Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 34
Devanagari script
एकात्मजा बंधुहीना याञ्चामार्गवशंगता । उमानाम द्विजसतीददर्श नृपनंदनम्
Transliteration
ekātmajā baṃdhuhīnā yāñcāmārgavaśaṃgatā | umānāma dvijasatīdadarśa nṛpanaṃdanam
Translation
ఒకే సంతానం కలిగి బంధువుల్లేని ఆమె, భిక్షామార్గానికి వశమై—ఉమా అనే సతీ బ్రాహ్మణ స్త్రీ రాజకుమారుణ్ణి చూచెను।
Word by Word
एकात्मजाhaving a single child
एकात्मजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः = 'having only one child'
बन्धुहीनाwithout kin
बन्धुहीना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबन्धु (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'devoid of relatives'
याञ्चामार्गवशंगताforced into begging
याञ्चामार्गवशंगता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयाञ्चा (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक) + गत (√गम्, धातु; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—याञ्चा-मार्ग (तत्पुरुष) + वशं-गत (तत्पुरुष) = 'driven into the path of begging'
उमाUmā
उमा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम
नामnamed
नाम:
Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशार्थक (quotative/namely)
द्विजसतीa chaste brahmin woman
द्विजसती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'virtuous woman of a brahmin'
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नृपनन्दनम्the prince
नृपनन्दनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः = 'king's son'
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in the given snippet)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Umā, a chaste brāhmaṇa woman with her small child, pauses on the begging path as she notices the king’s son; her face shifts from fatigue to startled compassion.
Characters & Entities
U
Umā (dvija-satī)N
nṛpa-nandana (prince)FAQs
Dharma can act through unexpected agents; even one who suffers may become the channel of protection for another.
No tīrtha is named in this verse.
None.