Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

हेमदानाच्च राजेंद्र न भूयः स्तनपो भवेत् । श्रीस्थले दर्शनं कृत्वा नरः पापात्प्रमुच्यते

Transliteration

hemadānācca rājeṃdra na bhūyaḥ stanapo bhavet | śrīsthale darśanaṃ kṛtvā naraḥ pāpātpramucyate

Translation

హే రాజేంద్రా! హేమదానం చేయుటవలన మనుష్యుడు మళ్లీ పాలుతాగే శిశువుగా (పరాధీనుడిగా) జన్మించడు. శ్రీస్థలంలో దర్శనం చేసినవాడు పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Word by Word

• हेमदानात्: from the gift of gold
• हेमदानात्: Apadana (Cause/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: हेम-दान (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हेम्नः दानम्)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय (conjunction)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः इन्द्रः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• भूयः: again, further
• भूयः: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• स्तनपः: a suckling (infant)
• स्तनपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्तनप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• श्रीस्थले: in Śrīsthāla
• श्रीस्थले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्थल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्रियाḥ स्थलम्)

• दर्शनम्: seeing, दर्शन
• दर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पापात्: from sin
• पापात्: Apadana (Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• प्रमुच्यते: is released, is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Unknown (Dharmāraṇya Khaṇḍa narrative voice; speaker not explicit in excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrīsthāla

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra (best of kings)

Visual Art Cues

Scene: A kingly donor offers gold in a ritual setting; in parallel, a pilgrim stands with folded hands before the sanctum of Śrīsthāla, receiving pāpa-mocana through darśana.

Characters & Entities

• Rājendra
• Śrīsthāla
• Dāna (charity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity and holy-site darśana elevate the soul—dāna refines destiny and tīrtha-darśana purifies sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śrīsthāla is praised as a place whose darśana liberates one from sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hemadāna (donation of gold) and performing darśana at Śrīsthāla.