Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 90

Devanagari script

अस्मिन्गोत्रे च ये जाताः सत्य संभाषिणस्तथा । जितेंद्रियाः सुरूपाश्च अल्पाहाराः शुभाननाः

Transliteration

asmingotre ca ye jātāḥ satya saṃbhāṣiṇastathā | jiteṃdriyāḥ surūpāśca alpāhārāḥ śubhānanāḥ

Translation

ఈ గోత్రంలో జన్మించినవారు సత్యవాక్కులు; వారు జితేంద్రియులు, సురూపులు, అల్పాహారులు, శుభముఖులు (ప్రకాశమయ ముఖములు) గలవారు.

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• गोत्रे: lineage, clan
• गोत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• जाताः: born
• जाताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जात (प्रातिपदिक; जात < जन् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

• सत्य: truthfully
• सत्य: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)

• संभाषिणः: speaking, conversing
• संभाषिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: संभाषिन् (प्रातिपदिक; संभाष् (धातु) + इन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• जितेन्द्रियाः: having conquered the senses
• जितेन्द्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; जित < जि (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण

• सुरूपाः: handsome, well-formed
• सुरूपाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अल्पाहाराः: eating little
• अल्पाहाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अल्प-आहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

• शुभाननाः: with auspicious faces
• शुभाननाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शुभ-आनन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dharmāraṇyakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Idealized ascetics/householders of a lineage: calm faces, restrained posture, simple diet offerings, a gentle aura around the head signifying tejas.

Characters & Entities

• Dharma (truthfulness, self-control)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthfulness, sense-control, and moderation are praised as the inner marks of dharmic refinement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the focus is ethical and lineage-based.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse commends disciplines (satya, indriya-jaya, alpāhāra) rather than formal rites.