Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

Devanagari script

उज्जयिन्यामभूद्राजा चन्द्रसेनसमाह्वयः । जातो मानवरूपेण द्वितीय इव वासवः

Transliteration

ujjayinyāmabhūdrājā candrasenasamāhvayaḥ | jāto mānavarūpeṇa dvitīya iva vāsavaḥ

Translation

ఉజ్జయినీలో చంద్రసేన అనే రాజు ఉండెను; అతడు మానవరూపముతో జన్మించి, రెండవ వాసవుడు (ఇంద్రుడు) వలె ప్రకాశించెను।

Word by Word

• उज्जयिन्याम्: in Ujjayinī
• उज्जयिन्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उज्जयिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• अभूत्: there was; became
• अभूत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• राजा: a king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• चन्द्रसेनसमाह्वयः: named Candrasena
• चन्द्रसेनसमाह्वयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चन्द्रसेन + समाह्वय (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (having the name ‘Candrasena’)

• जातः: born
• जातः: Predicate (Vidheyā/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: जात (कृदन्त; √जन् (धातु) + क्त)
• Form: भूतकृदन्तम् (Past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (born)

• मानवरूपेण: in human form
• मानवरूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मानव + रूप (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; तत्पुरुषः (in human form)

• द्वितीयः: a second
• द्वितीयः: Predicate (Vidheyā/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• इव: as if; like
• इव: Upamana-marker (Comparison/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्ययम् (particle of comparison)

• वासवः: Vāsava (Indra)
• वासवः: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Sūta (deduced; narrative transition into Ujjayinī māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ujjayinī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A panoramic cityscape of ancient Ujjayinī: fortified gates, bustling streets, and a royal court where King Candrasena sits radiant like Indra; in the distance, the Mahākāla temple silhouette and the Shiprā river glinting.

Characters & Entities

• Ujjayinī (Ujjain)
• Candrasena
• Vāsava (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The narrative frames Ujjayinī as a dharmic royal center where exemplary devotion will be showcased.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ujjayinī (modern Ujjain), a foremost Śaiva sacred city associated with Mahākāla.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it introduces the locale and protagonist for the forthcoming worship narrative.