Adhyaya 78

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र नरदेश्वरमुत्तमम् । तीर्थानां परमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ రాజేంద్రా, ఉత్తమ నరదేశ్వర తీర్థమునకు వెళ్లవలెను; అది తీర్థములలో పరమ తీర్థము, నారదునిచే స్థాపింపబడినది.

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । नारदेन मुनिश्रेष्ठ कस्मात्तीर्थं विनिर्मितम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसन्नो यदि सत्तम

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నారదుడు ఏ కారణముచేత ఈ తీర్థమును నిర్మించెను? ఓ సత్తమా, మీరు ప్రసన్నులైతే సమస్త కథను నాకు వివరించండి.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । परमेष्ठिसुतः पार्थ नारदो मुनिसत्तमः । रेवायाश्चोत्तरे कूले तपस्तेन पुरा कृतम्

శ్రీమార్కండేయుడు పలికెను—ఓ పార్థా, పరమేష్ఠి (బ్రహ్మ) పుత్రుడైన మునిసత్తమ నారదుడు పూర్వకాలమున రేవా నదీ ఉత్తర తీరమున తపస్సు చేసెను.

Verse 4

नवनाडीनिरोधेन काष्ठावत्यां गतेन च । तोषितः पशुभर्ता वै नारदेन युधिष्ठिर

నవ నాడుల నియమనముచేసి, కాష్ఠావతీ స్థితిలో ప్రవేశించి, ఓ యుధిష్ఠిరా, నారదుడు పశుభర్తా—సర్వ జీవుల పోషకుడైన ప్రభువును—సంతోషింపజేసెను.

Verse 5

ईश्वर उवाच । तुष्टोऽहं तव विप्रेन्द्र योगिनाथ अयोनिज । वरं प्रार्थय मे वत्स यस्ते मनसि वर्तते

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే విప్రేంద్రా, హే యోగినాథా, హే అయోనిజా! నేను నీపై ప్రసన్నుడను. వత్సా, నీ మనసులో ఉన్న వరాన్ని నన్ను అడుగు.

Verse 6

नारद उवाच । त्वत्प्रसादेन मे शम्भो योगश्चैव प्रसिध्यतु । अचला ते भवेद्भक्तिः सर्वकालं ममैव तु

నారదుడు పలికెను—హే శంభో, నీ ప్రసాదంతో నా యోగం సిద్ధించుగాక. అలాగే సర్వకాలమూ నీపై నా భక్తి అచలంగా ఉండుగాక.

Verse 7

स्वेच्छाचारी भवे देव वेदवेदाङ्गपारगः । त्रिकालज्ञो जगन्नाथ गीतज्ञोऽहं सदा भवे

హే దేవా, నేను స్వేచ్ఛగా సంచరించువాడనై ఉండుగాక; వేదాలు, వేదాంగాలలో పారంగతుడనగాక. హే జగన్నాథా, నేను త్రికాలజ్ఞుడనై సదా పవిత్ర గీతాలలో నిపుణుడనగాక.

Verse 8

दिने दिने यथा युद्धं देवदानवमानुषैः । पाताले मर्त्यलोके वा स्वर्गे वापि महेश्वर

హే మహేశ్వరా, రోజురోజుకు దేవులు, దానవులు, మనుష్యుల మధ్య ఎక్కడ యుద్ధం జరుగుతుందో—పాతాళంలో గానీ, మర్త్యలోకంలో గానీ, స్వర్గంలో గానీ…

Verse 9

पश्येयं त्वत्प्रसादेन भवन्तं पार्वतीं तथा । तीर्थं लोकेषु विख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्

నీ ప్రసాదంతో నేను నిన్ను, అలాగే పార్వతీదేవిని దర్శించుగాక. మరియు సర్వలోకాలలో ప్రసిద్ధమై, సమస్త పాపాలను క్షయపరచే తీర్థం ఏర్పడుగాక.

Verse 10

ईश्वर उवाच । एवं नारद सर्वं तु भविष्यति न संशयः । चिन्तितं मत्प्रसादेन सिध्यते नात्र संशयः

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే నారదా, ఇదే విధంగా జరుగును; సమస్తమూ నిస్సందేహంగా సిద్ధించును. నీవు కోరినది నా ప్రసాదముచే నెరవేరును; ఇందులో సందేహము లేదు.

Verse 11

स्वेच्छाचारो भवेर्वत्स स्वर्गे पातालगोचरे । मर्त्ये वा भ्रम वै योगिन्न केनापि निवार्यसे

వత్సా, నీవు స్వేచ్ఛానుసారంగా ప్రవర్తించెదవు—స్వర్గములోను పాతాళగోచర ప్రాంతములలోను. హే యోగీ, మర్త్యలోకములోనూ సంచరించు; నిన్నెవ్వరూ నిరోధింపలేరు.

Verse 12

सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनाश्चैकविंशतिः । ताना एकोनपञ्चाशत्प्रसादान्मे तव ध्रुवम्

ఏడు స్వరములు, మూడు గ్రామములు, ఇరవై ఒక మూచ్ఛనములు; మరియు నలభై తొమ్మిది తానములు ఉన్నాయి. నా ప్రసాదముచే ఇవన్నీ నీ ద్వారా నిశ్చయంగా స్థిరపడును.

Verse 13

मम प्रियंकरं दिव्यं नृत्यगीतं भविष्यति । कलिं च पश्यसे नित्यं देवदानवकिन्नरैः

నాకు ప్రియమగు, మనోహరమగు దివ్య నృత్యగీతము ఉద్భవించును. మరియు దేవులు, దానవులు, కిన్నరుల మధ్య నీవు నిత్యం కలిని (సాక్షాత్తుగా) దర్శించెదవు.

Verse 14

त्वत्तीर्थं भूतले पुण्यं मत्प्रसादाद्भविष्यति । वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो ह्यशेषज्ञानकोविदः । एकस्त्वमसि निःसङ्गो मत्प्रसादेन नारद

నా ప్రసాదముచే భూతలమున నీ తీర్థము పుణ్యమయమగును. నీవు వేదవేదాంగ తత్త్వజ్ఞుడవు, సమస్త జ్ఞానములో నిపుణుడవు; మరియు నా ప్రసాదముచే, హే నారదా, నీవు ఏకాకిగా నిస్సంగుడవై నిలిచియున్నావు.

Verse 15

इत्युक्त्वान्तर्दधे देवो नारदस्तत्र शूलिनम् । स्थापयामास राजेन्द्र सर्वसत्त्वोपकारकम्

ఇట్లు పలికి దేవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. ఆపై, ఓ రాజేంద్రా, నారదుడు అక్కడ సమస్త జీవులకు ఉపకారకుడైన శూలధారి శివుని ప్రతిష్ఠించాడు.

Verse 16

पृथिव्यामुत्तमं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ यो गच्छेद्विजितेन्द्रियः

భూమిపై ఉత్తమమైన తీర్థాన్ని నారదుడే నిర్మించాడు. ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ఎవడు ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఆ తీర్థానికి వెళ్తాడో—

Verse 17

मासि भाद्रपदे पार्थ कृष्णपक्षे चतुर्दशी । उपोष्य परया भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम्

ఓ పార్థా, భాద్రపద మాసంలో కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన పరమభక్తితో ఉపవాసముండి రాత్రి జాగరణ చేయాలి.

Verse 18

छत्रं तत्र प्रदातव्यं ब्राह्मणे शुभलक्षणे । शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां श्राद्धं प्रदापयेत् । ते यान्ति परमं लोकं पिण्डदानप्रभावतः

అక్కడ శుభలక్షణములు గల బ్రాహ్మణునికి ఛత్రదానం చేయాలి. ఆయుధాలతో హతులైనవారికి శ్రాద్ధం చేయించాలి; పిండదాన ప్రభావంతో వారు పరమలోకాన్ని పొందుతారు.

Verse 19

कपिला तत्र दातव्या पित्ःनुद्दिश्य भारत । इत्युच्चार्य द्विजे देया यान्तु ते परमां गतिम्

ఓ భారతా, అక్కడ పితృదేవతలను ఉద్దేశించి కపిల గోవును దానం చేయాలి. ‘వారు పరమగతిని పొందుగాక’ అని ఉచ్చరించి బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి.

Verse 20

अस्य श्राद्धस्य भावेन ब्राह्मणस्य प्रसादतः । नर्मदातोयभावेन न्यायार्जितधनस्य च । तेषां चैव प्रभावेन प्रेता यान्तु परां गतिम्

ఈ శ్రాద్ధపు శుద్ధభావంతో, బ్రాహ్మణుని ప్రసాదంతో, నర్మదా జల పవిత్రతతో, ధర్మంగా సంపాదించిన ధన ప్రభావంతో—ఇవన్నీ కలసిన శక్తిచేత—ప్రేతాత్మలు పరమగతిని పొందుగాక।

Verse 21

इत्युच्चार्य द्विजे देया दक्षिणा च स्वशक्तितः । हविष्यान्नं विशालाक्ष द्विजानां चैव दापयेत्

ఇలా ఉచ్చరించిన తరువాత, తన శక్తి మేరకు బ్రాహ్మణులకు దక్షిణ ఇవ్వాలి; మరియు హే విశాలాక్షా, ద్విజులకు హవిష్యాన్నం (శుద్ధ యజ్ఞాహారం) కూడా వడ్డించాలి।

Verse 22

दीपं भक्त्या प्रदातव्यं नृत्यं गीतं च कारयेत् । अवाप्तं तेन वै सर्वं यः करोतीश्वरालये

భక్తితో దీపం సమర్పించాలి, నృత్యం గీతం కూడా ఏర్పాటు చేయాలి. ప్రభువు ఆలయంలో ఇలా చేసేవాడు నిజంగా అన్ని అభీష్ట సిద్ధులను పొందుతాడు।

Verse 23

स याति रुद्रसांनिध्यमिति रुद्रः स्वयं जगौ । विद्यादानेन चैकेन अक्षयां गतिमाप्नुयात्

“అతడు రుద్ర సాన్నిధ్యాన్ని చేరుతాడు”—అని రుద్రుడు స్వయంగా పలికెను. అలాగే ఒక్కసారి విద్యాదానం చేసినా అక్షయగతిని పొందుతాడు।

Verse 24

धूर्वहास्तत्र दातव्या भूमिः सस्यवती नृप । चित्रभानुं शुभैर्मन्त्रैः प्रीणयेत्तत्र भक्तितः

హే రాజా, అక్కడ పూజార్హమైన దానాలు (ధూర్వహా మొదలైనవి) ఇవ్వాలి, అలాగే పంటలు పండే సస్యవతి భూమిని దానం చేయాలి. అక్కడ భక్తితో శుభమంత్రాలతో చిత్రభానువును ప్రసన్నం చేయాలి।

Verse 25

आज्येन सुप्रभूतेन होमद्रव्येण भारत । ये यजन्ति सदा भक्त्या त्रिकालं नृत्यमेव च

హే భారతా! సమృద్ధమైన ఆజ్యముతో, యథోచిత హోమద్రవ్యములతో సదా భక్తితో యజించే వారు, త్రికాల పూజను చేసి పవిత్ర నృత్యమును కూడా ఆచరిస్తారు।

Verse 26

तीर्थे नारदनामाख्ये रेवायाश्चोत्तरे तटे । चित्रभानुमुखा देवाः सर्वदेवमय ऋषिः

రేవా నదికి ఉత్తర తీరంలోని ‘నారద’ అనే తీర్థంలో చిత్రభాను ప్రధానమైన దేవతలు సన్నిహితంగా ఉంటారు; అక్కడి ఋషి సర్వదేవమయుడై విరాజిల్లుతాడు।

Verse 27

ऋषिणा प्रीणिताः सर्वे तस्मात्प्रीत्यो हुताशनः । पूजिते हव्यवाहे तु दारिद्र्यं नैव जायते

ఋషి వారిని అందరినీ తృప్తిపరిచాడు; అందువల్ల హుతాశనుడు (అగ్ని) ప్రసన్నుడయ్యాడు. హవ్యవాహుడు (అగ్నిదేవుడు) పూజింపబడితే దారిద్ర్యం ఎప్పటికీ కలగదు।

Verse 28

धनेन विपुला प्रीतिर्जायते प्रतिजन्मनि । कुलीनाश्च सुवेषाश्च सर्वकालं धनेन तु

ధనమువలన ప్రతి జన్మలో అపారమైన సంతృప్తి కలుగుతుంది; ధనమువలననే మనిషి ఎల్లప్పుడూ కులీనుడుగా, సుసజ్జితుడుగా ఉంటాడు।

Verse 29

प्लवो नदीनां पतिरङ्गनानां राजा च सद्वृत्तरतः प्रजानाम् । धनं नराणामृतवस्तरूणां गतं गतं यौवनमानयन्ति

నదులకు ‘అధిపతి’ పడవ; స్త్రీలకు అధిపతి భర్త; సదాచారంలో రతుడైన రాజు ప్రజలకు అధిపతి అని చెప్పబడతాడు. అలాగే ధనం మనుష్యులకు ఆధారం; జీవన ఋతువులలో, ముఖ్యంగా యౌవనంలో, అది మళ్లీ మళ్లీ యౌవనాన్ని తెచ్చినట్లుగా చేస్తుంది।

Verse 30

धनदत्वं धनेशेन तस्मिंस्तीर्थे ह्युपार्जितम् । यमेन च यमत्वं हि इन्द्रत्वं चैव वज्रिणा

ఆ తీర్థంలో ధనేశుడు (కుబేరుడు) ధనదత్వాన్ని సంపాదించాడు; యముడు యమత్వాన్ని, వజ్రధారి ఇంద్రుడు ఇంద్రత్వాన్ని పొందాడు।

Verse 31

अन्यैरपि महीपालैः पार्थिवत्वमुपार्जितम् । नारदेश्वरमाहात्म्याद्ध्रुवो निश्चलतां गतः

ఇతర రాజులూ అక్కడ పార్థివత్వం (భూలోకాధిపత్యం) సంపాదించారు. నారదేశ్వర మహాత్మ్యంతో ధ్రువుడు నిశ్చలత్వాన్ని పొందాడు।

Verse 32

सर्वतीर्थवरं तीर्थं निर्मितं नारदेन तु । पृथिव्यां सागरान्तायां रेवायाश्चोत्तरे तटे । तद्वरं सर्वतीर्थानां महापातकनाशनम्

సముద్రాంతమైన ఈ భూమిపై, రేవా నదీ ఉత్తర తీరంలో, నారదుడు సర్వతీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైన ఒక తీర్థాన్ని స్థాపించాడు. ఆ పరమోత్తమ తీర్థం, అన్ని పుణ్యక్షేత్రాలలో అగ్రగణ్యమై, మహాపాతకాలను కూడా నశింపజేస్తుంది।

Verse 78

। अध्याय

“అధ్యాయము”—ఇది అధ్యాయ విభాగ సూచిక।