Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

Devanagari script

स्कंद उवाच । किं कार्यं देव देवानां यत्त्वमाहूयसे त्वरम् । वृषं त्यक्त्वा कृपासिंधो कृपास्ति यदि मे वद

Transliteration

skaṃda uvāca | kiṃ kāryaṃ deva devānāṃ yattvamāhūyase tvaram | vṛṣaṃ tyaktvā kṛpāsiṃdho kṛpāsti yadi me vada

Translation

స్కందుడు అన్నాడు—హే దేవా! దేవతల ఏ కార్యం వల్ల మిమ్మల్ని ఇంత త్వరగా పిలుస్తున్నారు? హే కృపాసింధూ! వృషభాన్ని కూడా విడిచి—నాపై కృప ఉంటే చెప్పండి.

Word by Word

• स्कन्दः: Skanda
• स्कन्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक (here: predicate/accusative sense)

• कार्यम्: task/matter
• कार्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• देव: O Lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• आहूयसे: are being summoned/called
• आहूयसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-ह्वा (धातु)
• Form: लट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: 'are called')

• त्वरम्: quickly/in haste
• त्वरम्: Adhikarana (Manner/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्वर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)

• वृषम्: the bull
• वृषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• कृपासिन्धो: O ocean of compassion
• कृपासिन्धो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कृपा + सिन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कृपा एव सिन्धुः (ocean of compassion)

• कृपा: compassion
• कृपा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृपा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी/षष्ठी-एकवचन (Dative/Genitive); here: चतुर्थी (to me)

• वद: tell/speak
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Skanda

Skanda Dialogue

Listener: Śiva

Visual Art Cues

Scene: Skanda addresses Śiva: why are the gods summoning You so urgently? You even set aside the bull. O ocean of compassion, if You have grace, tell me.

Characters & Entities

• Skanda
• Śiva
• Devas
• Vṛṣabha (Nandin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A devotee seeks understanding through humility and trust in divine compassion, asking for guidance rather than assuming.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse advances the divine-event narrative that undergirds the Dharmāraṇya māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it highlights prayerful inquiry and seeking the Lord’s grace (kṛpā).