Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 62

Devanagari script

सत्यप्रतिज्ञां कुर्वाणास्तत्रस्थाः सुखिनोऽभवन् । चातुर्विद्या बहिर्ग्रामे राज्ञा तेन निवासिताः

Transliteration

satyapratijñāṃ kurvāṇāstatrasthāḥ sukhino'bhavan | cāturvidyā bahirgrāme rājñā tena nivāsitāḥ

Translation

సత్యప్రతిజ్ఞ చేసి అక్కడ నిలిచినవారు అందరూ సుఖులయ్యారు. ఆ రాజు ‘చాతుర్విద్య’లను గ్రామం వెలుపల నివసింపజేశాడు.

Word by Word

• सत्यप्रतिज्ञाम्: a true vow/promise
• सत्यप्रतिज्ञाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्य-प्रतिज्ञा (प्रातिपदिक; सत्य + प्रतिज्ञा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय (सत्याः प्रतिज्ञा)

• कुर्वाणाः: doing, making
• कुर्वाणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तरि), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘doing/making’

• तत्रस्थाः: staying there
• तत्रस्थाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तत्र-स्थ (प्रातिपदिक; तत्र + स्थ)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (तत्र स्थिताः)

• सुखिनः: happy
• सुखिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अभवन्: became, were
• अभवन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• चातुर्विद्याः: the four branches of learning (four Vedas/knowledges)
• चातुर्विद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चातुर्विद्य (प्रातिपदिक; चतुर् + विद्या)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्विगु (चतस्रो विद्याः)

• बहिः: outside
• बहिः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: बहिः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• ग्रामे: in the village
• ग्रामे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• राज्ञा: by the king
• राज्ञा: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-हेतु), एकवचन

• तेन: by him
• तेन: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• निवासिताः: were settled/made to reside
• निवासिताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-वास् (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगः ‘made to reside/settled’

Speaker

Narrator (speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king establishes a truthful vow; contented residents remain in the sacred forest-region; learned cāturvidyas are respectfully settled outside the main village boundary, indicating a planned sacred settlement.

Characters & Entities

• satya-pratijñā
• cāturvidya
• rājā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthful commitment (satya-pratijñā) and orderly living lead to communal peace and well-being.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A satya-pratijñā (solemn vow of truthfulness) is referenced, but no detailed rite is described.