Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36

Devanagari script

हिरण्मयेषु पात्रेषु पायसं घृतसंयुतम् । शर्करामधुसंयुक्तं शाकैर्जुष्टं मनोरमैः

Transliteration

hiraṇmayeṣu pātreṣu pāyasaṃ ghṛtasaṃyutam | śarkarāmadhusaṃyuktaṃ śākairjuṣṭaṃ manoramaiḥ

Translation

సువర్ణ పాత్రలలో ఆమె ఘృతమిశ్రిత పాయసాన్ని వడ్డించింది; అది శర్కరా, మధువులతో కలసి ఉండి, మనోహరమైన శాకవంటలతో కూడి ఉంది।

Word by Word

• हिरण्मयेषु: in golden (vessels)
• हिरण्मयेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), बहुवचनम्; विशेषणम् (पात्रेषु) — Neuter, Locative (7th), Plural; adjectival

• पात्रेषु: in vessels
• पात्रेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम् — Neuter, Locative (7th), Plural

• पायसम्: rice-pudding
• पायसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पायस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम् — Neuter, Accusative (2nd), Singular

• घृतसंयुतम्: mixed with ghee
• घृतसंयुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; विशेषणम् (पायसम्) — Neuter, Accusative, Singular; past passive participle used adjectivally

• शर्करामधुसंयुक्तम्: combined with sugar and honey
• शर्करामधुसंयुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शर्करा (प्रातिपदिक) + मधु (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तं कृदन्तम्; विशेषणम् (पायसम्) — Neuter, Accusative, Singular; adjectival PPP

• शाकैः: with vegetables/greens
• शाकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शाक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम् — Neuter, Instrumental (3rd), Plural

• जुष्टम्: seasoned/served with
• जुष्टम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जुष्ट (कृदन्त; √जुष् (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तं कृदन्तम्; विशेषणम् (पायसम्) — Neuter, Accusative, Singular; 'enjoyed/seasoned'

• मनोरमैः: delightful
• मनोरमैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (शाकैः) — Neuter, Instrumental, Plural; adjectival

Speaker

Narrator (context not provided; likely a Purāṇic narrator relating events within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A royal lady serves pāyasa in golden bowls, ghee glistening on the surface, with sugar and honey, surrounded by neatly arranged vegetable dishes; brāhmaṇas seated in orderly rows.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Annadāna—feeding honored guests with purity and generosity—is upheld as a meritorious dharma-act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it focuses on the dharma of reverential feeding.

What ritualistic prescription is mentioned?

Serving sanctified food offerings—especially pāyasa with ghee, honey, and sugar—prepared and presented respectfully.