Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

Devanagari script

स धर्मोऽहं वरारोहे ददामि तव दुर्लभम् । तत्सर्वं प्रार्थय त्वं मे शीघ्रं चाप्सरसां वरे

Transliteration

sa dharmo'haṃ varārohe dadāmi tava durlabham | tatsarvaṃ prārthaya tvaṃ me śīghraṃ cāpsarasāṃ vare

Translation

హే వరారోహే! నేనే ఆ ధర్ముడను; దుర్లభమైనదైనా నీకు ప్రసాదిస్తాను. కాబట్టి, హే అప్సరల్లో శ్రేష్ఠురాలా! నీకు ఇష్టమైనదంతా త్వరగా నన్ను కోరుము.

Word by Word

• सः: he/that (I)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• धर्मः: Dharma
• धर्मः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• वरारोहे: O fair-hipped lady
• वरारोहे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आरोह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय (वरा आरोहा यस्याः/या)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन

• तव: to you/for you
• तव: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (वरम्/वस्तु)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• सर्वम्: all/entire
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (तत्)

• प्रार्थय: ask/request
• प्रार्थय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √अर्थ् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• मे: of me/my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन (एन्क्लिटिक)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kala (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अप्सरसाम्: of the Apsarases
• अप्सरसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अप्सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• वरे: O best (among)
• वरे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

Speaker

Yama

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varddhanī

Visual Art Cues

Scene: Dharma/Yama addresses Varddhanī tenderly, affirming ‘I am Dharma’ and offering rare boons; the apsaras stands poised, reverent, ready to request.

Characters & Entities

• Yama
• Dharma
• Apsaras (Varddhanī as implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is not merely law but a living divine power that can bestow rare blessings, especially when approached with truth and proper conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Dharmāraṇya setting; it does not name a particular tirtha, but reinforces the sacred atmosphere where Dharma directly manifests.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is prescribed; the scene centers on vara (boon) granted as a result of satya and dharmic engagement.