Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 2›Shloka 28
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

मासोपवासैः कृशितास्तथा चांद्रायणादिभिः । सदाचाराश्च ब्रह्मण्याः केन नित्यो पजीविनः । तत्सर्वमादितः कृत्स्नं ब्रूहि मे वदतां वर

Transliteration

māsopavāsaiḥ kṛśitāstathā cāṃdrāyaṇādibhiḥ | sadācārāśca brahmaṇyāḥ kena nityo pajīvinaḥ | tatsarvamāditaḥ kṛtsnaṃ brūhi me vadatāṃ vara

Translation

మాసోపవాసాలు, చాంద్రాయణాది వ్రతాలతో వారు కృశులయ్యారు. వారు సదాచారులు, బ్రహ్మనిష్ఠులు; అయితే నిత్య జీవనోపాధిని ఏ విధంగా పొందేవారు? వాక్యశ్రేష్ఠా, ఆది నుండి సమస్తాన్ని సంపూర్ణంగా నాకు చెప్పండి.

Word by Word
मासोपवासैःby monthly fasts
मासोपवासैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + उपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; तत्पुरुष (मासे उपवासः)
कृशिताःemaciated
कृशिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√कृश् (धातु) ; क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘emaciated’
तथाthus/likewise
तथा:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
चांद्रायणादिभिःby Cāndrāyaṇa and other (vows)
चांद्रायणादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचांद्रायण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; तत्पुरुष (चांद्रायणं आदिः येषाम्)
सदाचाराःof proper conduct
सदाचाराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारय (सद्-आचाराः)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
ब्रह्मण्याःdevoted to Brahman/orthodox
ब्रह्मण्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘ब्रह्मणि हिताः/ब्रह्मपराः’
केनby whom/with what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
नित्यःconstant/always
नित्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (पजीविनः इत्यस्य विशेषणार्थे—नित्यं/नित्याः इति पाठभेदे सम्भवः)
उपजीविनःthose who subsist (on something)
उपजीविनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउप+√जीव् (धातु) ; णिनि/इन्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक ‘उपजीविन्’
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘livelihood-dependent’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत् इत्यस्य विशेषण
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘from the beginning’
कृत्स्नम्entire/complete
कृत्स्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वम् इत्यस्य पर्याय-विशेषण
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी (4/6), एकवचन; सर्वनाम, एन्क्लिटिक
वदताम्of speakers
वदताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ) ‘वदत्’ का षष्ठी बहुवचन (वदताम्) — ‘of those who speak’
वरO best one
वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
Speaker

Unspecified in snippet (questioner requesting details from the sage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya Kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ascetics thin from fasting sit near an āśrama; the questioner, moved, asks how they sustain themselves; visual contrast between austerity and the implied generosity of donors/forest produce.

Characters & Entities
C
Cāndrāyaṇa

FAQs

Austerity must harmonize with dharmic livelihood; sacred life includes both vrata and righteous sustenance.

Dharmāraṇya, where such vow-keeping Brāhmaṇas are portrayed as residents/guardians.

Month-long fasting (māsa-upavāsa) and the Cāndrāyaṇa observance are referenced.

←Previous Verse
Next Verse→