Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 59
Devanagari script
मुदितास्ताः प्रमुञ्चंति वल्मीकं चाग्रतो हरेः । कोटिपार्श्वे ततो नीतं वल्मीकं पर्वतोपमम्
Transliteration
muditāstāḥ pramuñcaṃti valmīkaṃ cāgrato hareḥ | koṭipārśve tato nītaṃ valmīkaṃ parvatopamam
Translation
ఆనందించిన వారు హరి ముందర వల్మీకమును విడిచిరి; తరువాత ధనుస్సు కొన భాగపు పక్కన ఆ పర్వతసమాన వల్మీకము ఒక వైపుకు తరలింపబడెను।
Word by Word
मुदिताःgladdened
मुदिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
ताःthey/those (f.)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
प्रमुञ्चन्तिrelease/let go
प्रमुञ्चन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + मुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
वल्मीकम्anthill
वल्मीकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवल्मीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
हरेःof Hari
हरेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
कोटिपार्श्वेat the side of the tip/edge
कोटिपार्श्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकोटि-पार्श्व (प्रातिपदिक; कोटि + पार्श्व)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
ततःthen/from there
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'then/from there')
नीतम्carried/led
नीतम्:
Kriya-visheshana (Predicative/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootनी (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
वल्मीकम्anthill
वल्मीकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवल्मीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
पर्वतोपमम्mountain-like
पर्वतोपमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर्वत-उपम (प्रातिपदिक; पर्वत + उपम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
Speaker
Vyāsa
Skanda Dialogue
Listener: Yudhiṣṭhira
Visual Art Cues
Scene: The gods, rejoicing, release a massive ant-hill before Hari; the ant-hill, now mountain-like, is carried away toward the side of the bow’s tip.
Characters & Entities
H
HariD
DevasV
Valmīka (ant-hill)FAQs
What appears immovable becomes movable under divine will—teaching humility before the power of the Lord.
No specific tīrtha is named; the setting remains within the Dharmāraṇya narrative.
None; it is a descriptive miracle-event within the story.