Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3
Devanagari script
ब्रह्मोवाच । विश्वकर्मस्त्वमेवासि कार्यकर्ता सदा विभो । शीघ्रमेव कुरु त्वं वै वक्त्रं सांद्रं च धन्विनः
Transliteration
brahmovāca | viśvakarmastvamevāsi kāryakartā sadā vibho | śīghrameva kuru tvaṃ vai vaktraṃ sāṃdraṃ ca dhanvinaḥ
Translation
బ్రహ్ముడు పలికెను—హే విభూ విశ్వకర్మా! నీవే సదా కార్యసాధకుడవు. కనుక ఆ ధనుర్ధరునికి త్వరగా దృఢమైన, ఘనమైన ముఖము (శిరస్సు) నిర్మించుము.
Word by Word
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विश्वकर्मन्O Viśvakarman
विश्वकर्मन्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बोधनार्थे (addressed); समासः—तत्पुरुष (विश्व + कर्मन्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
एवindeed, only
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारणा)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
कार्यकर्ताthe maker/performer of the task
कार्यकर्ता:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘doer of the work’)
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb of frequency)
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारणा)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
कुरुdo, make
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Avadharana (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/सम्भावनार्थक-अव्यय (particle)
वक्त्रम्face, mouth
वक्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सांद्रम्dense, solid, compact
सांद्रम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसांद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (वक्त्रम्-विशेषण)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
धन्विनःof the archer
धन्विनः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधन्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
Speaker
Brahmā
Visual Art Cues
Scene: Close scene of Brahmā issuing an urgent commission to Viśvakarmā: ‘Quickly make a solid face/head for the archer’; Viśvakarmā attentive, ready to craft.
Characters & Entities
B
BrahmāV
ViśvakarmāD
Dhanvin (the archer)FAQs
Divine order includes repair and renewal; rightful skill used in service of dharma becomes sacred work.
No tīrtha is specified; the emphasis is on divine administration and restoration.
None; it is an instruction within the narrative.