Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 57
Devanagari script
ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकांतरे । अकस्मादुत्थितो वह्निस्तमेव सहसावृणोत्
Transliteration
tato niśīthasamaye nāṭyamaṇḍapikāṃtare | akasmādutthito vahnistameva sahasāvṛṇot
Translation
తర్వాత నిశీథ సమయంలో నాట్యమండపిక అంతరంలో అకస్మాత్తుగా అగ్ని లేచి, దానిని వేగంగా ఆవరించింది।
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/thereafter)
निशीथसमयेat midnight time
निशीथसमये:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootनिशीथ + समय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (निशीथस्य समयः); पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
नाट्यमण्डपिकान्तरेinside the theatre-hall
नाट्यमण्डपिकान्तरे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootनाट्य + मण्डपिका + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नाट्यमण्डपिकायाः अन्तरम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
अकस्मात्suddenly
अकस्मात्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootअकस्मात् (अव्यय)
Formअव्यय; आकस्मिकत्ववाचक (suddenly)
उत्थितःarisen
उत्थितः:
Kriyā (Participial)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘वह्निः’ इत्यस्य विशेषणम्
वह्निःfire
वह्निः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; सहस्रार्थक/आकस्मिकत्ववाचक क्रियाविशेषण (suddenly/violently)
आवृणोत्covered/engulfed
आवृणोत्:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootआ-वृ (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker
Narrator (speaker not explicit in verse snippet)
Tirtha Mahatmya
Type: mandapa (sacralized pavilion)
Visual Art Cues
Scene: At midnight inside the small theatre pavilion, flames burst forth unexpectedly, racing up pillars and draperies; the structure is rapidly engulfed, casting fierce light and shadows.
Characters & Entities
V
Vahni (Fire)N
Nāṭyamaṇḍapikā (theatre-pavilion)FAQs
Calamity arrives without warning; it becomes the field where vows, truth, and responsibility are tested.
No tīrtha is specified; the verse describes an event in a pavilion setting.
None.