Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

योंऽबुधौ सेतुरूपेण वर्तते गन्धमादनः । स मार्गो ब्रह्मलोकस्य विश्वकर्त्रा विनिर्मितः

Transliteration

yoṃ'budhau seturūpeṇa vartate gandhamādanaḥ | sa mārgo brahmalokasya viśvakartrā vinirmitaḥ

Translation

సముద్రంలో సేతురూపంగా నిలిచిన ఆ గంధమాదనమే బ్రహ్మలోకానికి మార్గము; విశ్వకర్త దానిని నిర్మించాడు।

Word by Word

• यः: which / who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• अम्बुधौ: in the ocean
• अम्बुधौ: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अम्बुधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन

• सेतुरूपेण: in the form of a bridge
• सेतुरूपेण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सेतु-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: समास: कर्मधारय/तत्पुरुष (सेतुः एव रूपम् / सेतुरूपम्); नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन (instrumental: 'in the form of')

• वर्तते: exists / is situated
• वर्तते: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट् (present); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• गन्धमादनः: Gandhamādana (mountain)
• गन्धमादनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्धमादन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन

• सः: that
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• मार्गः: path
• मार्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन

• ब्रह्मलोकस्य: of Brahmaloka
• ब्रह्मलोकस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: समास: षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः लोकः); पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन

• विश्वकर्त्रा: by the maker of the universe
• विश्वकर्त्रा: Karaṇa (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: विश्व-कर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: समास: षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य कर्ता); पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन

• विनिर्मितः: constructed
• विनिर्मितः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-निर्-मा (धातु)
• Form: कृतप्रत्यय: क्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्मणि: 'constructed'

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu/Gandhamādana (Setu-rūpa)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: A vast ocean with a luminous bridge-like ridge (Setu) rising like a mountain-chain; above it, a subtle celestial pathway leading upward toward Brahmaloka; the Creator’s presence implied through cosmic order rather than anthropomorphic form.

Characters & Entities

• Gandhamādana
• Setu (bridge)
• Ocean (Ambudhi)
• Brahmaloka
• Viśvakartṛ (Creator)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places mirror cosmic order: the tīrtha-landscape is portrayed as a divinely constructed path toward higher worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Gandhamādana, described as existing in the ocean as a setu (bridge-like formation).

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite; it presents a theological geography identifying Gandhamādana/Setu as a divinely made route.