Adhyaya 198

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल भद्रकालीतिसङ्गमम् । शूलतीर्थमिति ख्यातं स्वयं देवेन निर्मितम्

మార్కండేయుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహీపాలా, భద్రకాళీ-సంగమానికి వెళ్లవలెను; అది ‘శూలతీర్థం’గా ప్రసిద్ధి, స్వయంగా దేవునిచే నిర్మితము।

Verse 2

पञ्चायतनमध्ये तु तिष्ठते परमेश्वरः । शूलपाणिर्महादेवः सर्वदेवतपूजितः

అక్కడ పంచాయతనమధ్యంలో పరమేశ్వరుడు నిలిచియున్నాడు—శూలపాణి మహాదేవుడు, సమస్త దేవతలచే పూజితుడు।

Verse 3

स सङ्गमो नृपश्रेष्ठ नित्यं देवैर्निषेवितः । दर्शनात्तस्य तीर्थस्य स्नानदानाद्विशेषतः

ఓ నృపశ్రేష్ఠా, ఆ సంగమం నిత్యం దేవతలచే సేవింపబడును; ఆ తీర్థ దర్శనమాత్రంతోనే—మరియు విశేషంగా అక్కడ స్నానం, దానం చేయుటవలన—

Verse 4

दौर्भाग्यं दुर्निमित्तं च ह्यभिशापो नृपग्रहः । यदन्यद्दुष्कृतं कर्म नश्यते शङ्करोऽब्रवीत्

దుర్భాగ్యం, దుష్టనిమిత్తం, శాపం, రాజులను పట్టిపీడించే గ్రహదోషం—మరియు ఇతర ఏ పాపకర్మయైనను—అన్నీ నశించును: అని శంకరుడు పలికెను।

Verse 5

युधिष्ठिर उवाच । कथं शूलेश्वरी देवी कथं शूलेश्वरो हरः । प्रथितो नर्मदातीरे एतद्विस्तरतो वद

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు— నర్మదా తీరంలో దేవి ‘శూలేశ్వరీ’గా ఎలా ప్రసిద్ధి చెందింది? హరుడు ‘శూలేశ్వరుడు’గా ఎలా ఖ్యాతి పొందాడు? ఇది అంతా విస్తారంగా చెప్పండి।

Verse 6

मार्कण्डेय उवाच । बभूव ब्राह्मणः कश्चिन्माण्डव्य इति विश्रुतः । वृत्तिमान्सर्वधर्मज्ञः सत्ये तपसि च स्थितः

మార్కండేయుడు అన్నాడు— ‘మాండవ్య’ అని ప్రసిద్ధుడైన ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండెను; అతడు సద్వృత్తుడు, సర్వధర్మజ్ఞుడు, సత్యం మరియు తపస్సులో దృఢంగా స్థితుడై ఉండెను।

Verse 7

अशोकाश्रममध्यस्थो वृक्षमूले महातपाः । ऊर्ध्वबाहुर्महातेजास्तस्थौ मौनव्रतान्वितः

అశోక ఆశ్రమ మధ్యలో, ఒక వృక్షమూలంలో, ఆ మహాతపస్వి మహాతేజస్సుతో చేతులు పైకెత్తి, మౌనవ్రతంతో స్థిరంగా నిలిచెను।

Verse 8

तस्य कालेन महता तीव्रे तपसि वर्ततः । तमाश्रममनुप्राप्ता दस्यवो लोप्त्रहारिणः

అతడు దీర్ఘకాలం ఘోర తపస్సులో నిమగ్నుడై ఉండగా, దోచుకున్న ధనాన్ని మోసుకొచ్చిన దస్యులు ఆ ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు।

Verse 9

अनुसर्प्यमाणा बहुभिः पुरुषैर्भरतर्षभ । ते तस्यावसथे लोप्त्रं न्यदधुः कुरुनन्दन

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అనేక మంది పురుషులు వెంబడిస్తుండగా, వారు ఆ దొంగిలించిన ధనాన్ని అతని నివాసస్థలంలో ఉంచివేశారు, ఓ కురునందనా।

Verse 10

निधाय च तदा लीनास्तत्रैवाश्रममण्डले । तेषु लीनेष्वथो शीघ्रं ततस्तद्रक्षिणां बलम्

అదిని ఉంచి వారు అక్కడే ఆశ్రమ ప్రాంగణంలో లీనమై దాగుకున్నారు. వారు దాగిన వెంటనే రక్షకుల బలగం త్వరగా అక్కడికి చేరింది.

Verse 11

आजगाम ततोऽपश्यंस्तमृषिं तस्करानुगाः । तमपृच्छंस्तदा वृत्तं रक्षिणस्तं तपोधनम्

తర్వాత ఆ ఋషిని చూసి దొంగల వెంబడింపువారు అక్కడికి వచ్చారు. రక్షకులు ఆ తపోధనుడైన ఋషిని జరిగిన సంగతిని అడిగారు.

Verse 12

वद केन पथा याता दस्यवो द्विजसत्तम । तेन गच्छामहे ब्रह्मन् यथा शीघ्रतरं वयम्

చెప్పండి—దొంగలు ఏ మార్గంలో వెళ్లారు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! ఓ బ్రాహ్మణా, అదే దారిలో మేము వెళ్తాము, మరింత త్వరగా చేరుటకు.

Verse 13

तथा तु वचनं तेषां ब्रुवतां स तपोधनः । न किंचिद्वचनं राजन्नवदत्साध्वसाधु वा

వారు అలా పలుకుతుండగా, ఓ రాజా, ఆ తపోధనుడు ఒక్క మాట కూడా పలకలేదు—‘సాధు’ గానీ ‘అసాధు’ గానీ కాదు.

Verse 14

ततस्ते राजपुरुषा विचिन्वन्तस्तमाश्रमम् । संयम्यैनं ततो राज्ञे सर्वान् दस्यून्न्यवेदयन्

అప్పుడు రాజపురుషులు ఆ ఆశ్రమాన్ని శోధించారు. అతనిని నియంత్రించి, అన్ని దస్యువులు (ఇక్కడే) దొరికారని రాజుకు నివేదించారు.

Verse 15

तं राजा सहितैश्चोरैरन्वशाद्वध्यतामिति । सम्बध्य तं च तैर्राजञ्छूले प्रोतो महातपाः

రాజు దొంగలతో కలిసి ఆజ్ఞాపించాడు—“ఇతనిని వధించండి।” అప్పుడు, ఓ రాజా, వారు ఆ మహాతపస్విని కట్టి శూలంపై గుచ్చారు।

Verse 16

ततस्ते शूलमारोप्य तं मुनिं रक्षिणस्तदा । प्रतिजग्मुर्महीपाल धनान्यादाय तान्यथ

తర్వాత ఆ మునిని శూలంపై ఎక్కించి, ఓ భూపాలా, కాపలాదారులు ఆ ధనసామగ్రిని తీసుకొని తిరిగి వెళ్లారు।

Verse 17

शूलस्थः स तु धर्मात्मा कालेन महता तदा । ध्यायन्देवं त्रिलोकेशं शङ्करं तमुमापतिम्

శూలాగ్రంపై నిలిచిన ఆ ధర్మాత్ముడు ఎంతో కాలం త్రిలోకేశ్వరుడు—ఉమాపతి శంకరుడు—ను ధ్యానిస్తూ నిలిచాడు।

Verse 18

बहुकालं महेशानं मनसाध्याय संस्थितः । निराहारोऽपि विप्रर्षिर्मरणं नाभ्यपद्यत

అతడు చాలా కాలం మనసుతో మహేశానుని ధ్యానిస్తూ నిలిచాడు; నిరాహారుడైనా ఆ విప్రర్షి మరణానికి లోనుకాలేదు।

Verse 19

धारयामास विप्राणामृषभः स हृदा हरिम् । शूलाग्रे तप्यमानेन तपस्तेन कृतं तदा

విప్రులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు హృదయంలో హరిని ధరించాడు; శూలాగ్రంపై మండుతూ ఉండగానే అతడు ఆ తపస్సును ఆచరించాడు।

Verse 20

सन्तापं परमं जग्मुः श्रुत्वैतन्मुनयोऽखिलाः । ते रात्रौ शकुना भूत्वा संन्यवर्तन्त भारत

ఇది విని సమస్త మునులు పరమ సంతాపానికి లోనయ్యారు. ఆపై రాత్రివేళ పక్షిరూపం ధరించి, ఓ భారతా, వారు తిరిగి వచ్చారు.

Verse 21

दर्शयन्तो मुनेः शक्तिं तमपृच्छन् द्विजोत्तमम् । श्रोतुमिच्छाम ते ब्रह्मन् किं पापं कृतवानसि

ముని శక్తిని గ్రహించి వారు ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజుణ్ణి అడిగారు— “హే బ్రహ్మన్, మేము వినదలచుకున్నాము; నీవు ఏ పాపం చేసితివి?”

Verse 22

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः स मुनिशार्दूलस्तानुवाच तपोधनान् । दोषतः किं गमिष्यामि न हि मेऽन्यो पराध्यति

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను— అప్పుడు మునిశార్దూలుడు ఆ తపోధనులను ఇలా అన్నాడు— “నా స్వదోషం వల్ల నేను ఏమని చెప్పగలను? నాపై మరెవ్వరూ అపరాధం చేయలేదు.”

Verse 23

एवमुक्त्वा ततः सर्वानाचचक्षे ततो मुनिः । मुनयश्च ततो राज्ञे द्वितीयेऽह्नि न्यवेदयन्

అలా చెప్పి ఆ ముని వారికి సమస్త విషయాన్ని వివరించాడు. తరువాత రెండవ రోజున మునులు ఆ వృత్తాంతాన్ని రాజుకు నివేదించారు.

Verse 24

राजा तु तमृषिं श्रुत्वा निष्क्रान्तः सह बन्धुभिः । प्रसादयामास तदा शूलस्थमृषिसत्तमम्

ఆ ఋషి విషయాన్ని విని రాజు బంధువులతో కలిసి బయలుదేరాడు. అప్పుడు శూలంపై స్థితుడైన శ్రేష్ఠ ఋషిని ప్రసన్నపరచేందుకు యత్నించాడు.

Verse 25

राजोवाच । यन्मयाऽपकृतं तात तवाज्ञानवशाद्बहु । प्रसादये त्वां तत्राहं न मे त्वं क्रोद्धुमर्हसि

రాజు పలికెను—తండ్రీ, అజ్ఞానవశమున నేను నీకు చేసిన మహా అపకారమునకు క్షమాపణ కోరుచున్నాను; నాపై కోపము చేయుట నీకు తగదు।

Verse 26

एवमुक्तस्ततो राज्ञा प्रसादमकरोन्मुनिः । कृतप्रसादं राजा तं ततः समवतारयत्

రాజు ఇలా పలికినప్పుడు ముని అతనికి అనుగ్రహము ప్రసాదించెను. అనుగ్రహము పొందిన తరువాత రాజు ఆయనను క్రిందికి దింపించెను।

Verse 27

अवतीर्यमाणस्तु मुनिः शूले मांसत्वमागते । अतिसंपीडितो विप्रः शङ्करं मनसागमत्

క్రిందికి దిగుచుండగా శూలము ముని మాంసములోకి దిగిపోయెను. తీవ్రమైన బాధతో నలిగిన ఆ బ్రాహ్మణుడు మనసులో శంకరుని శరణు కోరెను।

Verse 28

संध्यातः शङ्करस्तेन बहुकालोपवासतः । प्रादुर्भूतो महादेवः शूलं तस्य तथाछिनत्

దీర్ఘకాల ఉపవాసముతో శంకరుని ధ్యానించినందున మహాదేవుడు ప్రత్యక్షమై, వెంటనే అతని శూలమును కోసివేసెను।

Verse 29

शूलमूलस्थितः शम्भुस्तुष्टः प्राह पुनःपुनः । ब्रूहि किं क्रियतां विप्र सत्त्वस्थानपरायण

శూలమూలమున నిలిచిన శంభువు సంతోషించి మళ్లీ మళ్లీ పలికెను—హే సత్త్వస్థానపరాయణ బ్రాహ్మణా, చెప్పుము; నీకు ఏమి చేయవలెను?

Verse 30

अदेयमपि दास्यामि तुष्टोऽस्म्यद्योमया सह । किं तु सत्यवतां लोके सिद्धिर्न स्याच्च भूयसी

ఇవ్వకూడనిదైనా నేను ఇస్తాను—ఈ రోజు నీపై నేను ప్రసన్నుడను. కాని సత్యవంతుల లోకంలో ధర్మమర్యాదను అతిక్రమించే అతిశయ సిద్ధి కలుగదు.

Verse 31

स्वकर्मणोऽनुरूपं हि फलं भुञ्जन्ति जन्तवः । शुभेन कर्मणा भूतिर्दुःखं स्यात्पातकेन तु

జీవులు తమ తమ కర్మకు తగిన ఫలాన్ని అనుభవిస్తారు. శుభకర్మతో ఐశ్వర్యం కలుగుతుంది; పాపకర్మతో దుఃఖం పుడుతుంది.

Verse 32

बहुभेदप्रभिन्नं तु मनुष्येषु विपच्यते । केषां दरिद्रभावेन केषां धनविपत्तिजम्

మనుష్యులలో కర్మ అనేక భేదాలతో పక్వమవుతుంది—కొందరిలో దారిద్ర్యంగా, మరికొందరిలో ధననాశ విపత్తుగా.

Verse 33

सन्तत्यभावजं केषां केषांचित्तद्विपर्ययः । तथा दुर्वृत्तितस्तेषां फलमाविर्भवेन्नृणाम्

కొందరికి సంతానాభావమే ఫలంగా వస్తుంది, మరికొందరికి దానికి విరుద్ధం. అలాగే మనుష్యుల దురాచారం, దుష్టవృత్తి ప్రకారం ఫలితం ప్రత్యక్షమవుతుంది.

Verse 34

केषांचित्पुत्रमरणे वियोगात्प्रियमित्रयोः । राजचौराग्नितः केषां दुःखं स्याद्दैवनिर्मितम्

కొందరికి కుమారమరణం వల్ల, లేదా ప్రియమిత్రుల వియోగం వల్ల శోకం కలుగుతుంది. మరికొందరికి రాజు, దొంగ, అగ్ని వలన—దైవనిర్మిత దుఃఖం కలుగుతుంది.

Verse 35

तच्छरीरे तु केषांचित्कर्मणा सम्प्रदृश्यते । जराश्च विविधाः केषां दृश्यन्ते व्याधयस्तथा

కొంతమందిలో శరీరంలోనే కర్మఫలం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మరికొందరిలో వృద్ధాప్యపు అనేక రూపాలు, అలాగే వ్యాధులూ దర్శనమిస్తాయి.

Verse 36

दृश्यन्ते चाभिशापाश्च पूर्वकर्मानुसंचिताः । कष्टाः कष्टतरावस्था गताः केचिदनागसः

పూర్వకర్మానుసారంగా కూడబెట్టబడిన శాపాలూ కనిపిస్తాయి. కొందరు నిర్దోషులుగా కనిపించినా కష్టంలో, ఇంకా కఠిన స్థితిలో పడిపోతారు.

Verse 37

पूर्वकर्मविपाकेन धर्मेण तपसि स्थिताः । दान्ताः स्वदारनिरता भूरिदाः परिपूजकाः

పూర్వకర్మఫల పరిపక్వతతో వారు ధర్మంలో, తపస్సులో స్థిరంగా ఉంటారు—ఇంద్రియనిగ్రహులు, స్వధర్మపత్నిలో నిష్ఠగలవారు, విరివిగా దానం చేసేవారు, భక్తితో పూజించేవారు.

Verse 38

ह्रीमन्तो नयसंयुक्ता अन्ये बहुगुणैर्युताः । दुर्गमामापदं प्राप्य निजकर्मसमुद्भवाम्

కొంతమంది లజ్జాశీలులు, నీతిసంపన్నులు; మరికొందరు అనేక గుణాలతో యుక్తులు—అయినా తమ కర్మజనితమైన, తప్పించుకోలేని విపత్తును పొందినప్పుడు…

Verse 39

न संज्वरन्ति ये मर्त्या धर्मनिन्दां न कुर्वते । इदमेव तपो मत्वा क्षिपन्ति सुविचेतसः

లోపల మండిపోని, ధర్మనింద చేయని మానవులు—సువిచారులు—ఇదే తపస్సు అని భావించి తమ దుఃఖాన్ని తొలగించుకుంటారు.

Verse 40

हा भ्रातर्मातः पुत्रेति कष्टेषु न वदन्ति ये । स्मरन्ति मां महेशानमथवा पुष्करेक्षणम्

కష్టకాలంలో ‘అయ్యో అన్నా! అయ్యో తల్లీ! అయ్యో కుమారా!’ అని విలపించకుండా, నన్ను—మహేశ్వరుని—లేదా పద్మనేత్రుడైన ప్రభువును స్మరిస్తారు…

Verse 41

दुष्कृतं पूर्वजं भोक्तुं ध्रुवं तदुपशाम्यति

పూర్వంలో చేసిన దుష్కర్మాన్ని తప్పక అనుభవించాలి; అనుభవించిన తరువాత అది నిశ్చయంగా శమించి శాంతిస్తుంది।

Verse 42

दिनानि यावन्ति वसेत्स कष्टे यथाकृतं चिन्तयद्देवमीशम् । तावन्ति सौम्यानि कृतानि तेन भवन्ति विप्र श्रुतिनोदनैषा

మనిషి ఎంతెన్ని రోజులు కష్టంలో నివసిస్తూ, తన కర్మానుసారంగా ఈశ్వరదేవుని ధ్యానిస్తాడో, అంతెన్ని రోజులు అతనివలన మృదువైన పుణ్యఫలాలు జనిస్తాయి, ఓ విప్రా—ఇది శ్రుతి ప్రేరణ।

Verse 43

यस्मात्त्वया कष्टगतेन नित्यं स्मृतश्चाहं मनसा पूजितश्च । गौरीसहायस्तेन इहागतोऽस्मि ब्रूह्यद्य कृत्यं क्रियतां किं नु विप्र

నీవు కష్టంలో ఉన్నప్పటికీ నిత్యం నన్ను స్మరించి, మనసుతో నన్ను పూజించావు; అందుకే గౌరీతో కలిసి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను. చెప్పు, ఓ విప్రా—ఈ రోజు నీ కోసం ఏమి చేయాలి, ఏ కార్యం నెరవేర్చాలి?

Verse 44

माण्डव्य उवाच । तुष्टो यद्युमया सार्धं वरदो यदि शङ्कर । तदा मे शूलसंस्थस्य संशयं परमं वद

మాండవ్యుడు అన్నాడు—ఉమతో కలిసి మీరు ప్రసన్నులై, నిజంగా వరదాతవైతే, ఓ శంకరా, నేను శూలంపై నిలిచిన ఈ స్థితిలో ఉన్న నా పరమ సందేహాన్ని చెప్పి నివృత్తి చేయండి।

Verse 45

न रुजा मम कापि स्याच्छूलसंप्रोतितेऽगके । अमृतस्रावि तच्छूलं प्रभावात्कस्य शंस मे

త్రిశూలంతో గుచ్చబడినప్పటికీ నా దేహంలో ఏ మాత్రం నొప్పి కలగదు. ఆ త్రిశూలం అమృతం చిందిస్తున్నట్లుంది—ఇది ఎవరి ప్రభావమో నాకు చెప్పండి.

Verse 46

श्रीशूलपाणिरुवाच । शूलस्थेन त्वया विप्र मनसा चिन्तितोऽस्मि यत् । अनयानां निहन्ताहं दुःखानां विनिबर्हणः

శ్రీ శూలపాణి పలికెను—ఓ విప్రా, త్రిశూలంపై ఉన్నప్పటికీ నీవు మనసుతో నన్ను ధ్యానించావు; అందువల్ల నేను అపదలను సంహరించేవాడిని, దుఃఖాలను మూలంతో పెకలించేవాడిని.

Verse 47

ध्यातमात्रो ह्यहं विप्र पाताले वापि संस्थितः । शूलमूले त्वहं शम्भुरग्रे देवी स्वयं स्थिता । जगन्माताम्बिका देवी त्वामृतेनान्वपूरयत्

ఓ విప్రా, నన్ను ధ్యానించిన క్షణమే నేను సన్నిధానమవుతాను—పాతాళంలో ఉన్నా సరే. త్రిశూల మూలంలో నేను శంభువు, దాని అగ్రభాగంలో స్వయంగా దేవి నిలిచియుంది. ఆ జగన్మాత అంబికా నిన్ను అమృతసమాన కృపతో నింపింది.

Verse 48

माण्डव्य उवाच । पूर्वमेव स्थितो यस्माच्छूलं व्याप्योमया सह । प्रसादप्रवणो मह्यमिदानीं चानया सह

మాండవ్యుడు పలికెను—పూర్వం నుంచే ఉమాతో కలిసి ఈ త్రిశూలాన్ని నాతో పాటు వ్యాపించి నీవు నిలిచియున్నావు; కాబట్టి ఇప్పుడూ ఆమెతో కలిసి నాపై ప్రసన్నుడై కృపాపరుడవు కావాలి.

Verse 49

यस्याः संस्मरणादेव दौर्भाग्यं प्रलयं व्रजेत् । न दौर्भाग्यात्परं लोके दुःखाद्दुःखतरं किल

ఆమెను కేవలం స్మరించినంత మాత్రాన దౌర్భాగ్యం నశించిపోతుంది. నిజంగా ఈ లోకంలో దౌర్భాగ్యాన్ని మించిన దుఃఖం లేదు; దుఃఖాన్ని మించిన దుఃఖతరం కూడా లేదు.

Verse 50

किलैवं श्रूयते गाथा पुराणेषु सुरोत्तम । त्रैलोक्यं दहतस्तुभ्यं सौभाग्यमेकतां गतम्

హే దేవోత్తమా! పురాణాలలో ఇలాంటి గాథ వినబడుతుంది—నీవు త్రిలోకాన్ని దహించుచుండగా, సౌభాగ్యం నీకోసమే ఒకేచోట ఏకమైంది.

Verse 51

विष्णोर्वक्षःस्थलं प्राप्य तत्स्थितं चेति नः श्रुतम् । पीतं तद्वक्षसस्त्रस्तदक्षेण परमेष्ठिना

అది విష్ణువు వక్షస్థలాన్ని చేరి అక్కడే నిలిచిందని మేము విన్నాము. అలాగే విష్ణువు వక్షస్థలమునుండి పరమేష్ఠి బ్రహ్మ తన కంపించే నేత్రంతో దానిని పానంచేశాడని కూడా విన్నాము.

Verse 52

तस्मात्सतीति संजज्ञ इयमिन्दीवरेक्षणा । यजतस्तस्य देवेश तव मानावखण्डनात्

అందువల్ల ఈ పద్మనేత్రా దేవి ‘సతీ’ అని ప్రసిద్ధి చెందింది. హే దేవేశా! యజ్ఞం జరుగుతున్నప్పుడు నీ గౌరవం అవమానింపబడి భంగపడినందువల్లనే ఇది జరిగింది.

Verse 53

जुहावाग्नौ तु सा देवी ह्यात्मानं प्राणसंज्ञिकम् । आत्मानं भस्मसात्कृत्वा प्रालेयाद्रेस्ततः सुता

అప్పుడు ఆ దేవి తన ప్రాణస్వరూపమైన ఆత్మనే అగ్నిలో ఆహుతి చేసింది. తన దేహాన్ని భస్మం చేసి, తరువాత ప్రాలేయ పర్వతం (హిమాలయం) కుమార్తెగా జన్మించింది.

Verse 54

मेनकायां प्रभो जाता साम्प्रतं या ह्युमाभिधा । अनादिनिधना देवी ह्यप्रतर्क्या सुरेश्वर

హే ప్రభో! ఇప్పుడు ‘ఉమా’ అని పిలువబడే ఆమె మేనకలో జన్మించింది. అయితే హే సురేశ్వరా! ఆ దేవి అనాది-అనంత, తర్కానికి అందనిది.

Verse 55

यदि तुष्टोऽसि देवेश ह्युमा मे वरदा यदि । उभावप्यत्र वै स्थाने स्थितौ शूलाग्रमूलयोः

హే దేవేశా, మీరు ప్రసన్నులైతే—ఉమా నాకు వరదాయిని అయితే—మీరు ఇద్దరూ ఈ పవిత్ర స్థలంలో త్రిశూలాగ్రం మరియు మూలంలో నివసించండి।

Verse 56

अवतारो यत्र तत्र संस्थितिं वै ततः कुरु

మీ అవతారం (ప్రాకట్యం) ఎక్కడ ఎక్కడ ఉంటుందో, అక్కడే మీ స్థిర నివాసాన్ని కూడా స్థాపించండి।

Verse 57

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तेनैवमुक्ते सहसा कृत्वा भूमण्डलं द्विधा । निःसृतौ शूलमूलाग्राल्लिङ्गार्चाप्रतिरूपिणौ

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—ఇలా చెప్పగానే క్షణంలో భూమండలం రెండుగా చీలింది; మరియు త్రిశూల మూలం, అగ్రం నుండి లింగార్చనకు ప్రతిరూపమైన రెండు దివ్య ప్రాకట్యాలు బయలుదేరాయి।

Verse 58

प्रद्योतयद्दिशः सर्वा लिङ्गं मूले प्रदृश्यते । वामतः प्रतिमा देवी तदा शूलेश्वरी स्थिता

సర్వ దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ, మూలంలో లింగం దర్శనమైంది; మరియు ఎడమవైపు దేవీ ప్రతిమ—అప్పుడు శూలేశ్వరీగా—స్థాపితమైంది।

Verse 59

विलोभयन्ती च जगद्भाति पूरयती दिशः । दृष्ट्वा कृताञ्जलिपुटः स्तुतिं चक्रे द्विजोत्तमः

జగత్తును మోహింపజేస్తూ ఆమె ప్రకాశించింది, దిక్కులను నింపింది. అది చూసి శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు అంజలి కట్టి స్తుతి చేశాడు।

Verse 60

माण्डव्य उवाच । त्वमस्य जगतो माता जगत्सौभाग्यदेवता । न त्वया रहितं किंचिद्ब्रह्माण्डेऽस्ति वरानने

మాండవ్యుడు పలికెను—నీవే ఈ జగత్తుకు తల్లి, జగత్సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదించే దేవతవు. ఓ వరాననే, ఈ బ్రహ్మాండంలో నీతో విడిచి ఏదియు లేదు।

Verse 61

प्रसादं कुरु धर्मज्ञे मम त्वाज्ञप्तुमर्हसि । ईदृशेनैव रूपेण केषु स्थानेषु तिष्ठसि । प्रसादप्रवणा भूत्वा वद तानि महेश्वरि

ధర్మజ్ఞే, నాపై ప్రసాదము చేయుము; నన్ను ఉపదేశించుటకు నీవు అర్హురాలవు. ఇదే రూపముతో నీవు ఏ ఏ స్థలములలో నిలుచుచున్నావు? కరుణాప్రవణగా అయి చెప్పుము, ఓ మహేశ్వరీ।

Verse 62

श्रीदेव्युवाच । सर्वगा सर्वभूतेषु द्रष्टव्या सर्वतो भुवि । सर्वलोकेषु यत्किंचिद्विहितं न मया विना

శ్రీదేవి పలికెను—నేను సర్వవ్యాపినిని; సమస్త భూతములలోను భూమిపై సర్వత్రను దర్శనీయురాలిని. సమస్త లోకములలో ఏది విధింపబడినదైనా, అది నన్ను విడిచి జరగదు।

Verse 63

तथापि येषु स्थानेषु द्रष्टव्या सिद्धिमीप्सुभिः । स्मर्तव्या भूतिकामेन तानि वक्ष्यामि तत्त्वतः

అయినప్పటికీ, సిద్ధిని కోరువారు నన్ను దర్శించవలసిన, భూతి/సంపదను కోరువారు నన్ను స్మరించవలసిన ఆ స్థలములను నేను యథాతథంగా చెప్పుదును।

Verse 64

वाराणस्यां विशालाक्षी नैमिषे लिङ्गधारिणी । प्रयागे ललिता देवी कामुका गन्धमादने

వారణాసిలో నేను విశాలాక్షి, నైమిషంలో లింగధారిణి. ప్రయాగంలో నేను దేవి లలిత, గంధమాదన పర్వతంలో నేను కాముకా అని ప్రసిద్ధిని పొందితిని।

Verse 65

मानसे कुमुदा नाम विश्वकाया तथाऽपरे । गोमन्ते गोमती नाम मन्दरे कामचारिणी

మానససరోవరంలో నేను ‘కుముదా’ అని ప్రసిద్ధిని పొందుతాను; ఇతరత్ర ‘విశ్వకాయా’. గోమంత పర్వతంలో నా నామం ‘గోమతీ’; మందరంలో నేను ‘కామచారిణీ’గా నివసిస్తాను.

Verse 66

मदोत्कटा चैत्ररथे हयन्ती हास्तिने पुरे । कान्यकुब्जे स्थिता गौरी रम्भा ह्यमलपर्वते

చైత్రరథంలో నేను ‘మదోత్కటా’; హాస్తినపురంలో ‘హయంతీ’. కాన్యకుబ్జంలో నేను ‘గౌరీ’గా ప్రతిష్ఠితురాలిని; అమలపర్వతంలో ‘రంభా’గా స్మరించబడుతాను.

Verse 67

एकाम्रके कीर्तिमती विश्वां विश्वेश्वरे विदुः । पुष्करे पुरुहूता च केदारे मार्गदायिनी

ఏకామ్రంలో నేను ‘కీర్తిమతీ’గా ప్రసిద్ధిని పొందుతాను; విశ్వేశ్వరంలో ‘విశ్వా’గా భావించబడుతాను. పుష్కరంలో ‘పురుహూతా’; కేదారంలో ‘మార్గదాయినీ’—ధర్మమార్గం చూపించేది—అని పిలువబడుతాను.

Verse 68

नन्दा हिमवतः प्रस्थे गोकर्णे भद्रकर्णिका । स्थानेश्वरे भवानी तु बिल्वके बिल्वपत्त्रिका

హిమవంతుని ప్రస్థాలలో నేను ‘నందా’; గోకర్ణంలో ‘భద్రకర్ణికా’. స్థానేశ్వరంలో నేను ‘భవానీ’; బిల్వకంలో ‘బిల్వపత్త్రికా’—బిల్వపత్రాలతో పూజింపబడేది—గా విరాజిల్లుతాను.

Verse 69

श्रीशैले माधवी नाम भद्रे भद्रेश्वरीति च । जया वराहशैले तु कमला कमलालये

శ్రీశైలంలో నేను ‘మాధవీ’ అనే నామంతో పూజింపబడుతాను; భద్రక్షేత్రంలో ‘భద్రేశ్వరీ’గా ప్రసిద్ధిని పొందుతాను. వరాహశైలంలో నేను ‘జయా’; కమలాలయంలో ‘కమలా’గా స్మరించబడుతాను.

Verse 70

रुद्रकोट्यां तु कल्याणी काली कालञ्जरे तथा । महालिङ्गे तु कपिला माकोटे मुकुटेश्वरी

రుద్రకోటీలో ఆమె ‘కల్యాణీ’గా ప్రసిద్ధి. కాలంజరంలో ‘కాళీ’, మహాలింగంలో ‘కపిలా’, మాకోటలో ముకుట-స్థలాధిష్ఠాత్రి ‘ముకుటేశ్వరీ’గా ఆరాధ్యురాలు.

Verse 71

शालिग्रामे महादेवी शिवलिङ्गे जलप्रिया । मायापुर्यां कुमारी तु संताने ललिता तथा

శాలిగ్రామంలో ఆమె ‘మహాదేవి’, శివలింగంలో ‘జలప్రియా’. మాయాపురిలో ‘కుమారీ’, సంతానంలో ‘లలితా’ అనే నామాలతో పూజింపబడుతుంది.

Verse 72

उत्पलाक्षी सहस्राक्षे हिरण्याक्षे महोत्पला । गयायां विमला नाम मङ्गला पुरुषोत्तमे

సహస్రాక్షంలో ఆమె ‘ఉత్పలాక్షీ’ (పద్మనేత్రి), హిరణ్యాక్షంలో ‘మహోత్పలా’. గయాలో ఆమె ‘విమలా’గా, పురుషోత్తమంలో ‘మంగళా’గా ప్రసిద్ధి.

Verse 73

विपाशायाममोघाक्षी पाटला पुण्ड्रवर्धने । नारायणी सुपार्श्वे तु त्रिकूटे भद्रसुन्दरी

విపాశా నదీతీరంలో ఆమె ‘అమోఘాక్షీ’. పుండ్రవర్ధనంలో ‘పాటలా’, సుపార్శ్వంలో ‘నారాయణీ’, త్రికూటంలో ‘భద్రసుందరీ’గా పూజింపబడుతుంది.

Verse 74

विपुले विपुला नाम कल्याणी मलयाचले । कोटवी कोटितीर्थेषु सुगन्धा गन्धमादने

విపులంలో ఆమె ‘విపులా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి. మలయాచలంపై ‘కల్యాణీ’, కోటితీర్థాలలో ‘కోటవీ’, గంధమాదనంలో ‘సుగంధా’గా స్తుతింపబడుతుంది.

Verse 75

गोदाश्रमे त्रिसन्ध्या तु गङ्गाद्वारे रतिप्रिया । शिवचण्डे सभानन्दा नन्दिनी देविकातटे

గోదాశ్రమంలో ఆమె త్రిసంధ్య; గంగాద్వారంలో రతిప్రియా. శివచండ క్షేత్రంలో సభానందా, దేవికా తీరంలో నందినీగా పూజింపబడుతుంది.

Verse 76

रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृन्दावने वने । देवकी मथुरायां तु पाताले परमेश्वरी

ద్వారవతీలో ఆమె రుక్మిణీ; వృందావన వనంలో రాధా. మథురాలో దేవకీ, పాతాళంలో పరమేశ్వరీ—సర్వోన్నత దేవి—అని ప్రసిద్ధి.

Verse 77

चित्रकूटे तथा सीता विन्ध्ये विन्ध्यनिवासिनी । सह्याद्रावेकवीरा तु हरिश्चन्द्रे तु चण्डिका

చిత్రకూటంలో ఆమె సీతగా పూజ్య; వింధ్య పర్వతాల్లో వింధ్యనివాసినీ. సహ్యాద్రిలో ఏకవీరా, హరిశ్చంద్ర ప్రాంతంలో చండికా అని ప్రసిద్ధి.

Verse 78

रमणा रामतीर्थे तु यमुनायां मृगावती । करवीरे महालक्ष्मी रूपादेवी विनायके

రామతీర్థంలో ఆమె రమణా; యమునా తీరంలో మృగావతీ. కరవీరంలో మహాలక్ష్మీ, వినాయక క్షేత్రంలో రూపాదేవీగా ఖ్యాతి పొందింది.

Verse 79

आरोग्या वैद्यनाथे तु महाकाले महेश्वरी । अभयेत्युष्णतीर्थे तु मृगी वा विन्ध्यकन्दरे

వైద్యనాథంలో ఆమె ఆరోగ్యా—ఆరోగ్యప్రదాయిని; మహాకాలంలో మహేశ్వరీ. ఉష్ణతీర్థంలో అభయా అని పిలుస్తారు, వింధ్య గుహల్లో మృగీగా ప్రసిద్ధి.

Verse 80

माण्डव्ये माण्डुकी नाम स्वाहा माहेश्वरे पुरे । छागलिङ्गे प्रचण्डा तु चण्डिकामरकण्टके

మాండవ్యక్షేత్రంలో ఆమె ‘మాండుకీ’గా, మహేశ్వరపురంలో ‘స్వాహా’గా; ఛాగలింగంలో ‘ప్రచండా’గా, అమరకంటకంలో ‘చండికా’గా ఆరాధింపబడుతుంది।

Verse 81

सोमेश्वरे वरारोहा प्रभासे पुष्करावती । वेदमाता सरस्वत्यां पारा पारातटे मुने

సోమేశ్వరంలో ఆమె ‘వరారోహా’, ప్రభాసంలో ‘పుష్కరావతీ’; సరస్వతీ తీరంలో ‘వేదమాత’గా, అవతలి తీరంలో, ఓ మునీ, ‘పారా’గా ప్రసిద్ధి।

Verse 82

महालये महाभागा पयोष्ण्यां पिङ्गलेश्वरी । सिंहिका कृतशौचे तु कर्तिके चैव शांकरी

మహాలయంలో ఆమె ‘మహాభాగా’, పయోష్ణీ నదీ తీరంలో ‘పింగలేశ్వరీ’; కృతశౌచంలో ‘సింహికా’, కార్తిక తీర్థంలో నిజంగా ‘శాంకరీ’గా ప్రసిద్ధి।

Verse 83

उत्पलावर्तके लोला सुभद्रा शोणसङ्गमे । मता सिद्धवटे लक्ष्मीस्तरंगा भारताश्रमे

ఉత్పలావర్తకంలో ఆమె ‘లోలా’, శోణ సంగమంలో ‘సుభద్రా’; సిద్ధవటంలో ‘మతా’ (మాత)గా, భారతాశ్రమంలో ‘తరంగా’గా ప్రసిద్ధి।

Verse 84

जालन्धरे विश्वमुखी तारा किष्किन्धपर्वते । देवदारुवने पुष्टिर्मेधा काश्मीरमण्डले

జాలంధరంలో ఆమె ‘విశ్వముఖీ’, కిష్కింధ పర్వతంలో ‘తారా’; దేవదారు వనంలో ‘పుష్టి’, కాశ్మీర మండలంలో ‘మేధా’గా పూజింపబడుతుంది।

Verse 85

भीमादेवी हिमाद्रौ तु पुष्टिर्वस्त्रेश्वरे तथा । कपालमोचने शुद्धिर्माता कायावरोहणे

హిమాద్రిలో ఆమె భీమాదేవి; వస్త్రేశ్వరంలో పుష్టి అని ప్రసిద్ధి. కపాలమోచనంలో ఆమె శుద్ధి; కాయావరోహణంలో మాతగా పూజింపబడుతుంది.

Verse 86

शङ्खोद्धारे ध्वनिर्नाम धृतिः पिण्डारके तथा । काला तु चन्द्रभागायामच्छोदे शक्तिधारिणी

శంఖోద్ధారంలో ఆమె ధ్వని అని పిలువబడుతుంది; పిండారకంలో ధృతి. చంద్రభాగా నదీతీరంలో ఆమె కాలా; అచ్చోదంలో శక్తిధారిణీ—దివ్యశక్తి ధారకురాలు.

Verse 87

वेणायाममृता नाम बदर्यामुर्वशी तथा । ओषधी चोत्तरकुरौ कुशद्वीपे कुशोदका

వేణాలో ఆమె అమృతా అనే నామంతో ప్రసిద్ధి; బదరీలో ఉర్వశీ. ఉత్తరకురులో ఆమె ఓషధీ; కుశద్వీపంలో కుశోదకా అని స్మరించబడుతుంది.

Verse 88

मन्मथा हेमकूटे तु कुमुदे सत्यवादिनी । अश्वत्थे वन्दिनीका तु निधिर्वैश्रवणालये

హేమకూటంలో ఆమె మన్మథా అని పిలువబడుతుంది; కుముదంలో సత్యవాదినీ. అశ్వత్థంలో వందినీకా; వైశ్రవణాలయంలో నిధి అని ప్రసిద్ధి.

Verse 89

गायत्री वेदवदने पार्वती शिवसन्निधौ । देवलोके तथेन्द्राणी ब्रह्मास्ये तु सरस्वती

వేదవదనంలో ఆమె గాయత్రీ; శివసన్నిధిలో పార్వతి. దేవలోకంలో ఆమె ఇంద్రాణీ; బ్రహ్మ ముఖంలో ఆమె సరస్వతి అని కీర్తింపబడుతుంది.

Verse 90

सूर्यबिम्बे प्रभा नाम मातॄणां वैष्णवी मता । अरुन्धती सतीनां तु रामासु च तिलोत्तमा

సూర్యబింబంలో ఆమె ‘ప్రభా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి; మాతృగణంలో ఆమె ‘వైష్ణవీ’గా భావింపబడుతుంది. పతివ్రతలలో ఆమె ‘అరుంధతీ’, రమలలో ‘తిలోత్తమా’ అని కీర్తింపబడుతుంది.

Verse 91

चित्रे ब्रह्मकला नाम शक्तिः सर्वशरीरिणाम् । शूलेश्वरी भृगुक्षेत्रे भृगौ सौभाग्यसुन्दरी

చిత్రా తీర్థంలో ఆమె ‘బ్రహ్మకలా’ అని పిలువబడుతుంది—సర్వ శరీరధారులలోని శక్తిరూపిణి. భృగు క్షేత్రంలో ఆమె ‘శూలేశ్వరీ’, భృగు తీర్థంలో ‘సౌభాగ్యసుందరీ’ అని కీర్తింపబడుతుంది.

Verse 92

एतदुद्देशतः प्रोक्तं नामाष्टशतमुत्तमम् । अष्टोत्तरं च तीर्थानां शतमेतदुदाहृतम्

ఇలా సంక్షేపంగా ఎనిమిది వందల ఉత్తమ నామాలు చెప్పబడినవి; అలాగే తీర్థాల యొక్క అష్టోత్తర శతం (108) నామాలు కూడా ప్రకటించబడినవి.

Verse 93

इदमेव परं विप्र सर्वेषां तु भविष्यति । पठत्यष्टोत्तरशतं नाम्नां यः शिवसन्निधौ

హే విప్రా! ఇదే సమస్తులకు పరమ మంగళమగును—శివసన్నిధిలో నామాల అష్టోత్తర శతం (108) పఠించువాడు.

Verse 94

स मुच्यते नरः पापैः प्राप्नोति स्त्रियमीप्सिताम् । स्नात्वा नारी तृतीयायां मां समभ्यर्च्य भक्तितः

ఆ పురుషుడు పాపముల నుండి విముక్తుడై, కోరిన స్త్రీని పొందును. అలాగే స్త్రీ తృతీయ తిథిన స్నానము చేసి, భక్తితో నన్ను ఆరాధిస్తే శుభఫలములు పొందును.

Verse 95

न सा स्याद्दुःखिनी जातु मत्प्रभावान्नरोत्तम । नित्यं मद्दर्शने नारी नियताया भविष्यति

హే నరోత్తమా! నా ప్రభావం వల్ల ఆ స్త్రీ ఎప్పటికీ దుఃఖిని కాదును. నిత్యం నా దర్శనం వల్ల ఆమె నియమశీలురాలై స్థిరనిష్ఠగా మారుతుంది.

Verse 96

पतिपुत्रकृतं दुःखं न सा प्राप्स्यति कर्हिचित् । मदालये तु या नारी तुलापुरुषसंज्ञितम्

భర్త లేదా కుమారుని వల్ల కలిగే దుఃఖాన్ని ఆమె ఎప్పటికీ పొందదు. మరియు నా ఆలయంలో ‘తులాపురుష’ అని పిలువబడే విధిని ఆచరించే స్త్రీ—

Verse 97

सम्पूज्य मण्डयेद्देवांल्लोकपालांश्च साग्निकान् । सपत्नीकान्द्विजान्पूज्य वासोभिर्भूषणैस्तथा

యథావిధిగా పూజించి దేవతలను, అగ్నితో కూడిన దిక్పాలకులను గౌరవించి అలంకరించాలి. అలాగే భార్యలతో కూడిన శ్రేష్ఠ ద్విజులను పూజించి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు సమర్పించాలి.

Verse 98

भूतेभ्यस्तु बलिं दद्यादृत्विग्भिः सह देशिकः । ततः प्रदक्षिणीकृत्य तुलामित्यभिमन्त्रयेत्

ఆపై దేశికాచార్యుడు ఋత్వికులతో కలిసి భూతగణాలకు బలి సమర్పించాలి. తరువాత ప్రదక్షిణ చేసి ‘తులా…’ అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రంతో తులా (తరాజు)ను అభిమంత్రించాలి.

Verse 99

शुचिरक्ताम्बरो वा स्याद्गृहीत्वा कुसुमाञ्जलिम् । नमस्ते सर्वदेवानां शक्तिस्त्वं परमा स्थिता

శుద్ధమైన ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, పుష్పాంజలి పట్టుకొని నమస్కరించి ఇలా పలకాలి— ‘నమస్తే; నీవు సమస్త దేవతల వెనుక నిలిచిన పరమ శక్తివి.’

Verse 100

साक्षिभूता जगद्धात्री निर्मिता विश्वयोनिना । त्वं तुले सर्वभूतानां प्रमाणमिह कीर्तिता

హే తులా! నీవు జగత్తుకు సాక్షిణి, జగద్ధాత్రి; విశ్వయోని చేత నిర్మితమైనది. ఇక్కడ నిన్నే సమస్త భూతములకు ప్రమాణముగా, మానదండముగా కీర్తించారు.

Verse 101

कराभ्यां बद्धमुष्टिभ्यामास्ते पश्यन्नुमामुखम् । ततोऽपरे तुलाभागेन्यसेयुर्द्विजपुंगवाः

రెండు చేతులూ ముష్టులుగా బిగించి అతడు కూర్చొని ఉమాదేవి ముఖాన్ని దర్శించాలి. తరువాత తులా యొక్క మరో పళ్లెంలో శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు విధిగా నిర్దిష్ట ద్రవ్యాలను ఉంచాలి.

Verse 102

द्रव्यमष्टविधं तत्र ह्यात्मवित्तानुसारतः । मन्दशभूते विप्रेन्द्र पृथिव्यां यदधिष्ठितम्

అక్కడ ద్రవ్యాలు ఎనిమిది విధాలు; తన ధనసామర్థ్యానికి అనుగుణంగా ఎంచుకోవాలి. హే విప్రేంద్రా! ఇవి భూమిపై స్థితమై స్థూలభూతాలతో సంబంధమున్న పదార్థాలు.

Verse 103

सुवर्णं चैव निष्पावांस्तथा राजिकुसुम्भकम् । तृणराजेन्दुलवणं कुङ्कुमं तु तथाष्टमम्

ఇవే—సువర్ణం, నిష్పావాలు, రాజిక (ఆవాలు) మరియు కుసుంభకం, తృణరాజ-ఇందు-లవణం (సైంధవ లవణం), అలాగే ఎనిమిదవది కుంకుమం.

Verse 104

एषामेकतमं कुर्याद्यथा वित्तानुसारतः । साम्यादभ्यधिकं यावत्काञ्चनादि भवेद्द्विज

ఇవాటిలో ఏదో ఒకదానిని తన ధనసామర్థ్యానికి అనుగుణంగా వినియోగించాలి. హే ద్విజా! అది దాత బరువుకు సమానమై ఉండవచ్చు; స్వర్ణాది ద్రవ్యాలలో అయితే మరింత అధికమగును.

Verse 105

तावत्तिष्ठेन्नरो नारी पश्चादिदमुदीरयेत् । नमो नमस्ते ललिते तुलापुरुषसंज्ञिते

అంతవరకు పురుషుడైనా స్త్రీయైనా ఆ స్థితిలో నిలిచి ఉండాలి; తరువాత ఇలా జపించాలి— “హే లలితే, తులాపురుషసంజ్ఞిత దేవీ, నీకు నమో నమః।”

Verse 106

त्वमुमे तारयस्वास्मानस्मात्संसारकर्दमात् । ततोऽवतीर्य मुरवे पूर्वमर्द्धं निवेदयेत्

“హే ఉమా! ఈ సంసారకర్దమం నుండి మమ్మల్ని తరింపజేయుము.” తరువాత తులా/ఆసనం నుండి దిగివచ్చి ముందరి భాగాన్ని మురారి (విష్ణు)కు నివేదించాలి।

Verse 107

ऋत्विग्भ्योऽपरमर्द्धं च दद्यादुदकपूर्वकम् । तेभ्यो लब्धा ततोऽनुज्ञां दद्यादन्येषु चार्थिषु

మిగిలిన అర్ధభాగాన్ని ఋత్వికులకు ఉదకపూర్వకంగా (జలదానంతో) ఇవ్వాలి; తరువాత వారి అనుమతి పొందిన మీదట ఇతర యాచకులకు కూడా దానాలు పంచాలి।

Verse 108

सपत्नीकं गुरुं रक्तवाससी परिधापयेत् । अन्यांश्च ऋत्विजः शक्त्या गुरुं केयूरकङ्कणैः

గురువును భార్యతో సహా ఎర్ర వస్త్రాలు ధరింపజేయాలి; అలాగే శక్తి మేరకు ఇతర ఋత్వికులను కూడా సత్కరించాలి; గురువుకు కేయూరాలు, కంకణాలు సమర్పించాలి।

Verse 109

शुक्लां गां क्षीरिणीं दद्याल्ललिता प्रीयतामिति । अनेन विधिना या तु कुर्यान्नारी ममालये

తెల్లని, పాలు ఇచ్చే ఆవును దానం చేసి— “లలితా ప్రసన్నురాలవుగాక” అని పలకాలి. నా ధామంలో ఈ విధానంతో ఏ స్త్రీ ఇది చేస్తుందో—

Verse 110

मत्तुल्या सा भवेद्राज्ञां तेजसा श्रीरिवामला । सावित्रीव च सौन्दर्ये जन्मानि दश पञ्च च

ఆమె నాతో సమానమగును; రాణులలో తేజస్సుతో ప్రకాశించును—శ్రీదేవిలా నిర్మలమై—సౌందర్యంలో సావిత్రీసమానమై, పది మరియు మరి ఐదు జన్మల వరకు।

Verse 111

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवं निशम्य वचनं गौर्या द्विजवरोत्तमः । नमस्कृत्य जगामाशु धर्मराज निवेशनम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—గౌరీ వచనమును ఇలా విని ఆ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు నమస్కరించి త్వరగా ధర్మరాజుని నివాసమునకు వెళ్లెను।

Verse 112

तदा प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं शूलेश्वरीति च । तस्मिंस्तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

అప్పటినుండి ఆ తీర్థము ‘శూలేశ్వరీ’ అని ప్రసిద్ధి పొందెను. ఆ తీర్థములో స్నానము చేసి పితృదేవతలకు తర్పణము చేయువాడు—

Verse 113

ब्राह्मणानन्नवासोभिः पिण्डैः पितृपितामहान् । भक्तोपहारैर्देवेशमुमया सह शङ्करं

అతడు బ్రాహ్మణులకు అన్నవస్త్రాలతో సత్కరించును; పిండప్రదానముతో పితృపితామహులను తృప్తిపరచును; భక్తితో ఉపహారములు సమర్పించి ఉమాసహిత దేవేశ శంకరుని ఆరాధించును।

Verse 114

धूपगुग्गुलदानैश्च दीपदानैः सुबोधितैः । सर्वपापविनिर्मुक्तः स गच्छेच्छिवसन्निधिम्

ధూపము, గుగ్గులు దానములు మరియు విధివిధానముగా చేసిన దీపదానములచేత అతడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై శివసన్నిధిని పొందును।

Verse 115

तस्मिंस्तीर्थे तु यः कश्चिदभियुक्तो नरेश्वर । अम्भिशापि तथा स्नातस्त्रिदिनं मुच्यते नरः

హే నరేశ్వరా! ఆ తీర్థంలో ఎవడైనా—పీడితుడైనా లేదా అభియుక్తుడైనా—కేవలం నీటితో స్నానం చేసినా, ఆ మనిషి మూడు దినాలలోనే ఆ భారము నుండి విముక్తుడగును।

Verse 116

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां रात्रौ जागर्ति यो नरः । उपवासपरः शुद्धः शिवं सम्पूजयेन्नरः । प्रमुच्य पापसंमोहं रुद्रलोकं स गच्छति

కృష్ణపక్ష చతుర్దశి రాత్రి ఎవడు జాగరణ చేస్తూ, ఉపవాసనిష్ఠతో శుద్ధుడై శివుని సమ్యక్గా పూజిస్తాడో—అతడు పాపజనిత మోహాన్ని విడిచి రుద్రలోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 117

त्रिनेत्रश्च चतुर्बाहुः साक्षाद्रुद्रोऽपरः । क्रीडते देवकन्याभिर्यावच्चन्द्रार्कतारकम्

త్రినేత్రుడూ చతుర్భుజుడూ—సాక్షాత్తు మరొక రుద్రునివలె—అతడు దేవకన్యలతో చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం క్రీడించును।

Verse 198

अध्याय

అధ్యాయము. (అధ్యాయ శీర్షిక)