Adhyaya 23

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । तत्रैव सङ्गमे राजन्भक्त्या परमया नृप । प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्यास्ते यान्ति परमां गतिम्

మార్కండేయుడు పలికెను—ఓ రాజా, ఓ నృపా! ఆ సంగమస్థలంలో పరమభక్తితో ప్రాణాలను విడిచే మానవులు పరమగతిని పొందుతారు।

Verse 2

संन्यस्तसर्वसंकल्पो यस्तु प्राणान्परित्यजेत् । अमरेश्वरमासाद्य स स्वर्गे नियतं वसेत्

సర్వసంకల్పాలను సంన్యసించి అమరేశ్వరుని చేరి ప్రాణాలను విడిచినవాడు నిశ్చయంగా స్వర్గంలో నివసిస్తాడు।

Verse 3

शैलेन्द्रं यः समासाद्य आत्मानं मुञ्चते नरः । विमानेनार्कवर्णेन स गच्छेदमरावतीम्

శైలేంద్రాన్ని చేరి దేహాన్ని విడిచిన నరుడు సూర్యవర్ణ విమానంలో తీసుకుపోయబడి అమరావతికి చేరుతాడు।

Verse 4

नरं पतन्तमालोक्य नगादमरकण्टकात् । ब्रुवन्त्यप्सरसः सर्वा मम भर्ता भवेदिति

అమరకంటక పర్వతం నుండి పడుతున్న నరుణ్ని చూసి అప్సరలందరూ—‘ఇతడు నా భర్త కావాలి’ అని పలుకుతారు।

Verse 5

समं जलं धर्मविदो वदन्ति सारस्वतं गाङ्गमिति प्रबुद्धाः । तस्योपरिष्टात्प्रवदन्ति तज्ज्ञा रेवाजलं नात्र विचारणास्ति

ధర్మవేత్తలు సరస్వతి, గంగా జలాలను సమానమని చెబుతారు; కాని తత్త్వజ్ఞులు వాటికన్నా రేవా (నర్మదా) జలమే శ్రేష్ఠమని ప్రకటిస్తారు—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 6

अनेकविद्याधरकिन्नराद्यैरध्यासितं पुण्यतमाधिवासैः । रेवाजलं धारयतो हि मूर्ध्ना स्थानं सुरेन्द्राधिपतेः समीपे

అత్యంత పుణ్యలోకాల నివాసులు—విద్యాధరులు, కిన్నరులు మొదలైనవారు—ఆ ప్రాంతాన్ని ఆశ్రయిస్తారు. ఎవడు రేవా (నర్మదా) జలాన్ని శిరస్సుపై ధరిస్తాడో, అతడు దేవేంద్రాధిపతి ఇంద్రుని సమీపంలో స్థానం పొందుతాడు.

Verse 7

नर्मदा सर्वदा सेव्या बहुनोक्तेन किं नृप । यदीच्छेन्न पुनर्द्रष्टुं घोरं संसारसागरम्

హే నృపా! నర్మదను ఎల్లప్పుడూ సేవించి ఆరాధించాలి; ఎక్కువ మాటలెందుకు? ఎవడు మళ్లీ భయంకరమైన సంసారసాగరాన్ని చూడకూడదని కోరుతాడో.

Verse 8

त्रयाणामपि लोकानां महती पावनी स्मृता । यत्र तत्र मृतस्यापि ध्रुवं गाणेश्वरी गतिः

ఆమె మూడు లోకాలకూ మహాపావనిగా స్మరించబడుతుంది. ఆమె పావిత్ర్యసంబంధంతో ఎక్కడైనా మరణించినవాడికీ నిశ్చయంగా గణేశ్వరీ గతి—శివగణాలలో ప్రాప్తి—లభిస్తుంది.

Verse 9

अनेकयज्ञायतनैर्वृताङ्गी न ह्यत्र किंचिद्यदतीर्थमस्ति । तस्यास्तु तीरे भवता यदुक्तं तपस्विनो वाप्यतपस्विनो वा

అనేక యజ్ఞస్థానాలతో పరివేష్టితమైన ఆ (రేవా) వద్ద ఇక్కడ అతిర్థమని చెప్పదగిన స్థలం ఏదీ లేదు. కాబట్టి ఆమె తీరము గురించి మీరు చెప్పినది—తపస్వికి గానీ అతపస్వికి గానీ—సత్యమే.

Verse 10

म्रियन्ति ये पापकृतो मनुष्यास्ते स्वर्गमायान्ति यथाऽमरेन्द्राः

పాపకర్మలు చేసిన మనుష్యులు కూడా అక్కడ (తీర్థక్షేత్రంలో) మరణిస్తే, వారు అమరేంద్రుల వలె స్వర్గానికి చేరుతారు.

Verse 11

एवं तु कपिला चैव विशल्या राजसत्तम । ईश्वरेण पुरा सृष्टा लोकानां हितकाम्यया

హే రాజశ్రేష్ఠా! లోకాల హితాన్ని కోరుతూ పరమేశ్వరుడు పూర్వకాలంలో కపిలా మరియు విశల్యా—ఈ ఇద్దరినీ సృష్టించాడు.

Verse 12

तत्र स्नात्वा नरो राजन्सोपवासो जितेन्द्रियः । अश्वमेधस्य महतोऽसंशयं फलमाप्नुयात्

హే రాజా! అక్కడ స్నానం చేసి ఉపవాసంతో, ఇంద్రియనిగ్రహంతో ఉన్న మనిషి నిస్సందేహంగా మహా అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 13

अनाशकं च यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । सर्वपापविनिर्मुक्तो याति वै शिवमन्दिरम्

హే నరాధిపా! ఆ తీర్థంలో ఎవడు అనాశక వ్రతం ఆచరిస్తాడో, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడై నిజంగా శివధామానికి చేరుతాడు.

Verse 14

पृथिव्यां सागरान्तायां स्नानदानेन यत्फलम् । विशल्यासङ्गमे स्नात्वा सकृत्तत्फलमश्नुते

సముద్రాంతమైన ఈ భూమిలో స్నానం, దానం వల్ల లభించే ఫలం ఏదో, విశల్యా సంగమంలో ఒక్కసారి స్నానం చేస్తే అదే ఫలం అనుభవించబడుతుంది.

Verse 15

एवं पुण्या पवित्रा च कथिता तव भूपते । भूयो मां पृच्छसि च यत्तच्चैव कथयाम्यहम्

హే భూపతీ! ఈ విధంగా పుణ్యప్రదమైన, పవిత్రమైన ఈ తీర్థవర్ణన నీకు చెప్పబడింది. నీవు మళ్లీ ఏది అడిగినా, దానినీ నేను వివరిస్తాను.

Verse 23

। अध्याय

॥ ఇతి అధ్యాయ-సూచన ॥