Adhyaya 195

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । देवतीर्थे तु किं नाम माहात्म्यं समुदाहृतम् । फलं किं स्नानदानादिकारिणां जायते मुने

యుధిష్ఠిరుడు అన్నాడు—హే మునీ! దేవతీర్థముని మహాత్మ్యం ఏమని ప్రకటించబడింది? అక్కడ స్నానం, దానం మొదలైన కర్మలు చేసేవారికి ఏ ఫలం కలుగుతుంది?

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । पृथिव्यां यानि तीर्थानि देवैर्मुनिगणैरपि । सेवितानि महाबाहो तानि ध्यातानि विष्णुना

మార్కండేయుడు అన్నాడు—హే మహాబాహో! భూమిపై ఉన్న ఏ ఏ తీర్థాలు దేవతలచే, మునిగణాలచే సేవింపబడుతున్నాయో, అవన్నీ విష్ణువు ధ్యానించినవే.

Verse 3

समागतान्येकतां वै तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । तत्तीर्थं वैष्णवं पुण्यं देवतीर्थमिति श्रुतम्

హే యుధిష్ఠిరా! ఆ తీర్థంలో సమస్త తీర్థాల శక్తులు ఏకత్వంగా సమాగమించాయి. ఆ వైష్ణవ పుణ్యతీర్థం ‘దేవతీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి.

Verse 4

कुरुक्षेत्रं भुवि परमन्तरिक्षे त्रिपुष्करम् । पुरुषोत्तमं दिवि परं देवतीर्थं परात्परम्

భూమిలో కురుక్షేత్రం పరమం, అంతరిక్షంలో త్రిపుష్కరం పరమం, స్వర్గంలో పురుషోత్తమం పరమం—కాని దేవతీర్థం పరమాత్పరము.

Verse 5

देवतीर्थसमं नास्ति तीर्थमत्र परत्र च । यत्प्राप्य मनुजस्तप्येन्न कदाचिद्युधिष्ठिर

ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ దేవతీర్థానికి సమానమైన తీర్థం లేదు. హే యుధిష్ఠిరా! దానిని పొందిన మనిషి ఇక ఎన్నడూ తాపం అనుభవించడు.

Verse 6

देवैरुक्तानि तीर्थानि योऽत्र स्नानं समाचरेत् । देवतीर्थे स सर्वत्र स्नातो भवति मानवः

దేవులు చెప్పిన ఈ తీర్థంలో ఇక్కడ స్నానం చేసేవాడు—దేవతీర్థంలో స్నానించినవాడై, సర్వతీర్థస్నాన ఫలాన్ని పొందినవాడవుతాడు।

Verse 7

एवमस्त्विति तैरुक्ता देवा ऋषिगणा अपि । संतुष्टाः श्रीशमभ्यर्च्य स्वं स्वं स्थानं तु भेजिरे

‘ఎవమస్తు’ అని వారు పలికినట్లు దేవులు, ఋషిగణములు కూడా సంతుష్టులై; శ్రీశుని ఆరాధించి తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు।

Verse 8

सूर्यग्रहेऽत्र वै क्षेत्रे स्नात्वा यत्फलमश्नुते । स्नात्वा श्रीशं समभ्यर्च्य समुपोष्य यथाविधि

సూర్యగ్రహణ సమయంలో ఈ క్షేత్రంలో స్నానం చేస్తే ఏ పుణ్యఫలం లభిస్తుందో—ఇక్కడ స్నానించి, విధివిధానంగా శ్రీశుని పూజించి, నియమోపవాసం చేసినవాడు అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు।

Verse 9

यद्ददाति हिरण्यानि दानानि विधिवन्नृप । तदनन्तफलं सर्वं सूर्यस्य ग्रहणे यथा

ఓ రాజా! విధివిధానంగా ఇచ్చే స్వర్ణదానములు మొదలైన దానాలు, సూర్యగ్రహణ సమయంలో అన్నీ అనంత ఫలప్రదమవుతాయి।

Verse 10

भूमिदानं धेनुदानं स्वर्णदानमनन्तकम् । वज्रदानमनन्तं च फलं प्राह शतक्रतुः

భూమిదానం, ధేనుదానం, స్వర్ణదానం—ఇవి అనంత పుణ్యఫలదాయకాలు; అలాగే వజ్ర (రత్న) దానం కూడా అనంత ఫలమని శతక్రతు (ఇంద్రుడు) ప్రకటించాడు।

Verse 11

सोमो वै वस्त्रदानेन मौक्तिकानां च भार्गवः । सुवर्णस्य रविर्दानं धर्मराजो ह्यनन्तकम्

వస్త్రదానంతో సోముడు ప్రసన్నుడవుతాడు; ముత్యాల దానంతో భార్గవుడు (శుక్రుడు) తృప్తి చెందుతాడు. స్వర్ణదానానికి అధిదేవుడు రవి; దానఫలం అనంతమని ధర్మరాజు (యముడు) ప్రకటించాడు.

Verse 12

देवतीर्थे तु यद्दानं श्रद्धायुक्तेन दीयते । तदनन्तफलं प्राह बृहस्पतिरुदारधीः

దేవతీర్థంలో శ్రద్ధతో ఇచ్చే ఏ దానమైనా అనంత ఫలాన్ని ఇస్తుందని ఉదారబుద్ధి గల బృహస్పతి ప్రకటించాడు.

Verse 13

देवतीर्थे भृगुक्षेत्रे सर्वतीर्थाधिक नृप । देवतीर्थे नरः स्नात्वा श्रीपतिं योऽनुपश्यति

ఓ రాజా! భృగుక్షేత్రంలోని దేవతీర్థం సమస్త తీర్థాలకన్నా శ్రేష్ఠమైనది. ఆ దేవతీర్థంలో స్నానం చేసి శ్రీపతి (విష్ణు)ని దర్శించే మనిషి…

Verse 14

सोमग्रहे कुलशतं स समुद्धृत्य नाकभाक् । दानानि द्विजमुख्येभ्यो देवतीर्थे नराधिप

ఓ నరాధిపా! చంద్రగ్రహణ సమయంలో దేవతీర్థంలో శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు దానాలు చేయడం వల్ల అతడు తన వంశంలోని వంద తరాలను उद्धరించి స్వర్గభాగ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 15

यैर्दत्तानि नरैर्भोगभागिनः प्रेत्य चेह ते । देवतीर्थे विप्रभोज्यं हरिमुद्दिश्य यश्चरेत्

దానం చేసిన మనుష్యులు ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ భోగభాగ్యాన్ని పొందుతారు. మరియు దేవతీర్థంలో హరి (విష్ణు)ని ఉద్దేశించి బ్రాహ్మణభోజనం చేయించేవాడు…

Verse 16

स सर्वाह्लादमाप्नोति स्वर्गलोके युधिष्ठिर । देवतीर्थे नरो नारी स्नात्वा नियतमानसौ

హే యుధిష్ఠిరా! అతడు స్వర్గలోకంలో సంపూర్ణ ఆనందాన్ని పొందుతాడు. దేవతీర్థంలో పురుషుడైనా స్త్రీయైనా నియతమనస్సుతో స్నానం చేసి…

Verse 17

उपोष्यैकादशीं भक्त्या पूजयेद्यः श्रियः पतिम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा घृतेनोद्बोध्य दीपकम्

ఎవడు భక్తితో ఏకాదశీ ఉపవాసం చేసి శ్రీపతి (విష్ణువు)ను పూజించి, రాత్రి జాగరణం చేసి నెయ్యితో దీపాన్ని వెలిగిస్తాడో…

Verse 18

द्वादश्यां प्रातरुत्थाय तथा वै नर्मदाजले । विप्रदाम्पत्यमभ्यर्च्य विधिवत्कुरुनन्दन

హే కురునందనా! ద్వాదశీ నాడు ఉదయాన్నే లేచి నర్మదా జలంలో స్నానం చేసి, విధివిధానంగా బ్రాహ్మణ దంపతిని అర్చించాలి.

Verse 19

वस्त्राभरणताम्बूलपुष्पधूपविलेपनैः । अक्षये विष्णुलोकेऽसौ मोदते चरितव्रतः

వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, తాంబూలం, పుష్పాలు, ధూపం, లేపనాలు సమర్పించి, వ్రతాన్ని ఆచరించిన వాడు అక్షయమైన విష్ణులోకంలో ఆనందిస్తాడు.

Verse 20

यः सदैकादशीतिथौ स्नात्वोपोष्यार्चयेद्धरिम् । रात्रौ जागरणं कुर्याद्वेदशास्त्रविधानतः

ఎవడు ప్రతి ఏకాదశీ తిథిన స్నానం చేసి ఉపవాసముండి హరిని ఆరాధించి, వేదశాస్త్ర విధానానుసారం రాత్రి జాగరణం చేస్తాడో—

Verse 21

धर्मराजकृतां पापां न स पश्यति यातनाम् । पञ्चरात्रविधानेन श्रीपतिं योऽर्चयिष्यति

ధర్మరాజుడు పాపాలకై నియమించిన యాతనలను అతడు చూడడు—పాంచరాత్ర విధానమున శ్రీపతిని ఆరాధించువాడు।

Verse 22

दीक्षामवाप्य विधिवद्वैष्णवीं पापनाशिनीम् । स्वर्गमोक्षप्रदां पुण्यां भोगदां वित्तदामथ

విధివిధానముగా పాపనాశినీ వైష్ణవీ దీక్షను పొందినవాడికి—ఆ దీక్ష పుణ్యమయినది; స్వర్గమోక్షప్రద, భోగప్రద, ధనప్రద కూడా.

Verse 23

राज्यदां वा महाभाग पुत्रदां भाग्यदामथ । सुकलत्रप्रदां वापि विष्णोर्भक्तिप्रदामिति

ఓ మహాభాగ! అది రాజ్యాన్ని ఇవ్వగలదు, పుత్రసంపదను, భాగ్యాన్ని ఇవ్వగలదు; సుకలత్రాన్ని కూడా ఇవ్వగలదు—మరియు విష్ణుభక్తిని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 24

तरिष्यति भवाम्भोधिं स नरः कुरुनन्दन । योऽर्चयिष्यति तत्रैव देवतीर्थे श्रियः पतिम्

ఓ కురునందన! ఆ మనిషి భవసాగరాన్ని దాటుతాడు—అక్కడే దేవతీర్థమున శ్రీపతిని ఆరాధించువాడు।

Verse 25

विश्वरूपमथो सम्यङ्मूलश्रीपतिमेव वा । नारायणगिरिं वापि गृहे वैकादशीतिथौ

ఏకాదశీ తిథిన గృహమున విధిగా—విశ్వరూపుని గాని, మూల శ్రీపతిని గాని, లేదా నారాయణగిరిని గాని సమ్యకుగా ఆరాధించవచ్చు।

Verse 26

भक्तिमाञ्छ्रद्धया युक्तः क्षीरैस्तीर्थोदकैरपि । सुसूक्ष्मैरहतैर्वस्त्रैर्महाकौशेयकैर्नृप

ఓ రాజా! భక్తి, శ్రద్ధలతో యుక్తుడై అతడు క్షీరంతోను, తీర్థజలంతోను, అలాగే అతి సూక్ష్మమైన కొత్త (అహత) వస్త్రాలతోను, మహత్తర కౌశేయ (పట్టు) వస్త్రాలతోను పూజ చేయవలెను।

Verse 27

विचित्रैर्नेत्रजैर्वापि धूपैरगुरुचन्दनैः । गुग्गुलैर्घृतमिश्रैश्च नैवेद्यैर्विविधैरपि

అతడు వివిధమైన, నేత్రాలకు ప్రీతికరమైన సుగంధ ధూపాలతో—అగరు, చందన ధూపాలతో; నెయ్యితో కలిపిన గుగ్గులుతో; అలాగే అనేక విధాలైన నైవేద్యాలతో కూడా పూజ చేయవలెను।

Verse 28

पायसाद्यैर्मनुष्येन्द्र पयसा वा युधिष्ठिर । पिष्टदीपैः सुविमलैर्वर्धमानैर्मनोहरैः

ఓ మనుష్యేంద్ర యుధిష్ఠిరా! పాయసం వంటి మధుర నైవేద్యాలతో గానీ, లేదా పాలతో గానీ, అలాగే అత్యంత నిర్మలమైన, మచ్చలేని, వర్ధమానమైన, మనోహరమైన పిష్టదీపాలతో (హరిని) పూజించవలెను।

Verse 29

पूजयित्वा नरो याति यथा तच्छृणु भारत । शङ्खी चक्री गदी पद्मी भूत्वासौ गरुडध्वजः

ఓ భారతా! వినుము—ఇలా పూజించిన తరువాత మనిషి ఎలా గమనం చేస్తాడో: అతడు గరుడధ్వజుడైన ప్రభువుకు సమానరూపుడై శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించును।

Verse 30

देवलोकानतिक्रम्य विष्णुलोकं प्रपद्यते । यस्तु वै परया भक्त्या श्रीपतेः पादपङ्कजम्

దేవలోకాలను అతిక్రమించి అతడు విష్ణులోకాన్ని పొందును—ఎవడు పరమ భక్తితో శ్రీపతியின் పాదపద్మాలను పూజించునో।

Verse 31

चतुर्धाधिष्ठितं पश्येच्छ्रियं त्रैलोक्यमातरम् । नृत्यगीतविनोदेन मुच्यते पातकर्ध्रुवम्

చతుర్విధంగా ప్రతిష్ఠితమైన త్రిలోకమాత శ్రీని దర్శించినవాడు, నృత్యగీత భక్తి-వినోదంతో నిశ్చయంగా పాపముల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 32

नीराजने तु देवस्य प्रातर्मध्ये दिने तथा । सायं च नियतो नित्यं यः पश्येत्पूजयेद्धरिम्

దేవుని నీరాజన సమయంలో—ప్రాతః, మధ్యాహ్నం, సాయంకాలం—నియమంతో నిత్యం హరిని దర్శించి పూజించువాడు చెప్పబడిన పుణ్యఫలాన్ని పొందును।

Verse 33

स तीर्त्वा ह्यापदं दुर्गां नैवार्तिं समवाप्नुयात् । आयुःश्रीवर्धनं पुंसां चक्षुषामपि पूरकम्

అతడు దుర్గమమైన ఆపదను దాటి, ఇక దుఃఖంలో పడడు. ఈ (నీరాజనారాధన) పురుషుల ఆయుష్షును, శ్రీయును పెంచి, నేత్రాలకు కూడా సంపూర్ణతనిస్తుంది।

Verse 34

उपपापहरं चैव सदा नीराजनं हरेः । तदा नीराजनाकाले यो हरेः पठति स्तवम्

హరి యొక్క నీరాజనం ఎల్లప్పుడూ ఉపపాపములనూ తొలగిస్తుంది. నీరాజన సమయంలో హరి స్తవాన్ని పఠించువాడు విశేష పుణ్యాన్ని పొందును।

Verse 35

स धन्यो देवदेवस्य प्रसन्नेनान्तरात्मना । हरेर्नीराजनाशेषं पाणिभ्यां यः प्रयच्छति

అతడు ధన్యుడు—దేవదేవుని ప్రసాదంతో అంతరాత్మ ఆనందించునట్లు—తన చేతులతో హరి నీరాజన శేషాన్ని (ఆరతి ప్రసాదం) స్వీకరించి శిరస్సునకు/దేహమునకు ధరించువాడు।

Verse 36

संगृह्य चक्षुषी तेन योजयेन्मार्जयन्मुखम् । तिमिरादीनक्षिरोगान्नाशयेद्दीप्तिमन्मुखम्

ఆ నీరాజన-ప్రసాదాన్ని సంగ్రహించి కళ్లకు రాసి, తరువాత ముఖాన్ని తుడవాలి. దానివల్ల తిమిరాది నేత్రరోగాలు నశించి ముఖం తేజోవంతమవుతుంది।

Verse 37

भवत्यशेषदुष्टानां नाशायालं नरोत्तम । दीपप्रज्वलनं यस्य नित्यमग्रे श्रियः पतेः

హే నరోత్తమా! శ్రీపతి సమక్షంలో నిత్యం దీపం వెలిగించేవానికి, ఆ దీపప్రజ్వలనమే సమస్త దుష్టశక్తుల నాశానికి పూర్తిగా సరిపోతుంది।

Verse 38

स्नात्वा रेवाजले पुण्ये प्रदद्यादधिकं व्रती । सप्तद्वीपवती तेन ससागरवनापगा

పుణ్యమైన రేవా జలంలో స్నానం చేసి వ్రతధారి భక్తుడు విస్తారంగా దానం చేయాలి. ఆ కర్మవల్ల ఏడు ద్వీపాలు, సముద్రాలు, అరణ్యాలు, నదులతో కూడిన సమస్త భూమి యథావిధిగా పూజింపబడి తృప్తి పొందినట్లవుతుంది।

Verse 39

प्रदक्षिणीकृता स्याद्वै धरणी शङ्करोऽब्रवीत् । इदं यः पठ्यमानं तु शृणुयात्पठतेऽपि वा

శంకరుడు పలికెను—‘ఇదివల్ల భూమి ప్రదక్షిణ చేసినట్లే అవుతుంది. దీనిని పఠించబడుతుండగా వినేవాడైనా, తానే పఠించేవాడైనా, దాని పుణ్యఫలానికి భాగస్వామి అవుతాడు।’

Verse 40

स्मरणं सोऽतसमये विपाप्मा प्राप्नुयाद्धरेः । इदं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं पितृगुणप्रियम्

అసమయంలోనూ దీనిని కేవలం స్మరించడంవల్ల అతడు పాపరహితుడై హరిని పొందుతాడు. ఈ మహాత్మ్యం యశస్సును, ఆయుష్షును పెంచి, స్వర్గప్రదమై, పితృగుణాలకు ప్రీతికరమైంది।

Verse 41

माहात्म्यं श्रावयेद्विप्राञ्छ्रीपतेः श्राद्धकर्मणि । घृतेन मधुना तेन तर्पिताः स्युः पितामहाः

శ్రీపతి (విష్ణు) శ్రాద్ధకర్మలో బ్రాహ్మణులకు ఈ మహాత్మ్యాన్ని శ్రావ్యంగా చేయాలి; అలా చేయగానే పితృదేవతలు నెయ్యి, తేనె తర్పణంలా తృప్తి పొందుతారు।

Verse 195

अध्याय

అధ్యాయ—ఇది అధ్యాయ సరిహద్దును సూచించే కోలోఫోన్/సూచక పదం।