Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12
Devanagari script
संछिन्नखड्गधन्वानं विरथं हतसारथिम् । बलाद्गृहीत्वा बलिनो बबंधुर्नृपतिं रुषा
Transliteration
saṃchinnakhaḍgadhanvānaṃ virathaṃ hatasārathim | balādgṛhītvā balino babaṃdhurnṛpatiṃ ruṣā
Translation
ఖడ్గధనుస్సులు తెగి, రథం కోల్పోయి, సారథి హతుడైన ఆ రాజును బలవంతులైన యోధులు కోపంతో బలాత్కారంగా పట్టుకొని బంధించిరి।
Word by Word
संछिन्नखड्गधन्वानम्whose sword and bow were cut off
संछिन्नखड्गधन्वानम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसंछिन्न (कृदन्त; छिद् धातु, क्त) + खड्ग (प्रातिपदिक) + धन्वन्/धनुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; बहुव्रीहि—‘यस्य खड्गः धनुः च संछिन्नौ’ (whose sword and bow are cut off)
विरथम्chariotless
विरथम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootवि + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (without chariot)
हतसारथिम्with slain charioteer
हतसारथिम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त; हन् धातु, क्त) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः—‘हतः सारथिः यस्य’ (whose charioteer is slain)
बलात्by force
बलात्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/instrumental sense)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (by force/forcibly)
गृहीत्वाhaving seized
गृहीत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकाल
बलिनःthe strong (men)
बलिनः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies implied subject ‘they’)
बबन्धुःthey bound
बबन्धुः:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
नृपतिम्the king
नृपतिम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
रुषाwith anger
रुषा:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; भाववाचक—‘with anger’
Speaker
Narrator (Purāṇic voice, traditionally Sūta)
Visual Art Cues
Scene: The king stands weaponless and chariotless, his charioteer fallen; powerful warriors seize his arms and bind him with ropes, faces set in wrath.
Characters & Entities
N
Nṛpati (king)B
Balināḥ (strong warriors)FAQs
Worldly power can collapse swiftly; anger and force bind beings, hinting at the karmic bondage created by wrath.
None is referenced in this verse.
None.