Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

हा नाथ नाथ हा कांत हा शंभो जगतः पते । इति रोरूयमाणां तां यावज्जग्राह भीषणः

Transliteration

hā nātha nātha hā kāṃta hā śaṃbho jagataḥ pate | iti rorūyamāṇāṃ tāṃ yāvajjagrāha bhīṣaṇaḥ

Translation

ఆమె విలపిస్తూ—“హా నాథా! హా నాథా! హా కాంతా! హే శంభో, జగత్పతే!” అని అరుస్తుండగానే ఆ భయంకర మృగం ఆమెను పట్టుకుంది.

Word by Word

• हा: alas! O!
• हा: Sambodhana (Vocative address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हा (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection of lament)

• नाथ: lord
• नाथ: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• नाथ: lord
• नाथ: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• हा: alas! O!
• हा: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हा (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)

• कान्त: beloved
• कान्त: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• हा: alas! O!
• हा: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: हा (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बोधन-निपात/interjection)

• शम्भो: O Śambhu (Śiva)
• शम्भो: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• जगतः: of the world
• जगतः: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• पते: O lord
• पते: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• इति: thus
• इति: Vākyopasaṃhāra (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण-निपात/quotative particle)

• रोरूयमाणाम्: crying, wailing
• रोरूयमाणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रु (धातु) → रोरूयमान (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकर्मणि कृदन्त (शानच्/Ātmanepada present participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (ताम् इत्यस्य)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• यावत्: until
• यावत्: Kāla-adhikaraṇa (Temporal limit/कालसीमा)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (सीमा/पर्यन्तवाचक; 'until')

• जग्राह: seized
• जग्राह: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• भीषणः: terrible
• भीषणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (शार्दूलस्य/कर्तुः)

Speaker

Brāhmaṇa wife (crying out; includes invocation of Śiva as Śambhu)

Visual Art Cues

Scene: The bride, seized by the tiger, cries out repeatedly—‘Nātha! Kānta! Śambho!’—her face turned upward in desperate devotion as the beast grips her.

Characters & Entities

• Śiva (Śambhu, Jagatpati)
• tiger
• brāhmaṇa wife

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In extreme fear, instinctively turning to Śiva as the universal protector reflects the Purāṇic ideal of refuge in the Divine.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes Śiva-bhakti and appeal to Jagatpati.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is prescribed; it portrays spontaneous prayer (ārta-prārthanā).