Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64

तां प्रविश्य पुरीं रम्यां महाकालं प्रणम्य च । तद्गोपवनितागेहमाजग्मुः सर्वभूभृतः

tāṃ praviśya purīṃ ramyāṃ mahākālaṃ praṇamya ca | tadgopavanitāgehamājagmuḥ sarvabhūbhṛtaḥ

ఆ మనోహర నగరంలో ప్రవేశించి మహాకాలుని నమస్కరించి, ఆపై ఆ గోపస్త్రీ ఇంటికి ఆ రాజులందరూ వెళ్లారు.

ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) एकवचनम्; सर्वनाम
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootviś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘प्र+विश्’
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्
रम्याम्beautiful
रम्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootramyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषणम् (पुरीम्)
महाकालम्Mahākāla (Shiva)
महाकालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahākāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; समासः कर्मधारयः (महान् + कालः) देवतानाम
प्रणम्यhaving bowed to
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootnam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘प्र+नम्’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
तद्-गोप-वनिता-गेहम्the house of that cowherd’s wife
तद्-गोप-वनिता-गेहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + gopa (प्रातिपदिक) + vanitā (प्रातिपदिक) + geha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः (तस्य गोपस्य वनितायाः गेहम्)
आजग्मुःwent/arrived
आजग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd) बहुवचनम्; उपसर्गः ‘आ’
सर्व-भूभृतःall the kings
सर्व-भूभृतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūbhṛt (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; तत्पुरुषः (सर्वे भूभृतः = सर्वे राजानः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Tirtha: Mahākāla (Ujjayinī)

Type: temple

Scene: Kings pass through Ujjayinī’s ornate streets, pause at Mahākāla shrine to bow, then proceed toward a humble cowherd woman’s house—royalty moving from grandeur to simplicity.

M
Mahākāla
K
Kings (bhūbhṛt)
C
Cowherd woman

FAQs

Approach to a sacred city begins with humility—first bow to the presiding deity (Mahākāla), then engage with the devotees and the miracle’s locus.

Mahākāla of Ujjayinī/Ujjain—explicitly named as the object of praṇāma.

Praṇāma (bowing) to Mahākāla is indicated as an act of reverence upon entering the city.