Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 23

Devanagari script

यज्ञांते सीतया रामो विज्ञप्तः सुविनीतया । अस्याध्वरस्य संपत्ती दक्षिणां देहि सुव्रत

Transliteration

yajñāṃte sītayā rāmo vijñaptaḥ suvinītayā | asyādhvarasya saṃpattī dakṣiṇāṃ dehi suvrata

Translation

యజ్ఞాంతంలో సువినీతయైన సీత వినయంగా రాముని వేడుకుంది— “హే సువ్రతా! ఈ అధ్వరానికి సంబంధించిన సమస్త సంపత్తితో కూడిన యథోచిత దక్షిణను ప్రసాదించండి।”

Word by Word

• यज्ञ-अन्ते: at the end of the sacrifice
• यज्ञ-अन्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; यज्ञस्य अन्ते इति षष्ठी-तत्पुरुष

• सीतया: by Sītā
• सीतया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सीता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• विज्ञप्तः: was requested/informed
• विज्ञप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि + ज्ञप् (धातु) → विज्ञप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘विज्ञप्तः’ = ‘was requested/informed’

• सुविनीतया: by the very humble (one)
• सुविनीतया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सु + विनीत (प्रातिपदिक; वि + नी (धातु) → विनीत, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणं ‘सीतया’

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• अध्वरस्य: of the rite/sacrifice
• अध्वरस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• संपत्ती: the wealth/means (for it)
• संपत्ती: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सम् + पद् (धातु) → संपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन (वेदिक/काव्य-प्रयोगे द्विवचन-रूपम्); ‘संपत्ती’ = ‘सम्पत्तिं/सम्पत्ती’ (wealth/means)

• दक्षिणाम्: the sacrificial fee (dakṣiṇā)
• दक्षिणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• देहि: give
• देहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट् (imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• सुव्रत: O virtuous one
• सुव्रत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः ‘सु-व्रतः’

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma Khaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A completed yajña: fire-altar still glowing, priests seated with kuśa and ladles; Sītā, modest and composed, addresses Rāma to give full dakṣiṇā and completion-gifts.

Characters & Entities

• Sītā
• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacrifice becomes spiritually complete when it is sealed with dakṣiṇā and rightful gifts—dāna is integral to dharma, not optional.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse sets up the Dharmāraṇya context; the immediate glorification unfolds through the later naming of Sītāpura and Dharmālaya within Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Giving dakṣiṇā and the proper completion-gifts (saṃpatti) at the end of a yajña.