Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

Devanagari script

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं लोकानां हितकाम्यया । इन्द्रेश्वरं तु राजेंद्र पुष्पधूपादिकैः सदा

Transliteration

sarvapāpaviśuddhyarthaṃ lokānāṃ hitakāmyayā | indreśvaraṃ tu rājeṃdra puṣpadhūpādikaiḥ sadā

Translation

హే రాజేంద్రా! లోకహితాన్ని కోరుతూ, సమస్త పాపశుద్ధి కోసం పుష్పధూపాదులను సమర్పించి ఇంద్రేశ్వరుని నిత్యం పూజించవలెను।

Word by Word

• सर्वपापविशुद्ध्यर्थम्: for the purpose of purification from all sins
• सर्वपापविशुद्ध्यर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: सर्व + पाप + विशुद्धि + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—(सर्वपापानां विशुद्ध्यर्थम्) षष्ठी-तत्पुरुषः

• लोकानाम्: of the worlds/people
• लोकानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• हितकाम्यया: with the desire for welfare (of others)
• हितकाम्यया: Hetu (Cause/Motive/हेतु)
• Type: Noun
• Root: हित + काम्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; समासः—(हितं काम्यते इति) तत्पुरुषः

• इन्द्रेश्वरम्: Indreśvara (Lord Indra/Indra’s Lord)
• इन्द्रेश्वरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (इन्द्राणाम् ईश्वरः)

• तु: indeed/but
• तु: Discourse particle (Nipāta/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (राज्ञां इन्द्रः)

• पुष्पधूपादिकैः: with flowers, incense, and the like
• पुष्पधूपादिकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प + धूप + आदिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (पुष्पं च धूपः च) + आदिक-प्रत्ययार्थ (etc.)

• सदा: always
• सदा: Adverbial (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Speaker

Unspecified (Purāṇic narrator addressing a king; likely a sage/narrator in Dharmāraṇya Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Indreśvara (Dharmāraṇya)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: rājendra (king)

Visual Art Cues

Scene: A king or chief devotee stands before the Indreśvara liṅga in a forest-temple setting (Dharmāraṇya), offering fresh flowers and wafting incense; attendants hold lamps and water-vessels; the mood is serene and reformative.

Characters & Entities

• Indreśvara
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Self-purification and public welfare are joined through steady devotion and simple offerings to Śiva (Indreśvara).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Indreśvara shrine-context within the Dharmāraṇya/Indratīrtha Māhātmya (as indicated by the surrounding verses).

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular pūjā to Indreśvara with flowers, incense, and similar upacāras.