Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49
Devanagari script
एवं प्रनषणं नष्टास्ते गताश्च दिशो दिश । धर्मारण्ये न तिष्ठंति वाडवा वणिजोऽपि वा
Transliteration
evaṃ pranaṣaṇaṃ naṣṭāste gatāśca diśo diśa | dharmāraṇye na tiṣṭhaṃti vāḍavā vaṇijo'pi vā
Translation
ఇలా వారు పూర్తిగా గందరగోళంలో పడి దారి తప్పి అన్ని దిశలకూ వెళ్లిపోయారు. ధర్మారణ్యంలో గుర్రాల వ్యాపారులూ లేరు, వాణిజులూ కూడా నిలువలేదు।
Word by Word
एवम्thus/in this way
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)
प्रनषणम्into ruin/utterly lost
प्रनषणम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्र-नश् (धातु) + प्रनशन (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-प्रातिपदिक (भाववाचक, ‘perishing/ruin’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of manner)
नष्टाःruined/lost
नष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) + नष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अस्मि’ लुप्त
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गताःwent
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अस्मि’ लुप्त
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
दिशःdirections
दिशः:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
दिशः(to) various directions
दिशः:
Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
धर्मारण्येin Dharmāraṇya (the forest)
धर्मारण्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म + अरण्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मस्य अरण्यम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negator/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
तिष्ठन्तिthey stay/remain
तिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद
वाडवाःVāḍavas (a people/group)
वाडवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाडव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
वणिजःmerchants
वणिजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवणिज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवादार्थक निपात (particle: also/even)
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Vyāsa continuing the account)
Characters & Entities
D
DharmāraṇyaV
Vāḍavāḥ (horse-traders)V
Vaṇijaḥ (merchants)FAQs
When adharma or hostile forces prevail, even thriving human activity withdraws; sacred places can become inaccessible until restored.
Dharmāraṇya is the focal sacred region, described as becoming untenable for travelers and traders.
None in this verse.