశీకి వెళ్లాడు.

Verse 59

सुशीला सापि सुषुवे कपालाभरणं सुतम् । तं जघान मृधे शक्रो वज्रेण मुनिपुंगवाः

సుశీలా కూడా కపాలాభరణుడు అనే కుమారుని ప్రసవించింది. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా! యుద్ధంలో శక్రుడు (ఇంద్రుడు) వజ్రంతో అతనిని సంహరించాడు.

Verse 60

शुचेर्बीजसमुद्भूतं तमिंद्रो न्यवधीद्यतः । ततः पुरंदरः शक्रो जगृहे ब्रह्महत्यया

శుచియొక్క బీజం నుండి జన్మించిన అతనిని ఇంద్రుడు వధించినందున, పురందరుడు శక్రుడు బ్రహ్మహత్యా పాపంతో గ్రస్తుడయ్యాడు.

Verse 61

धावति स्म तदा शक्रः सर्वांल्लोकान्भयाकुलः । धावंतमनुधावंती ब्रह्महत्या तमन्वगात्

అప్పుడు భయంతో కలవరపడిన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) సమస్త లోకాలలో పరుగెత్తాడు. అతడు పరుగెత్తుతుండగా బ్రహ్మహత్యా అతని వెనుక వెనుక ధావించి అతనిని అనుసరించింది.

Verse 62

अनुद्रुतो हि विप्रेंद्राः शक्रोऽयं ब्रह्महत्यया । पितामहसदः प्राप संतप्तहृदयो भृशम्

హే విప్రేంద్రులారా! బ్రహ్మహత్యా పాపంతో తీవ్రంగా తరిమివేయబడిన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) అత్యంత దగ్ధహృదయంతో పితామహ బ్రహ్మ సభకు చేరెను.

Verse 63

न्यवेदयद्ब्रह्महत्यां ब्रह्मणे स पुरंदरः । भगवंल्लोकनाथेयं ब्रह्महत्याति भीषणा

ఆ పురందరుడు (ఇంద్రుడు) బ్రహ్మునకు తన బ్రహ్మహత్యను నివేదించి ఇలా అన్నాడు—“హే భగవన్, హే లోకనాథా! ఈ బ్రహ్మహత్య అత్యంత భయంకరమైనది.”

Verse 64

बाधते मां प्रजानाथ तस्या नाशं ब्रवीहि मे । पुरंदरेणैवमुक्तो ब्रह्मा प्राह दिवस्पतिम्

“హే ప్రజానాథా! ఇది నన్ను బాధిస్తోంది; దీని నాశమార్గాన్ని నాకు చెప్పండి.” పురందరుడు ఇలా అనగా బ్రహ్ముడు దేవపతి ఇంద్రునితో పలికెను.

Verse 65

ब्रह्मोवाच । सीताकुण्डं प्रयाहींद्र गंधमादनपर्वते । सीताकुण्डस्य तीरे त्वं इष्ट्वा यागैः सदाशिवम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—“హే ఇంద్రా! గంధమాదన పర్వతంలోని సీతాకుండానికి వెళ్ళు. సీతాకుండ తీరంలో యాగయజ్ఞాలతో సదాశివుని ఆరాధించు.”

Verse 66

तस्मिन्सरसि च स्नायाः सर्वपापहरे शुभे । ततः पूतो भवेश्शक्र बह्महत्याविमोचितः

“అలాగే సమస్త పాపాలను హరించే ఆ శుభ సరస్సులో స్నానం చేయి. అప్పుడు, హే శక్రా! నీవు పవిత్రుడై బ్రహ్మహత్యా దోషం నుండి విముక్తుడవుతావు.”

Verse 67

देवलोकं पुनर्यायाः सर्वदुःखविवर्जितः । सर्वपापहरं पुण्यं सीताकुण्डं विमुक्तिदम्

నీవు సమస్త దుఃఖాల నుండి విముక్తుడై మళ్లీ దేవలోకానికి చేరుతావు. పుణ్యప్రదమైన సీతాకుండం సర్వపాపహరమై మోక్షదాయకం.

Verse 69

महापातकसंघानां नाशकं परमामृतम् । सर्वदुःखप्रशमनं सर्वदारिद्र्यनाशनम्

ఇది మహాపాతక సమూహాలను నశింపజేసే పరమ అమృతము. ఇది సమస్త దుఃఖాలను శమింపజేసి సమస్త దారిద్ర్యాన్ని నశింపజేస్తుంది.

Verse 70

इत्युक्तः सुरराजोऽसौ प्रययौ गंधमादनम् । प्राप्य सीतासरो विप्राः स्नात्वेष्ट्वा च तदंतिके

ఇలా ఉపదేశింపబడిన ఆ సురరాజు గంధమాదనానికి బయలుదేరెను. ఓ విప్రులారా! సీతాసరోవరాన్ని చేరి అక్కడ స్నానం చేసి తీరంలో పూజ నిర్వహించెను.

Verse 71

प्रययौ स्वपुरीं भूयो ब्रह्महत्याविमोचितः । एवं प्रभावं तत्तीर्थं सीतायाः कुण्डमुत्तमम्

అతడు బ్రహ్మహత్యా దోషం నుండి విముక్తుడై మళ్లీ తన నగరానికి వెళ్లెను. అటువంటి మహిమ గలది ఆ తీర్థం—సీతాకుండం ఉత్తమం.

Verse 72

राघवप्रत्ययार्थं हि प्रविश्य हुतवाहनम् । संनिधौ सर्वदेवानां मैथिली जनकात्मजा

రాఘవునికి సంపూర్ణ నమ్మకం కలిగించుటకై జనకాత్మజ మైథిలీ సీత, సమస్త దేవతల సన్నిధిలో, అగ్నిలో ప్రవేశించెను.

Verse 73

विनिर्गता पुनर्वह्नेः स्थिता सर्वांगशोभना । निर्ममे लोकरक्षार्थं स्वनाम्ना तीर्थमुत्तमम्

అగ్నిలోనుండి మళ్లీ బయటికి వచ్చిన సీత సర్వాంగసౌందర్యంతో ప్రకాశిస్తూ నిలిచింది. లోకరక్షణార్థం, హితార్థం తన నామంతో ఉత్తమ తీర్థాన్ని స్థాపించింది.

Verse 74

तत्र सस्नौ स्वयं सीता तेन सीतासरः स्मृतम् । तत्र यो मानवः स्नाति सर्वान्कामांल्लभेत सः

అక్కడ సీత స్వయంగా స్నానం చేసింది; అందువల్ల అది ‘సీతాసరస్సు’గా ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడ ఎవడు స్నానం చేస్తాడో, వాడు అన్ని కోరిన ఫలాలను పొందుతాడు.

Verse 75

तस्मिन्नुपस्पृश्य नरो द्विजेंद्रा दत्त्वा च दानानि पृथग्विधानि । कृत्वा च यज्ञान्बहुदक्षिणाभिर्लोकं प्रयायात्परमेश्वरस्य

హే ద్విజేంద్రులారా, ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి, నానావిధ దానాలు ఇచ్చి, విస్తార దక్షిణలతో యజ్ఞాలు చేసిన మనిషి పరమేశ్వరుని లోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 76

युष्माकमेवं प्रथितं मुनींद्राः सीतासरो वैभवमेतदुक्तम् । शृण्वन्पठन्वै तदिहैव भोगान्भुक्त्वा परत्रापि सुखं लभेत

హే మునీంద్రులారా, ఈ విధంగా సీతాసరస్సు యొక్క ప్రసిద్ధ వైభవం మీకు చెప్పబడింది. దీన్ని వినేవాడు లేదా పఠించేవాడు ఇహలోకంలో భోగసంపదను అనుభవించి పరలోకంలోనూ సుఖం పొందుతాడు.