Adhyaya 186

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं कनखलोत्तमम् । गरुडेन तपस्तप्तं पूजयित्वा महेश्वरम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ రాజా, అత్యుత్తమ కనఖల తీర్థానికి వెళ్లవలెను; అది గరుడుని తపస్సుచే పవిత్రమైనది; అక్కడ మహేశ్వరుని పూజించి…

Verse 2

दिव्यं वर्षशतं यावज्जातमात्रेण भारत । तपोजपैः कृशीभूतो दृष्टो देवेन शम्भुना

హే భారతా! జన్మించిన క్షణం నుంచే వంద దివ్య సంవత్సరాలు తపస్సు, జపంతో కృశుడై, దేవుడు శంభువు (శివుడు) దర్శనమిచ్చెను।

Verse 3

ततस्तुष्टो महादेवो वैनतेयं मनोजवम् । उवाच परमं वाक्यं विनतानन्दवर्धनम्

అప్పుడు తుష్టుడైన మహాదేవుడు మనోజవుడైన వైనతేయునకు వినతానందాన్ని వర్ధింపజేసే పరమ వాక్యములను పలికెను।

Verse 4

प्रसन्नस्ते महाभाग वरं वरय सुव्रत । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु ददामि तव खेचर

హే మహాభాగ! హే సువ్రత! నీపై నేను ప్రసన్నుడను—వరము కోరుకో. హే ఖేచరా, మూడు లోకాలలో దుర్లభమైనదైనా నీకు ఇస్తాను।

Verse 5

गरुड उवाच । इच्छामि वाहनं विष्णोर्द्विजेन्द्रत्वं सुरेश्वर । प्रसन्ने त्वयि मे सर्वं भवत्विति मतिर्मम

గరుడుడు పలికెను—హే సురేశ్వరా! నాకు విష్ణువు యొక్క వాహనత్వం, అలాగే ద్విజేంద్రత్వం కావాలి. మీరు ప్రసన్నుడైతే నాకు సమస్తమూ సిద్ధమవుతుంది—ఇదే నా దృఢ నిశ్చయం।

Verse 6

श्रीमहेश उवाच । दुर्लभः प्राणिनां तात यो वरः प्रार्थितोऽनघ । देवदेवस्य वाहनं द्विजेन्द्रत्वं सुदुर्लभम्

శ్రీమహేశుడు పలికెను—తాతా, హే అనఘా! ప్రాణులకు నీవు కోరిన వరము దుర్లభము. దేవదేవుని వాహనత్వం మరియు ద్విజేంద్రత్వం—అతి సుదుర్లభము।

Verse 7

नारायणोदरे सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । त्वया स कथमूह्येत देवदेवो जगद्गुरुः

నారాయణుని ఉదరములోనే చరాచర సమేతమైన సమస్త త్రైలోక్యం నిలిచి ఉంది. అటువంటి దేవదేవుడు, జగద్గురువును నీవు ఎలా మోయగలవు?

Verse 8

तेनैव स्थापितश्चेन्द्रस्त्रैलोक्ये सचराचरे । कथमन्यस्य चेन्द्रत्वं भवतीति सुदुर्लभम्

ఆయన ద్వారానే చరాచర సమేత త్రైలోక్యంలో ఇంద్రుడు స్థాపించబడ్డాడు. మరెవరికైనా ఇంద్రత్వం ఎలా కలుగుతుంది? అది అత్యంత దుర్లభం.

Verse 9

तथापि मम वाक्येन वाहनं त्वं भविष्यसि । शङ्खचक्रगदापाणेर्वहतोऽपि जगत्त्रयम्

అయినప్పటికీ నా వాక్యబలంతో నీవు వాహనమవుతావు—శంఖ, చక్ర, గదలను ధరించిన ఆయనకు; ఆయన స్వయంగా త్రిజగత్తును కూడా మోస్తాడు.

Verse 10

इन्द्रस्त्वं पक्षिणां मध्ये भविष्यसि न संशयः । इति दत्त्वा वरं तस्मा अन्तर्धानं गतो हरः

పక్షుల మధ్య నీవే ఇంద్రుడవుతావు—సందేహం లేదు. అని వరమిచ్చి హరుడు (శివుడు) అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 11

ततो गते महादेवे ह्युरुणस्यानुजो नृप । आराधयामास तदा चामुण्डां मुण्डमण्डिताम्

మహాదేవుడు వెళ్లిన తరువాత, ఓ రాజా, అరుణుని తమ్ముడు అప్పుడు ముండమాలలతో అలంకృతమైన చాముండాదేవిని ఆరాధించసాగాడు.

Verse 12

श्मशानवासिनीं देवीं बहुभूतसमन्विताम् । योगिनीं योगसंसिद्धां वसामांसासवप्रियाम्

అతడు శ్మశానవాసినీ దేవిని—అనేక భూతగణాలతో సమన్వితమైన, యోగసిద్ధి పొందిన యోగినిని, వస, మాంసం, మద్యం ప్రియమైనదానిని—ఆరాధించాడు.

Verse 13

ध्यातमात्रा तु तेनैव प्रत्यक्षा ह्यभवत्तदा । जालंधरे च या सिद्धिः कौलीने उड्डिशे परे

అతడు ధ్యానించిన మాత్రాన ఆమె వెంటనే ప్రత్యక్షమైంది. జాలంధరంలో ప్రసిద్ధమైన సిద్ధి—కౌల సంప్రదాయంలో, పరమ ఉడ్డిశలో—అదే అప్పుడు ప్రబలింది/సాధ్యమైంది.

Verse 14

समग्रा सा भृगुक्षेत्रे सिद्धक्षेत्रे तु संस्थिता । चामुण्डा तत्र सा देवी सिद्धक्षेत्रे व्यवस्थिता

ఆమె భృగుక్షేత్రంలో—అంటే సిద్ధక్షేత్రంలో—సంపూర్ణ శక్తితో స్థితిచెందింది. ఆ దేవి చాముండానే అక్కడ సిద్ధక్షేత్రంలో దృఢంగా విరాజిల్లుతుంది.

Verse 15

संस्तुता ऋषिभिर्देवैर्योगक्षेमार्थसिद्धये । विनतानन्दजननस्तत्र तां योगिनीं नृप । भक्त्या प्रसादयामास स्तोत्रैर्वैदिकलौकिकैः

యోగక్షేమసిద్ధి కోసం ఋషులు, దేవతలు స్తుతించే ఆ యోగినిని—ఓ రాజా—వినతానందజనకుడు గరుడుడు అక్కడ భక్తితో, వైదికమూ లోకప్రసిద్ధమూ అయిన స్తోత్రాలతో ప్రసన్నం చేశాడు.

Verse 16

गरुड उवाच । ॐ या सा क्षुत्क्षामकण्ठा नवरुधिरमुखा प्रेतपद्मासनस्था भूतानां वृन्दवृन्दैः पितृवननिलया क्रीडते शूलहस्ता । शस्त्रध्वस्तप्रवीरव्रजरुधिरगलन्मुण्डमालोत्तरीया देवी श्रीवीरमाता विमलशशिनिभा पातु वश्चर्ममुण्डा

గరుడుడు అన్నాడు—ॐ। ఆకలితో ఎండిన కంఠముగలది, తాజా రక్తంతో రంజితమైన ముఖముగలది, ప్రేతపద్మాసనంపై ఆసీనమైనది; భూతగణాల గుంపుల మధ్య పితృవనంలో నివసిస్తూ శూలహస్తగా క్రీడించేది; శస్త్రాలతో హతమైన వీరుల రక్తం చిందించే ముండమాలనే ఉత్తరీయంగా ధరించినది—ఆ దేవి, శ్రీవీరమాత, నిర్మల చంద్రునివలె ప్రకాశించే చర్మముండా మీరందరినీ రక్షించుగాక.

Verse 17

या सा क्षुत्क्षामकण्ठा विकृतभयकरी त्रासिनी दुष्कृतानां मुञ्चज्ज्वालाकलापैर्दशनकसमसैः खादति प्रेतमांसम् । या सा दोर्दण्डचण्डैर्डमरुरणरणाटोपटंकारघण्टैः कल्पान्तोत्पातवाताहतपटुपटहैर्वल्गते भूतमाता । क्षुत्क्षामा शुष्ककुक्षिः खवरतरनरवरैः क्षोदति प्रेतमांसं मुञ्चन्ती चाट्टहासं घुरघुरितरवा पातु वश्चर्ममुण्डा

ఆకలితో క్షీణించిన కంఠముగలది, వికృతమైన భయంకర రూపంతో దుష్కృతులను భయపెట్టేది, జ్వాలాగుచ్ఛంలాంటి దంతాలతో శవమాంసాన్ని భక్షించేది. ప్రళయవాయువులతో మోగే కఠిన పటహధ్వనుల మధ్య, డమరువు-ఘంటల టంకారాలతో, ఉగ్రబాహువులతో భూతమాత సంచరిస్తుంది. ఆకలితో శుష్కోదరముగలది, భయంకర నరగణాలతో శవమాంసాన్ని నూరుతూ, అట్టహాసం విడిచి ఘురఘుర ధ్వని చేసేది—ఆ చర్మముండా మీకు రక్షణ కలుగజేయుగాక।

Verse 18

या सा निम्नोदराभा विकृतभवभयत्रासिनी शूलहस्ता चामुण्डा मुण्डघाता रणरणितरणझल्लरीनादरम्या । त्रैलोक्यं त्रासयन्ति ककहकहकहैर्घोररावैरनेकैर्नृत्यन्ती मातृमध्ये पितृवननिलया पातु वश्चर्ममुण्डा

లోపలికి దిగిన ఉదరరూపముగలది, భవభయాన్ని త్రాసపెట్టేది, శూలహస్తా; చాముండా, ముండుని సంహరించినది, యుద్ధఝల్లరీ నాదంలో రమ్యమైనది. ‘కకహకహకహ’ వంటి అనేక ఘోర కేకలతో త్రిలోకాన్ని భయపెట్టేది, మాతృగణమధ్య నర్తించేది, పితృవన నివాసిని—ఆ చర్మముండా మీకు రక్షణ కలుగజేయుగాక।

Verse 19

या धत्ते विश्वमखिलं निजांशेन महोज्ज्वला । कनकप्रसवे लीना पातु मां कनकेश्वरी

తన అంసశక్తితో మహోజ్వలంగా సమస్త విశ్వాన్ని ధారించేది, కనకప్రసవంలో లీనమై/ప్రకటమై ఉన్నది—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 20

हिमाद्रिसम्भवा देवी दयादर्शितविग्रहा । शिवप्रिया शिवे सक्ता पातु मां कनकेश्वरी

హిమాద్రి నుండి జన్మించిన దేవి, దయచేత తన స్వరూపాన్ని దర్శింపజేసేది; శివప్రియ, శివభక్తి పరాయణ—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 21

अनादिजगदादिर्या रत्नगर्भा वसुप्रिया । रथाङ्गपाणिना पद्मा पातु मां कनकेश्वरी

అనాది, జగదాది కారణభూత; రత్నగర్భ, వసు(సంపద)ప్రియ; చక్రధారి (విష్ణు)తో అనుబంధమైన పద్మా—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 22

सावित्री या च गायत्री मृडानी वागथेन्दिरा । स्मर्त्ःणां या सुखं दत्ते पातु मां कनकेश्वरी

సావిత్రీగా, గాయత్రిగా, మృడానిగా, వాక్కు–అర్థాల అధిష్ఠాత్రిగా, ఇంద్రిరాగా ఉన్నది; స్మరించువారికి సుఖం ప్రసాదించేది—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 23

सौम्यासौम्यैः सदा रूपैः सृजत्यवति या जगत् । परा शक्तिः परा बुद्धिः पातु मां कनकेश्वरी

సౌమ్యమూ అసౌమ్యమూ అయిన రూపాలతో సదా జగత్తును సృష్టించి కాపాడేది; పరాశక్తి, పరాబుద్ధి అయిన ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 24

ब्रह्मणः सर्गसमये सृज्यशक्तिः परा तु या । जगन्माया जगद्धात्री पातु मां कनकेश्वरी

బ్రహ్ముని సృష్టికాలంలో ప్రాకటనానికి పరమ శక్తిగా నిలిచేది; జగన్మాయ, జగద్ధాత్రి అయిన ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 25

विश्वस्य पालने विष्णोर्या शक्तिः परिपालिका । मदनोन्मादिनी मुख्या पातु मां कनकेश्वरी

విశ్వపాలనలో విష్ణువుకు పరిపాలిక శక్తిగా ఉన్నది; మదనునికూడా ఉన్మత్తం చేయగల ప్రధాన శక్తి అయిన ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 26

विश्वसंलयने मुख्या या रुद्रेण समाश्रिता । रौद्री शक्तिः शिवानन्ता पातु मां कनकेश्वरी

విశ్వప్రళయ సమయంలో రుద్రునితో ఆశ్రయించి ప్రధానంగా నిలిచేది; రౌద్రీ శక్తి, శివమయి, అనంతమైన ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 27

कैलाससानुसंरूढ कनकप्रसवेशया । भस्मकाभिहृता पूर्वं पातु मां कनकेश्वरी

కైలాస పర్వత శిఖరాల ఒడిలో ఆరూఢై ‘కనక-ప్రసవ’ స్థలంలో నివసించినది, పూర్వకాలంలో భస్మకునిచే అపహరింపబడినది—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 28

पतिप्रभावमिच्छन्ती त्रस्यन्ती या विना पतिम् । अबला त्वेकभावा च पातु मां कनकेश्वरी

భర్త మహిమను కోరుతూ, భర్త లేకపోతే భయంతో వణికేది; బయటకు ‘అబల’గా కనిపించినా భక్తిలో ఏకభావముగలది—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 29

विश्वसंरक्षणे सक्ता रक्षिता कनकेन या । आ ब्रह्मस्तम्बजननी पातु मां कनकेश्वरी

విశ్వ సంరక్షణలో నిమగ్నమైనది, కనకునిచే రక్షింపబడినది, బ్రహ్మ నుండి గడ్డి తుంపర వరకు సమస్తానికి జనని—ఆ కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 30

ब्रह्मविष्ण्वीश्वराः शक्त्या शरीरग्रहणं यया । प्रापिताः प्रथमा शक्तिः पातु मां कनकेश्वरी

య whose శక్తిచేత బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ్వరులు శరీరధారణ పొందుతారో; ఆది, ప్రథమ శక్తియైన కనకేశ్వరీ నన్ను రక్షించుగాక।

Verse 31

श्रुत्वा तु गरुडेनोक्तं देवीवृत्तचतुष्टयम् । प्रसन्ना संमुखी भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

గరుడుడు చెప్పిన దేవీ వృత్తాంతం నాలుగు విధములుగా విని, దేవి ప్రసన్నమై ఎదురుగా తిరిగి ఈ మాటలు పలికింది।

Verse 32

श्रीचामुण्डोवाच । प्रसन्ना ते महासत्त्व वरं वरय वाञ्छितम् । ददामि ते द्विजश्रेष्ठ यत्ते मनसि रोचते

శ్రీ చాముండా పలికెను—హే మహాసత్త్వా, నీపై నేను ప్రసన్నురాలిని. కోరిన వరమును కోరుకొనుము. హే ద్విజశ్రేష్ఠా, నీ మనసుకు నచ్చినదేదైనా నేను నీకు ప్రసాదించెదను.

Verse 33

गरुड उवाच । अजरश्चामरश्चैव अधृष्यश्च सुरासुरैः । तव प्रसादाच्चैवान्यैरजेयश्च भवाम्यहम्

గరుడుడు పలికెను—నీ ప్రసాదముచేత నేను అజరుడను, అమరుడను కావాలి; దేవాసురులచేత అధృష్యుడనై ఉండాలి; నీ అనుగ్రహముచేత ఇతరులందరిచేత కూడా అజేయుడనగుదును.

Verse 34

त्वया चात्र सदा देवि स्थातव्यं तीर्थसन्निधौ मार्कण्डेय उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा देवी देवैरभिष्टुता

మరియు హే దేవీ, ఈ తీర్థసన్నిధిలో నీవు ఇక్కడ సదా నిలిచి ఉండవలెను. మార్కండేయుడు పలికెను—“అట్లే జరుగును” అని చెప్పి, దేవులచే స్తుతింపబడిన దేవీ (అంగీకరించింది).

Verse 35

जगामाकाशमाविश्य भूतसङ्घसमन्विता । यदा लक्ष्म्या नृपश्रेष्ठ स्थापितं पुरमुत्तमम्

ఆమె భూతసంఘములతో కూడి ఆకాశములో ప్రవేశించి వెళ్లిపోయెను. తరువాత, హే నృపశ్రేష్ఠా, లక్ష్మీచేత ఆ ఉత్తమ నగరం స్థాపింపబడినప్పుడు, (కథ కొనసాగెను).

Verse 36

अनुमान्य तदा देवीं कृतं तस्यां समर्पितम् लक्ष्मीरुवाच । रक्षणाय मया देवि योगक्षेमार्थसिद्धये

అప్పుడు దేవీ అనుమతి పొందిన తరువాత సిద్ధపరచినదంతా ఆమెకు సమర్పించబడెను. లక్ష్మీ పలికెను—హే దేవీ, రక్షణార్థమును, యోగక్షేమసిద్ధి కలుగుటకై నేను ఇది చేసితిని.

Verse 37

मातृवत्प्रतिपाल्यं ते सदा देवि पुरं मम । गरुडोऽपि ततः स्नात्वा सम्पूज्य कनकेश्वरीम्

హే దేవీ, నా నగరాన్ని నీవు ఎల్లప్పుడూ తల్లివలె కాపాడవలెను. అనంతరం గరుడుడు కూడా అక్కడ స్నానమాచరించి కనకేశ్వరీని సంపూర్ణ భక్తితో పూజించాడు.

Verse 38

तीर्थं तत्रैव संस्थाप्य जगामाकाशमुत्तमम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्पितृदेवताः

అక్కడే ఆయన తీర్థాన్ని స్థాపించి ఉత్తమ ఆకాశలోకానికి వెళ్లెను. మరియు ఆ తీర్థంలో స్నానమాచరించి పితృదేవతలను పూజించువాడు…

Verse 39

सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते । गन्धपुष्पादिभिर्यस्तु पूजयेत्कनकेश्वरम्

అతడు సమస్త కోరికలతో సమృద్ధమైన యజ్ఞఫలాన్ని పొందును. మరియు గంధము, పుష్పములు మొదలైనవాటితో కనకేశ్వరుని పూజించువాడు…

Verse 40

तस्य योगैश्वर्यसिद्धिर्योगपीठेषु जायते । मृतो योगेश्वरं लोकं जयशब्दादिमङ्गलैः । स गच्छेन्नात्र सन्देहो योगिनीगणसंयुतः

అతనికి యోగపీಠములలో యోగైశ్వర్యసిద్ధి కలుగును. మరణకాలంలో ‘జయ’ మొదలైన మంగళధ్వనుల మధ్య అతడు యోగేశ్వరలోకమునకు చేరును; ఇందులో సందేహము లేదు—యోగినీగణములతో కూడి.

Verse 186

अध्याय

అధ్యాయము — గ్రంథంలో అధ్యాయ విభాగాన్ని సూచించే పదము.