Adhyaya 199

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नाश्विनं तीर्थमुत्तमम् । कामिकं सर्वतीर्थानां प्राणिनां सिद्धिदायकम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే రాజా! దాని వెంటనే ‘ఆశ్విన’ అనే పరమోత్తమ తీర్థము ఉంది; అది సమస్త తీర్థాలలో కామ్యమైనది, ప్రాణులకు సిద్ధిని ప్రసాదించేది।

Verse 2

तत्र तीर्थेऽश्विनौ देवौ सुरूपौ भिषजां वरौ । तपः कृत्वा सुविपुलं संजातौ यज्ञभागिनौ

ఆ తీర్థంలో సురూపులైన, వైద్యుల్లో శ్రేష్ఠులైన అశ్వినీదేవులు మహాతపస్సు చేసి యజ్ఞభాగానికి పాత్రులయ్యారు।

Verse 3

संमतौ सर्वदेवानामादित्यतनयावुभौ । नासत्यौ सत्त्वसंपन्नौ सर्वदुःखघ्नसत्तमौ

ఆదిత్యుని ఆ ఇద్దరు కుమారులు సమస్త దేవతలకు సమ్మతులు—నాసత్యులు, సత్త్వసంపన్నులు, సమస్త దుఃఖాలను హరించే వారిలో పరమోత్తములు।

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आदित्यस्य सुतौ तात नासत्यौ येन हेतुना । संजातौ श्रोतुमिच्छामि निर्णयं परमं द्विज

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—పూజ్యులారా, ఏ కారణంతో నాసత్యులు ఆదిత్యుని కుమారులయ్యారు? ఓ ద్విజ, దీనిగూర్చి పరమ నిర్ణయాన్ని వినదలచుకున్నాను।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । पुराणे भास्करे तात एतद्विस्तरतो मया । संश्रुतं देवदेवस्य मार्तण्डस्य महात्मनः

మార్కండేయుడు అన్నాడు—వత్సా, భాస్కరపురాణంలో నేను దీనిని విస్తారంగా విన్నాను—దేవదేవుడైన మహాత్మ మార్తండుని వృత్తాంతం।

Verse 6

तत्ते संक्षेपतः सर्वं भक्तियुक्तस्य भारत । कथयामि न सन्देहो वृद्धभावेन कर्शितः

ఓ భారతా, నీవు భక్తియుక్తుడవు; అందువల్ల ఆ సమస్తాన్ని నేను సంక్షేపంగా చెబుతాను. వృద్ధావస్థతో క్షీణించినా ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 7

अतितेजोरवेर्दृष्ट्वा राज्ञी देवी नरोत्तम । चचार मेरुकान्तारे वडवा तप उल्बणम्

సూర్యుని అతితీవ్ర తేజస్సును చూచి, ఓ నరోత్తమా, దివ్యరాణి దేవి మేరువనప్రాంతాలలో వడవారూపం ధరించి ఘోరతపస్సు ఆచరించెను।

Verse 8

ततः कतिपयाहस्य कालस्य भगवान्रविः । दृष्ट्वा तु रूपमुत्सृज्य परमं तेज उज्ज्वलम्

తర్వాత కొద్ది దినాలు గడిచిన పిమ్మట, భగవాన్ రవి పరిస్థితిని చూచి తన పూర్వరూపాన్ని విడిచి, పరమంగా ప్రకాశించే తేజస్సును కూడా సంయమింపజేసెను।

Verse 9

मनोभववशीभूतो हयो भूत्वा लघुक्रमः । विस्फुरन्ती यथाप्राणं धावमाना इतस्ततः

మనోభవుడు (కామదేవుడు) వశపరచగా అతడు లఘుక్రముడైన అశ్వరూపం దాల్చెను; ఆమె దేవి ప్రాణం కంపించునట్లు ఇక్కడ అక్కడ పరుగెత్తెను।

Verse 10

हेषमाणः स्वरेणासौ मैथुनायोपचक्रमे । सम्मुखी तु ततो देवी निवृत्ता लघुविक्रमा

అతడు గట్టిగా హేషధ్వని చేస్తూ సంగమార్థం ప్రయత్నించెను; అప్పుడు దేవి ఎదురుగా తిరిగి, వేగంగా వెనుదిరిగెను।

Verse 11

यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः

ఏ విధమో ఉత్తమ బీజము ఆమె నాసికలో ప్రవేశించెను; నాసాగతమైన ఆ బీజమునుండి ఉత్తమ గర్భము సంభవించెను।

Verse 12

जातौ यतः सुतौ पार्थ नासत्यौ विश्रुतौ ततः । सुसमौ सुविभक्ताङ्गौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्यतौ

అనంతరం, హే పార్థ, నాసత్యులని ప్రసిద్ధి చెందిన ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు. వారు ఇద్దరూ సమానరూపులు, సుసంఘటిత అవయవాలతో, ఒక బింబం నుండి మరొక బింబం ఉదయించినట్లుగా ఉన్నారు।

Verse 13

अधिकौ सर्वदेवानां रूपैश्चर्यसमन्वितौ । नर्मदातटमाश्रित्य भृगुकच्छे गतावुभौ । परां सिद्धिमनुप्राप्तौ तपः कृत्वा सुदुश्चरम्

వారు రూపంలో సమస్త దేవతలను మించినవారు, ఆశ్చర్యకరమైన కాంతితో సమన్వితులు. నర్మదా తీరాన్ని ఆశ్రయించి ఇద్దరూ భృగుకచ్ఛానికి వెళ్లారు; అతి దుష్కరమైన తపస్సు చేసి పరమ సిద్ధిని పొందారు।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । सुरूपः सुभगः पार्थ जायते यत्र तत्र च

ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలకు మరియు దేవతలకు తర్పణం చేసే వాడు, హే పార్థ, ఎక్కడ ఎలాంటి జన్మ పొందినా సురూపుడుగా, సుభాగ్యుడుగా జన్మిస్తాడు।

Verse 199

अध्याय

“అధ్యాయ” — పాండులిపి సంప్రదాయంలో అధ్యాయం/విభాగ విరామాన్ని సూచించే గుర్తు।