
మార్కండేయుడు కోటితీర్థాన్ని ‘అనుపమ’మైన తీర్థక్షేత్రంగా వర్ణిస్తాడు; ఇక్కడ విస్తారమైన సిద్ధసమూహం నివసించగా, అనేక మహర్షుల సమాగమంతో ఇది మహాపవిత్రమని చెప్పబడింది. దీర్ఘ తపస్సు అనంతరం ఋషులు ఇక్కడ శివుని ప్రతిష్ఠించారు; అలాగే దేవిని కోటీశ్వరీగా, చాముండాగా (మహిషాసురమర్దినిగా) స్థాపించారు—ఇది శైవ-శాక్త సమ్మిళిత పవిత్ర సముదాయమని సూచిస్తుంది. భాద్రపద మాసం కృష్ణపక్ష చతుర్దశి నాడు, హస్త నక్షత్రం ఉన్నప్పుడు, ఈ తీర్థం సర్వపాపనాశకమని పేర్కొంటుంది. ఆ రోజున తీర్థస్నానం, తిలోదక అర్పణ, శ్రాద్ధకర్మలు చేస్తే మహాఫలం లభిస్తుంది; పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు, నిర్దిష్ట సంఖ్యలో వ్యక్తులు నరకం నుండి శీఘ్రంగా ఉద్ధరింపబడతారని కూడా చెప్పబడింది. చివరగా సాధారణ సూత్రం—ఈ తీర్థ మహిమవల్ల స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, దేవతార్చన ‘కోటి-గుణ’ ఫలాన్ని ఇస్తాయి; స్థలప్రభావంతో ధార్మిక కర్మాల శక్తి అపారంగా పెరుగుతుందని బోధిస్తుంది.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే ధరాధీశా! తదుపరి అనుత్తమమైన కోటితీర్థానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ కోటి సంఖ్యలో మహాభాగ్య సిద్ధులు, మహర్షులు నివసించుచున్నారు।
Verse 2
तपः कृत्वा सुविपुलमृषिभिः स्थापितः शिवः । तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी
అత్యంత విస్తారమైన తపస్సు చేసి మునులు అక్కడ శివుని ప్రతిష్ఠించారు; అలాగే కోటీశ్వరీ దేవి—చాముండ, మహిషాసురమర్దిని—నూ ప్రతిష్ఠించారు।
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नृप । तीर्थकोटीः समाहूय मुनिभिः स्थापितः शिवः
హే నృపా! భాద్రపద మాసం కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన మునులు కోటి తీర్థాలను ఆహ్వానించి అక్కడ శివుని ప్రతిష్ఠించారు।
Verse 4
तस्यां तिथौ च हस्तर्क्षं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे तदा गत्वा स्नानं कृत्वा समाहितः
ఆ తిథిన, హస్త నక్షత్రం ఉన్నప్పుడు—అది సర్వపాపనాశకము—ఆ తీర్థానికి వెళ్లి స్నానం చేసి మనస్సును సమాహితంగా, ఏకాగ్రంగా చేయవలెను।
Verse 5
नरकादुद्धरत्याशु पुरुषानेकविंशतिम् । तिलोदकप्रदानेन किमुत श्राद्धदो नरः
తిలోదక దానముచేత మనిషి త్వరగా నరకమునుండి ఇరవై ఒక మందిని उद्धరించగలడు; మరి శ్రాద్ధం చేసే వాడు ఎంత ఎక్కువగా విమోచనాన్ని ప్రసాదించునో!
Verse 6
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वं कोटिगुणं भवेत्
స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, దేవతార్చనం—ఆ తీర్థ మహిమయోగం వల్ల ఇవన్నీ కోటిగుణ ఫలప్రదమవుతాయి।
Verse 203
अध्यायः
అధ్యాయము—ఇది అధ్యాయాంత సూచక పదము।