Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 86

Devanagari script

अथानंदभरा राज्ञी विह्वलोन्मत्तलोचना । जग्राह तनयं शीघ्रं बाष्पव्याकुललोचना

Transliteration

athānaṃdabharā rājñī vihvalonmattalocanā | jagrāha tanayaṃ śīghraṃ bāṣpavyākulalocanā

Translation

అప్పుడు ఆనందంతో నిండిన రాణి, భావావేశంతో చలించిపోయిన ఉన్మత్త నేత్రాలతో, కన్నీళ్లతో మసకబారిన చూపుతో, వెంటనే తన కుమారుణ్ని పట్టుకుంది।

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha/Discourse (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing particle)

• आनन्दभराः: filled with joy
• आनन्दभराः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आनन्द-भर (प्रातिपदिक; components: आनन्द + भर)
• Form: तत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (पाठे ‘आनंदभरा’); राज्ञ्याः विशेषण

• राज्ञी: the queen
• राज्ञी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज्ञी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विह्वलोन्मत्तलोचना: whose eyes were distraught and wild
• विह्वलोन्मत्तलोचना: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विह्वल-उन्मत्त-लोचन (प्रातिपदिक; components: विह्वल + उन्मत्त + लोचन)
• Form: बहुव्रीहि-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राज्ञ्याः विशेषण (‘यस्याः लोचने विह्वले उन्मत्ते’)

• जग्राह: she seized/took
• जग्राह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• तनयम्: her son
• तनयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb)

• बाष्पव्याकुललोचना: whose eyes were troubled with tears
• बाष्पव्याकुललोचना: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बाष्प-व्याकुल-लोचन (प्रातिपदिक; components: बाष्प + व्याकुल + लोचन)
• Form: बहुव्रीहि-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राज्ञ्याः विशेषण (‘यस्याः लोचने बाष्पेण व्याकुले’)

Speaker

Narrator (not specified in snippet; likely Purāṇic narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: The queen rushes forward, eyes brimming; her hands clasp the child; tears blur her gaze; her posture is half-staggering from sudden joy.

Characters & Entities

• Queen (rājñī)
• Son (tanaya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace turns grief into gratitude; devotion is expressed naturally through tears and embrace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on emotional response and reunion.