Adhyaya 17

Verse 1

व्यास उवाच । दक्षिणे स्थापिता राजञ्छांता देवी महाबला । सा विविधाम्बरधरा वनमालाविभूषिता

వ్యాసుడు పలికెను—ఓ రాజా, దక్షిణ దిశలో మహాబలమైన శాంతా దేవి ప్రతిష్ఠింపబడింది. ఆమె నానావిధ వస్త్రధారిణి, వనమాలలతో విభూషితురాలు.

Verse 2

तामसी सा महाराज मधुकैटभनाशिनी । विष्णुना तत्र वै न्यस्ता शिवपत्नी नृपोत्तम

ఓ మహారాజా, ఆమె తామసీ—మధు కైటభులను సంహరించినది. ఓ నృపోత్తమా, అదే స్థలంలో విష్ణువు ఆమెను స్థాపించాడు; ఆమె శివపత్నీ.

Verse 3

सा चैवाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा । कृष्णांबरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता

ఆ దేవి అష్టభుజ, రమణీయ, మేఘశ్యామ, మనోహర. ఆమె నల్లని వస్త్రాలు ధరించి, వ్యాఘ్రవాహనంపై ఆసీనురాలై ఉంది.

Verse 4

द्वीपिचर्मपरीधाना दिव्याभरणभूषिता । घंटात्रिशूलाक्षमालाकमंडलुधरा शुभा

ఆమె ద్వీపిచర్మాన్ని ధరించి, దివ్యాభరణాలతో అలంకృతురాలు. శుభస్వరూపిణి ఆ దేవి గంట, త్రిశూలం, అక్షమాల, కమండలును ధరిస్తుంది.

Verse 5

अलंकृतभुजा देवी सर्वदेवनमस्कृता । धनं धान्यं सुतान्भोगान्स्वभक्तेभ्यः प्रयच्छति

అలంకృత భుజలతో, సమస్త దేవతలచే నమస్కరింపబడే దేవి తన భక్తులకు ధనం, ధాన్యం, సంతానం మరియు భోగసుఖాలను ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 6

पूजयेत्कमलै र्दिव्यैः कर्पूरागरुचंदनैः । तदुद्देशेन तत्रैव पूजयेद्द्विजसत्तमान्

దివ్య కమలాలు, కర్పూరం, అగరు, చందనం తో దేవిని పూజించాలి; అలాగే అదే సంకల్పంతో అక్కడే శ్రేష్ఠ ద్విజులను కూడా సత్కరించి పూజించాలి.

Verse 7

कुमारीर्भोजयेदन्नैर्विविधैर्भक्तिभावतः । धूपैर्दीपैः फलैः रम्यैः पूजयेच्च सुरादिभिः

భక్తిభావంతో కుమారీలకు వివిధ ఆహారాలతో భోజనం పెట్టాలి; అలాగే ధూపం, దీపం, మనోహర ఫలాలు మరియు విధిప్రకారం సురా మొదలైన అర్పణలతో పూజించాలి.

Verse 8

मांसैस्तु विविधैर्दिव्यैरथवा धान्यपिष्टजैः । अन्यैश्च विविधैर्धान्यैः पायसैर्वटकैस्तथा

వివిధ ఉత్తమ మాంసాలతో గానీ, లేదా ధాన్యపిండితో చేసిన పదార్థాలతో గానీ; ఇంకా ఇతర రకాల ధాన్యాలు, పాయసం, వటకాలు మొదలైనవాటితో కూడా (నైవేద్యం) అర్పించవచ్చు.

Verse 9

ओदनैः कृशरापूपैः पूजयेत्सुसमाहितः । स्तुतिपाठेन तत्रैव शक्तिस्तोत्रैर्मनोहरैः

సుసమాహిత మనస్సుతో ఓదనము, కృశరా, పూపములతో పూజించాలి; అలాగే అక్కడే స్తుతిపాఠంగా మనోహర శక్తి-స్తోత్రాలను పఠించాలి.

Verse 10

रिपवस्तस्य नश्यंति सर्वत्र विजयी भवेत् । रणे राजकुले द्यूते लभते जयमंगलम्

అతని శత్రువులు సర్వత్ర నశిస్తారు; అతడు ఎక్కడైనా విజేతగా నిలుస్తాడు. యుద్ధంలో, రాజసభలో, ద్యూతక్రీడలో కూడా అతడు జయమంగళాన్ని పొందుతాడు.

Verse 11

सौम्या शांता महाराज स्थापिता कुलमातृका । श्रीमाता सा प्रसिद्धा च माहात्म्यं शृणु भूपते

ఓ మహారాజా, ఆ దేవి సౌమ్యా, శాంతా; ఆమెను కులమాతృకగా స్థాపించారు. ఆమె ‘శ్రీమాత’గా ప్రసిద్ధి; ఓ భూపతే, ఆమె మహాత్మ్యాన్ని వినుము.

Verse 12

कुलमाता महाशक्तिस्तत्रास्ते नृपसत्तम । कुमारी ब्रह्मपुत्री सा रक्षार्थं विधिना कृता

ఓ నృపశ్రేష్ఠా, అక్కడ కులమాత—మహాశక్తి—వసిస్తుంది. ఆమె కుమారీ, బ్రహ్ముని కుమార్తె; రక్షణార్థం విధివిధానంగా స్థాపించబడింది.

Verse 13

स्थानमाता च सा देवी श्रीमाता साभिधानतः । त्रिरूपा सा द्विजातीनां निर्मिता रक्षणाय च

ఆ దేవి స్థానమాత కూడా; నామతః ఆమె ‘శ్రీమాత’. ఆమె త్రిరూపిణి, ద్విజుల రక్షణార్థముగాను నిర్మితురాలు.

Verse 14

कमण्डलुधरा देवी घण्टाभरणभूषिता । अक्षमालायुता राजञ्छुभा सा शुभरूपिणी

ఓ రాజా, ఆ దేవి కమండలును ధరించి, ఘంటాభరణాలతో అలంకృతురాలు, అక్షమాలతో యుక్తురాలు; ఆమె శుభా, శుభరూపిణి.

Verse 15

कुमारी चादिमाता च स्थानत्राणकरापि च । दैत्यघ्नी कामदा चैव महामोहविनाशिनी

ఆమె కుమారీ, ఆదిమాత; పవిత్రస్థానాన్ని కాపాడే రక్షకురాలు. దైత్యఘ్నీ, ధర్మసమ్మత కోరికలను ప్రసాదించేది, మహామోహాన్ని నశింపజేసేది.

Verse 16

भक्तिगम्या च सा देवी कुमारी ब्रह्मणः सुता । रक्तांबरधरा साधुरक्तचंदनचर्चिता

ఆ దేవీ కుమారీ భక్తితోనే చేరదగినది; ఆమె బ్రహ్ముని కుమార్తె. ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, మంగళస్వరూపిణి, ఎర్ర చందనంతో అలంకృతురాలు.

Verse 17

रक्तमाल्या दशभुजा पंचवक्त्रा सुरेश्वरी । चंद्रावतंसिका माता सुरा सुरनमस्कृता

ఎర్ర మాలతో అలంకృతురాలు, దశభుజా, పంచవక్త్రా అయిన ఆమె దేవతల అధీశ్వరి. చంద్రుడు ఆభరణంగా ఉన్న ఆ మాతను దేవులు, అసురులు ఇద్దరూ నమస్కరిస్తారు.

Verse 18

साक्षात्सरस्वतीरूपा रक्षार्थं विधिना कृता । ओंकारा सा महापुण्या काजेशेन विनिर्मिता

ఆమె సాక్షాత్తు సరస్వతీ స్వరూపిణి; రక్షణార్థం విధి (బ్రహ్మ) చేత నిర్మితురాలు. ఆమె ఓంకార స్వరూపిణి, మహాపుణ్యమయి, కాజేశునిచే ప్రదర్శితురాలు.

Verse 19

ऋषिभिः सिद्धयक्षा दिसुरपन्नगमानवैः । प्रणम्यांघ्रियुगा तेभ्यो ददाति मनसेप्सितम्

ఋషులు, సిద్ధులు, యక్షులు, దేవతలు, నాగులు, మనుష్యులు—అందరూ ఆమె పాదయుగ్మానికి నమస్కరిస్తారు; ఆమె వారికి మనసు కోరిన వరాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 20

पालयन्ती च संस्थानं द्विजातीनां हिताय वै । यथौरसान्सुतान्माता पालयन्तीह सद्गुणैः

ఆమె ద్విజుల హితార్థం ఈ పవిత్ర సంస్థానాన్ని కాపాడుతుంది; తల్లి స్నేహసద్గుణాలతో తన ఔరస కుమారులను ఎలా పోషిస్తుందో, అలాగే ఆమె ఇక్కడ పరిరక్షిస్తుంది।

Verse 21

अथ पालयती देवी श्रीमाता कुलदेवता । उपद्रवाणि सर्वाणि नाशयेत्सततं स्तुता

ఇలా పరిరక్షించే దేవి—శ్రీమాత, కులదేవత—నిత్యం స్తుతింపబడితే సమస్త ఉపద్రవాలు, బాధలు నశింపజేస్తుంది।

Verse 22

सर्वविघ्नोपशमनी श्रीमाता स्मरणेन हि । विवाहे चोपवीते च सीमंते शुभकर्मणि

కేవలం స్మరణమాత్రంతోనే శ్రీమాత సమస్త విఘ్నాలను శమింపజేస్తుంది—ప్రత్యేకంగా వివాహం, ఉపవీతం (ఉపనయనం) మరియు సీమంతోన్నయన వంటి శుభకర్మల్లో।

Verse 23

सर्वेषु भक्तकार्येषु श्रीमाता पूज्यते सदा । यथा लंबोदरं देवं पूज यित्वा समारभेत्

భక్తుల అన్ని కార్యాలలో శ్రీమాతను ఎల్లప్పుడూ పూజిస్తారు; ఎలా లంబోదర దేవుడు (గణేశుడు) పూజించి కార్యం ప్రారంభిస్తారో అలాగే।

Verse 24

कार्यं शुभं सर्वमपि श्रीमातरं तथा नृप । यत्किंचिद्भोजनं त्वत्र ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति

ఓ నృపా! ప్రతి శుభకార్యంలో అలాగే శ్రీమాతను కూడా సత్కరించి పూజించాలి; ఇక్కడ లభ్యమయ్యే ఏ భోజనమైనా బ్రాహ్మణులకు సమర్పించాలి।

Verse 25

अथवा विनिवेद्यं च क्रियते यत्परस्परम् । अनिवेद्य च तां राजन्कुर्वाणो विघ्नमेष्यति

లేదా, ఓ రాజా! పరస్పర వ్యవహారాలలో ఏ కార్యం చేయబడునో, అది ముందుగా దేవికి నివేదించి మాత్రమే చేయవలెను. ఆమెకు నివేదించక చేయువాడు తప్పక విఘ్నములను పొందును.

Verse 26

तस्मात्तस्यै निवेद्याथ ततः कर्म समारभेत् । तद्वरेणाखिलं कर्म अविघ्नेन हि सिद्धति । हेमंते शिशिरे प्राप्ते पूजयेद्धर्मपुत्रिकाम्

కాబట్టి ముందుగా ఆమెకు నివేదించి, ఆపై కార్యాన్ని ప్రారంభించవలెను. ఆమె వరముచేత సమస్త కార్యములు విఘ్నములేక సిద్ధించును. హేమంత, శిశిర ఋతువులు వచ్చినప్పుడు ధర్మపుత్రికను పూజించవలెను.

Verse 27

हेमपत्रे समालिख्य राजते वाथ कारयेत् । पादुकां चोत्तमां राजञ्छ्रीमातायै निवेदयेत्

ఓ రాజా! స్వర్ణపత్రంపై లిఖించి—లేదా వెండిలో చేయించి—ఉత్తమ పాదుకలను శ్రీమాతకు నివేదించవలెను.

Verse 28

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा तिलामलकमिश्रितैः । वासोभिः सुमनोभिश्च दुकूलैः सुमनोहरैः

స్నానము చేసి శుచిగా అయి, నువ్వులు–ఉసిరిక మిశ్రమ ద్రవ్యాలతో; అలాగే వస్త్రాలు, సువాసన పుష్పాలు, మనోహరమైన సన్నని దుకూల వస్త్రాలతో (పూజించవలెను).

Verse 29

लेपयेच्चंदनैः शुभ्रैः कुकुमैः सिंदुरासकैः । कर्पूरागुरुकस्तूरीमिश्रितैः कर्द्दमैस्तथा

తెల్లని శుభ్రమైన చందనంతో, కుంకుమ మరియు ఎర్ర సిందూరంతో (దేవిని) లేపనం చేయవలెను; అలాగే కర్పూరం, అగరు, కస్తూరి మిశ్రమమైన సుగంధ అంగరాగాలతో కూడ.

Verse 30

कर्णिकारैश्च कह्लारैः करवीरैः सितारुणैः । चंपकैः केतकीभिश्च जपा कुसुमकैस्तथा

కర్ణికార పుష్పాలు, కహ్లార కమలాలు, తెల్ల-ఎర్ర కరవీర పువ్వులు, చంపక, కేతకీ మరియు జపా (మందార) పుష్పాలతో భక్తితో పూజ చేయవలెను।

Verse 31

यक्षकर्द्दमकैश्चैव विल्वपत्रैरखंडितैः । पालाशजातिपुष्पैश्च वटकैर्माषसंभवैः । पूपभक्तादिदालीभिस्तोषयेच्छाकसंचयैः

యక్షకర్దమం (సుగంధ లేపనం), చీలని బిల్వపత్రాలు, పలాశ మరియు జాతి (మల్లె) పుష్పాలు, మాషం (మినప)తో చేసిన వడలు—పూపం, అన్నం మొదలైన వంటకాలతో పాటు విస్తారమైన శాకాహారాలతో దేవిని తృప్తిపరచాలి।

Verse 32

धूपदीपादिपूर्वं तु पूजयेज्जगदंबिकाम् । तद्धियैव कुमारीर्वै विप्रानपि च भोजयेत् । पायसैर्घृतयुक्तैश्च शर्करामिश्रितैर्नृप

ముందుగా ధూపదీపాదులతో జగదంబికను పూజించాలి। అదే భావంతో, ఓ రాజా, కుమారికలను మరియు బ్రాహ్మణులను కూడా నెయ్యి కలిపిన, చక్కెర మిశ్రమమైన పాయసంతో భోజనం పెట్టాలి।

Verse 33

पक्वान्नैर्मोदकाद्यैश्च तर्पयेद्भक्तिभावतः । तर्प्यमाणे द्विजैकस्मिन्सहस्रफलमश्नुते

పక్వాన్నాలు, మోదకాలు మొదలైనవాటితో భక్తిభావంతో వారిని తృప్తిపరచాలి। ఈ విధంగా ఒక్క బ్రాహ్మణుడు తృప్తి పొందినా సహస్రఫలం లభిస్తుంది।

Verse 34

दैत्यानां घातकं स्तोत्रं वाचयेच्च पुनः पुनः । एकाग्रमानसो भूत्वा श्रीमातरं स्तुवीय यः

దైత్యనాశకమైన స్తోత్రాన్ని మళ్లీ మళ్లీ పఠించాలి। ఏకాగ్రచిత్తుడై శ్రీమాతను స్తుతించేవాడు (మహత్తర ఫలాన్ని పొందుతాడు)।

Verse 35

तस्य तुष्टा वरं दद्यात्स्नापिता पूजिता स्तुता । अनिष्टानि च सर्वाणि नाशयेद्धर्मपुत्रिका

స్నానం చేయించి, పూజించి, స్తుతించినప్పుడు ప్రసన్నమైన ఆ ధర్మపుత్రిక వరాలను ప్రసాదించి సమస్త అనిష్టాలను నశింపజేస్తుంది.

Verse 36

अपुत्रो लभते पुत्रान्नि र्धनो धनवान्भवेत् । राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते च ताम्

సంతానం లేనివాడు సంతానాన్ని పొందుతాడు, దరిద్రుడు ధనవంతుడవుతాడు; రాజ్యాన్ని కోరువాడు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు, విద్యార్థి విద్యను కూడా పొందుతాడు.

Verse 37

श्रियोर्थी लभते लक्ष्मीं भार्यार्थी लभते च ताम् । प्रसादाच्च सरस्वत्या लभते नात्र संशयः

శ్రీని కోరువాడు లక్ష్మీని పొందుతాడు; భార్యను కోరువాడు భార్యను కూడా పొందుతాడు; సరస్వతీ ప్రసాదంతో ఇవన్నీ లభిస్తాయి—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 38

अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः

చివరికి సరస్వతీ ప్రసాదంతో మనిషి నిశ్చయంగా దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన పరమ స్థానాన్ని పొందుతాడు.