Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 26

Devanagari script

अंतरायेऽपि कार्येषु पतिं नोत्थापयेत्क्वचित् । स्त्रीधर्मिणी त्रिरात्रं तु स्वमुखं नैव दर्शयेत्

Transliteration

aṃtarāye'pi kāryeṣu patiṃ notthāpayetkvacit | strīdharmiṇī trirātraṃ tu svamukhaṃ naiva darśayet

Translation

కార్యాలలో అంతరాయం వచ్చినా ఆమె ఎప్పుడూ భర్తను లేపకూడదు. అలాగే స్త్రీధర్మ నియమాన్ని ఆచరించే స్త్రీ మూడు రాత్రులు తన ముఖాన్ని చూపకూడదు.

Word by Word

• अंतराये: in an obstacle/emergency
• अंतराये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अंतराय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• अपि: even, also
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/अवधारण/‘even’)

• कार्येषु: in tasks/affairs
• कार्येषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• उत्थापयेत्: should rouse/raise (him)
• उत्थापयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत् + स्था (धातु) (णिच् causative)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative)

• क्वचित्: ever, at any time
• क्वचित्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय (देश/काल-अव्यय: ‘ever/anywhere’)

• स्त्रीधर्मिणी: a woman observing women’s duties
• स्त्रीधर्मिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री + धर्मिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (‘स्त्रीणां धर्मः यस्याः/स्त्रीधर्मयुक्ता’)

• त्रिरात्रम्: for three nights
• त्रिरात्रम्: Kala-adhikarana (Time extent/काल)
• Type: Noun
• Root: त्रि + रात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि रात्राणि)

• तु: but, indeed
• तु: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (विरोध/अवधारण: ‘but/indeed’)

• स्वमुखम्: her own face
• स्वमुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘स्वं मुखम्’)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• एव: indeed, at all
• एव: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण/emphasis)

• दर्शयेत्: should show
• दर्शयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) (णिच् causative)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः (causative: ‘cause to see/show’)

Speaker

Narratorial voice within Dharmāraṇya Khaṇḍa (didactic instruction on strī-dharma; exact speaker not explicit in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: Night-time interior: husband asleep; woman quietly manages household tasks without waking him; later, she remains veiled/behind a screen for three nights as part of restraint.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consideration, restraint, and disciplined observance are presented as forms of dharma within household life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No sacred site is mentioned.

What ritualistic prescription is mentioned?

A vrata-like restraint is implied: “three nights” (tri-rātra) during which she does not show her face.