Adhyaya 28

Verse 1

व्यास उवाच । गोवत्सान्नैरृते भागे दृश्यते लोहयष्टिका । स्वयंभुलिंगरूपेण रुद्रस्तत्र स्थितः स्वयम् । श्रीमार्कण्डेय उवाच । मोक्षतीर्थे सरस्वत्या नभस्ये चंद्रसंक्षये । विप्रान्संपूज्य विधिवत्तेभ्यो दत्त्वा च दक्षिणाम्

వ్యాసుడు పలికెను—గోవత్సాన నైరృత భాగమున లోహయష్టికా దర్శనమగును; అక్కడ స్వయంభూ లింగరూపమున రుద్రుడు స్వయంగా నివసించుచున్నాడు. శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—సరస్వతీ నదీ తీరమున మోక్షతీర్థమందు, నభస్య (భాద్రపద) మాసమున చంద్రక్షయ సమయమున బ్రాహ్మణులను విధివిధానముగా పూజించి వారికి దక్షిణ ఇవ్వవలెను।

Verse 2

एकविंशतिवारांस्तु भक्त्या पिंडस्य यत्फलम् । गयायां प्राप्यते पुंसां ध्रुवं तदिह तर्प्पणात्

గయలో ఇరవై ఒక్కసార్లు భక్తితో పిండదానం చేసినవారికి ఏ ఫలము లభించునో, అదే ఫలము ఇక్కడ తర్పణముచేత నిశ్చయంగా లభించును।

Verse 3

लोहयष्ट्यां कृते श्राद्धे नभस्ये चंद्रसंक्षये । प्रेतयोनिविनिर्मुक्ताः क्रीडंति पितरो दिवि

నభస్య (భాద్రపద) మాసమున చంద్రక్షయ సమయమున లోహయష్టికాలో శ్రాద్ధము చేసినచో, ప్రేతయోనినుండి విముక్తులైన పితరులు స్వర్గమున క్రీడించుదురు।

Verse 5

लोहयष्ट्याममावस्यां कार्यं भाद्रपदे जनैः । श्राद्धं वै मुनयः प्राहुः पितरो यदि वल्लभाः

భాద్రపద అమావాస్యనాడు లోహయష్టికాలో జనులు శ్రాద్ధము చేయవలెను; పితరులు ప్రియులైతే—అని మునులు ప్రకటించిరి।

Verse 6

क्षीरेण तु तिलैः श्वेतैः स्नात्वा सारस्वते जले । पितॄंस्तर्पयते यस्तु तृप्तास्तत्पितरो ध्रुवम्

పాలు మరియు తెల్ల నువ్వులతో సరస్వతీ జలమున స్నానము చేసి, ఎవడు పితృదేవతలకు తర్పణము చేయునో, అతని పితరులు నిశ్చయంగా తృప్తిచెందుదురు।

Verse 7

तत्र श्राद्धानि कुर्वीत सक्तुभिः पयसा सह । अमावास्यादिनं प्राप्य पितॄणां मोक्षमिच्छकैः

అక్కడ పితృమోక్షాన్ని కోరువారు అమావాస్యాది పవిత్ర దినం వచ్చినప్పుడు సత్తు మరియు పాలు కలిపి శ్రాద్ధకర్మను చేయవలెను।

Verse 8

रुद्रतीर्थे ततो धेनुं दद्याद्वस्त्रादिभूषिताम् । विष्णुतीर्थे हिरण्यं च प्रदद्यान्मोक्षमिच्छुकः

తదుపరి రుద్రతీర్థంలో మోక్షకాంక్షి వస్త్రాదులతో అలంకరించిన ఆవును దానం చేయాలి; విష్ణుతీర్థంలో బంగారాన్ని కూడా దానం చేయాలి।

Verse 9

गयायां पितृरूपेण स्वयमेव जनार्दनः । तं ध्यात्वा पुंडरीकाक्षं मुच्यते च ऋणत्रयात्

గయలో స్వయంగా జనార్దనుడు పితృరూపంగా నివసించుచున్నాడు; ఆ పుండరీకాక్ష ప్రభువును ధ్యానించితే త్రివిధ ఋణముల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది।

Verse 10

प्रार्थयेत्तत्र गत्वा तं देवदेवं जनार्दनम् । आगतोऽस्मि गयां देव पितृभ्यः पिंडदित्सया । एष पिंडो मया दत्तस्तव हस्ते जनार्दन

అక్కడికి వెళ్లి దేవదేవ జనార్దనుని ప్రార్థించాలి— “ఓ దేవా! పితృలకు పిండదానం చేయాలనే కోరికతో నేను గయకు వచ్చాను. ఓ జనార్దనా! ఈ పిండాన్ని నేను నీ చేతిలో అర్పించాను।”

Verse 11

परलोकगतेभ्यश्च त्वं हि दाता भविष्यसि । अनेनैव च मंत्रेण तत्र दद्याद्धरेः करे

“పరలోకానికి వెళ్లినవారికీ నీవే దాతవు అవుతావు।” ఇదే మంత్రంతో అక్కడ హరి చేతిలో అర్పించాలి।

Verse 12

चंद्रे क्षीणे चतुर्दश्यां नभस्ये पिंडमाहरेत् । पितॄणामक्षया तृप्तिर्भविष्यति न संशयः

చంద్రుడు క్షీణిస్తున్నప్పుడు, నభస్య మాస చతుర్దశిన పిండాన్ని తెచ్చి అర్పించాలి. అప్పుడు పితృదేవతల తృప్తి అక్షయమవుతుంది—సందేహం లేదు.

Verse 13

एकविंशतिवारांश्च गयायां पिंडपातनैः । भक्त्या तृप्तिमवाप्नोति लोहयष्ट्यां पितृतर्प्पणे

గయాలో ఇరవై ఒక్కసార్లు పిండపాతనం చేసి, భక్తితో పితృదేవతల తృప్తిని పొందుతాడు—ప్రత్యేకంగా లోహయష్టీలో పితృతర్పణ విధిలో.

Verse 14

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमत्र हि । फलप्रदः सुतान्भक्तानारोग्यमभयप्रदः

ఇక్కడ జలదానం చేసే వాడు పితృదేవతల తృప్తిని, అక్షయ సుఖాన్ని పొందుతాడు. ఈ తీర్థం/క్రియ ఫలప్రదం—భక్తిపరులైన కుమారులు, ఆరోగ్యం, అభయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 15

वित्तं न्यायार्जितं दत्तं स्वल्पं तत्र महाफलम् । स्नानेनापि हि तत्तीर्थे रुद्रस्यानुचरो भवेत्

న్యాయంగా సంపాదించిన ధనం, కొద్దిగా అయినా అక్కడ దానం చేస్తే మహాఫలాన్ని ఇస్తుంది. అలాగే ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసిన మాత్రాన కూడా రుద్రుని అనుచరుడవుతాడు.

Verse 28

इति श्रीस्कांदे महापुराणे एकाकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे पूर्वभागे धर्मारण्यमाहात्म्ये संक्षेपतस्तीर्थमाहात्म्य वर्णनं नामाष्टविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, తృతీయ బ్రహ్మఖండపు పూర్వభాగస్థ ధర్మారణ్యమాహాత్మ్యంలో ‘తీర్థమాహాత్మ్య సంక్షిప్త వర్ణనం’ అనే ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.