Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

हरते सकलं पापं तस्मिंस्तीर्थे स्थितस्य सः । मुक्तिदं मोक्षकामानां धनदं च धनार्थिनाम् । आयुर्दं सुखद चैव सर्वकामफलप्रदम्

Transliteration

harate sakalaṃ pāpaṃ tasmiṃstīrthe sthitasya saḥ | muktidaṃ mokṣakāmānāṃ dhanadaṃ ca dhanārthinām | āyurdaṃ sukhada caiva sarvakāmaphalapradam

Translation

ఆ తీర్థంలో నివసించువాడి సమస్త పాపాన్ని ఆయన హరిస్తాడు. మోక్షకాములకు ముక్తిని, ధనార్థులకు ధనాన్ని, ఆయుష్షును సుఖాన్ని కూడా ఇచ్చి, అన్ని ధర్మసమ్మత కోరికల ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తాడు।

Word by Word

• हरते: removes
• हरते: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• सकलम्: entire
• सकलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• तीर्थे: in the tīrtha
• तीर्थे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्थितस्य: of (one) staying
• स्थितस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त/क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (स्थितस्य = of one who is staying)

• सः: he/that (tīrtha)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• मुक्तिदम्: giver of liberation
• मुक्तिदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (मुक्तिं ददाति इति)

• मोक्षकामानाम्: of those desiring liberation
• मोक्षकामानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मोक्षस्य कामः)

• धनदम्: giver of wealth
• धनदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (धनं ददाति इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• धनार्थिनाम्: of wealth-seekers
• धनार्थिनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक) + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (धनम् अर्थयते इति)

• आयुःदम्: giver of long life
• आयुःदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (आयुः ददाति इति)

• सुखदम्: giver of happiness
• सुखदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• सर्वकामफलप्रदम्: bestower of the fruits of all desires
• सर्वकामफलप्रदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां कामानां फलम् प्रददाति इति)

Speaker

Skanda (deduced from Skanda Purāṇa narrative context; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims residing near a Viṣṇu shrine by a sacred waterbody; the deity’s invisible grace depicted as light removing dark ‘pāpa’ clouds; symbols of mokṣa (upward path), wealth (kalasha), longevity (amṛta).

Characters & Entities

• Hari
• Mokṣa
• Dhana
• Āyus

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine presence at a tīrtha is portrayed as both purifying (destroying sin) and fulfilling (granting liberation and worldly well-being).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya tīrtha of this chapter—praised as a place where Hari’s grace is immediately accessible.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-vāsa (staying/abiding at the holy place) is highlighted as a meritorious practice, alongside the implied acts of worship and bathing in the surrounding verses.