Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 143
Devanagari script
स्वप्नोयं किमु न स्वप्नो भ्रमोऽयं किं तु न भ्रमः । एष धूर्तोऽथवा कश्चिद्यक्षो गंधर्व एव वा
Transliteration
svapnoyaṃ kimu na svapno bhramo'yaṃ kiṃ tu na bhramaḥ | eṣa dhūrto'thavā kaścidyakṣo gaṃdharva eva vā
Translation
ఇది స్వప్నమా, లేక స్వప్నం కాదా? ఇది భ్రమనా, లేక భ్రమం కాదా? ఇతడు మోసగాడా, లేక ఏదైనా యక్షుడా, లేదా నిజంగా గంధర్వుడా?
Word by Word
स्वप्नःdream
स्वप्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
किमुis it perhaps?
किमु:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + उ (अव्यय-समुच्चय)
Formप्रश्न-निपात (interrogative particle: 'is it perhaps?')
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
स्वप्नःdream
स्वप्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भ्रमःdelusion
भ्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
किम्what?/is it?
किम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थे अव्ययीभूतम् (interrogative particle)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपात (but/indeed)
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
भ्रमःdelusion
भ्रमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
धूर्तःrogue/trickster
धूर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथवाor else
अथवा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive: or)
कश्चित्someone/any
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितवाचक-सर्वनाम (indefinite pronoun)
यक्षःyaksha
यक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गन्धर्वःgandharva
गन्धर्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/बल)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
Speaker
Unspecified woman (inner questioning/monologue in the narrative)
Visual Art Cues
Scene: The heroine looks around anxiously, half-turning as if to flee, while the mysterious figure stands poised; faint silhouettes of celestial musicians or forest spirits hover in imagination.
Characters & Entities
Y
YakṣaG
GandharvaFAQs
When confronted with the extraordinary, the mind oscillates between faith and doubt; discernment is needed before judgment.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.